post image

 असार २५, काठमाडौं । प्रतिष्ठित ‘मदन पुरस्कार–२०७५’ का लागि ७ कृति छनोटमा परेका छन् । मदन पुरस्कार गुठीको ‘श्रेष्ठ सूची’ तयार गर्न गठित समितिले विभिन्न सात कृति पुरस्कारका लागि छनोट गरेको हो ।

मदन पुरस्कार गुठीका अध्यक्ष कुन्द दीक्षितले प्राप्त २५७ कृतिमध्ये ७ वटालाई छनौट समितिको सिफारिसमा सर्ट लिस्टिङ गरिएको जनाएका छन् ।

छनोटमा परेका कृतिमा सानु शर्माको ‘एकादेशमा’, विन्दु शर्माको ‘ओक्कल दोक्कल पिपल पात’ र कुमार नगरकोटीको ‘ज्ञ’ छन् । त्यस्तै, छुदेन काविमोको ‘फातसुङ’, महेश थापाको ‘मरीचिका’, योगेश राजको ‘रणहार’ र ध्रुव सापकोटाको ‘विचारको लाश’ पनि उत्कृष्ट सातमा परेका छन् ।

छनोटमा परेका यिनै कृतिमध्ये एकलाई ‘मदन पुरस्कार–२०७५’ बाट गुठीले पुरस्कृत गर्नेछ ।

post image

असार १२, काठमाडौं । कोरियामा कविता कन्सर्ट हुने भएको छ। चर्चित नेपाली कवि नवराज पराजुलीले कविता वाचन गर्नेछन्। कन्सर्ट आउँदो जुन ३० तारिखमा हुँदैछ।

जर्मनी,अष्ट्रेलिया,यु.के, दुबई, फिनल्यान्ड, डेनमार्क, नर्वेलगायतका देशहरुमा एकल कन्सर्ट गरिसकेका नवराज योपटक कोरियाको सउलमा प्रस्तुत हुन लागेका हुन्। यो कन्सर्ट झापाली समाज कोरियाले आयोजना गरेको हो।

पाथीभारा सेल्टरको व्यवस्थापनार्थ च्यारिटी कन्सर्ट आयोजना गरेको आयोजक संस्थाका अध्यक्ष नविन बास्कोटाले जानकारी दिए।  कन्सर्ट सउल, जोङगाकस्थित जोगेसा गुम्बाको हलमा बाह्र बजे हुँदैछ।

post image

असार २, काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसका महामन्त्री डा. सशांक कोइरालाले वर्तमान सरकार केन्द्रिकृत शासनमा जान लागेको बताएका छन् । सोमबार रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा इमुरेट्स सम्पूर्णानन्द विश्वविद्यालय बराणसीका प्राध्यापक हरिशरण उपाध्यायद्वारा लिखित पुस्तक ‘श्री जी’को लोकार्पण गर्दै सरकार तानाशाह बन्न खोजेकोले त्यसविरुद्ध सशक्त रुपमा प्रस्तुत हुने बताए ।

प्रदेश र स्थानीय तहलाई ३० प्रतिशतभन्दा कम बजेट छुट्याइनुले सरकार केन्द्रिकृत शासनतर्फ जान लागिरहेको प्रमाणित हुँदै गएको बताए । ‘सरकारले दुई तिहाईको दम्भ पालिरहेको छ,’ कोइरालाले भने,‘यसले जनविरोधी गतिविधि गरिरहेको छ ।’ जनताको भावना विपरित भइरहेका सरकारको गतिविधिविरुद्ध नेपाली काँग्रेस सशक्त रुपमा प्रस्तुत हुने बताए ।

ओली सरकारले शक्ति केन्द्रिकृत गरी तानाशाही बन्न खोजिरहेको आरोप लगाए । शक्तिशाली हुने महत्वाकांक्षाका कारण सरकारले सक्ने काम पनि नगरिरहेको बताए । कोइरालाले बैदिक राष्ट्रगानबाट आरम्भ गरिएको पुस्तकबाट आध्यात्मक बिन्दुको प्रारम्भ भइ सबैमा आध्यात्मक चिन्ता ल्याउने आशा व्यक्त गरे ।

काँग्रेसको आउदो महाधिवेसनमा बिपिको बिचारलाई आत्मसात गर्दे जान आवश्यक रहेको बताए । नेपाली राजनितिको ठुलो शक्ति भएकाले नेपाली काँग्रेसले नै देशलाई सही मार्गमा लाने बताए ।
नेपाल संस्कृतिक विश्वविदालयका प्राध्यापक डा. कुलप्रसाद कोइरालाले धर्म र संस्कृतिको रक्षा नभए देशमा संकट आउनसक्ने बताए । अहिले धर्म संस्कृतिमाथि चौतर्फी प्रहार भइरहेकाले त्यसप्रति सबै सचेत र सजग हुनुपर्नेमा जोड दिए । कोइरालाले पुस्तकले सनातन धर्मको महत्व प्रकाश पारेको बताए ।
कृतिकार हरिशरण उपाध्यायले संसदले धर्मको व्याख्या गर्ने विषय नभएको बताए । धर्मको व्याख्या संसदले गर्नु लाजमर्दो विषय भएको बताए ।

आफु भारतमा रहेर पनि देश प्रतिको चिन्ता एवं देश भक्ति र हिन्दु धर्मको प्रभुत्वको कारण यो पुस्तक प्रकाशन गरेको जानकारी गराए । अहिलेको समय युुवाको हातमा रहको बताउँदै युवाबाट थुप्रै आशा रहेको बताए । उनले भने,‘अहिलेका नेताहरुमा सदबुद्धि र धर्म प्रतिको आस्था पलाउँदै जाओस् ।’ धर्म रहे सबै नेपालीको अस्तित्व रहनेमा सबैको ध्यान केन्द्रित हुन आवश्यक रहेको बताए ।

प्राध्यापक मुकुन्द शरण उपाध्यायले नेपालमा हिन्दुको अस्तित्व हुन आवश्यक रहेको बताए । हिन्दु धर्मको उदय नेपालबाटै भएको जनाउदै जनसंख्याको आधारबाट नभएर सबैै ग्रन्थहरु पल्टाएर हेर्न आवश्यक रहको बताए । बिमोचित पुस्तकले हिन्दु धर्मको महत्वमा जोड दिएको जानकारी गराए ।
रिपोर्टर्स क्लब नेपालका अध्यक्ष ऋषि धमलाले बिपि कोइरालाले राष्ट्रियता र लोकतन्त्रका पक्षमा सशक्त रुपमा विचार दिंदा संस्कृति र धर्मलाई उत्तिकै महत्व दिएको बताए । अहिले काँग्रेसले बिपिको सिद्धान्तलाई बिर्सदै जान खोजेकोतर्फ सचेत गराए । पुस्तकले संस्कृति र संस्कारको महत्वमा जोड दिएको बताए ।

बिमोचित पुस्तकको समिक्षा विश्लेषक उद्धव सिग्देल र आलोक लम्सालले थिए । दुवैले पुस्तकले विगत र वर्तमानको गहिरो विश्लेषण गर्दै भविष्यको मार्गदर्शन गरेको बताए । त्रिवेणी साहित्य परिषद् नवलपुरले प्रकाशन गरेको पुस्तक १७५ पृष्ठको छ । पुस्तकका लेखक प्राध्यापक हरिशरण उपाध्याय स्याङ्जामा जन्मिएर भारतका विभिन्न विश्वविद्यालयमा प्राध्यापनमा सक्रिय रहे । उनका संस्कृति र नेपाली भाषामा नौं वटा पुस्तक प्रकाशित भइसकेका छन् ।

post image

बैशाख २३ , काठमाडौँ । साहित्य र राजनीतिमा सक्रिय नाम हो सरिता  ढकाल । २००३ सालमा पिता अभिनारायण ढकाल र माता मदनकुमारीबाट सरिता ढकालको जन्म इलाम जिल्लाको नामसालिङ्गमा भएको हो । कलिलै उमेरदेखि कलम चलाएको ढकाल शुरु-शुरुका दिनहरूमा कविताहरू लेखदै दश वर्षको उमेरमा समालोचना जस्तो कठिन लेखनमा प्रवेश गर्न थालिन् । उनको पहिलो समालोचना तेह-चौध वर्षको उमेरमा त्यो फेरि फर्केला नामक समीक्षा वनारस बाट प्रकाशित हुने कोपिला नामक पत्रिका मा प्रकाशित भएको थियो।

समाजशास्त्र र मनोविज्ञान दई विषयमा स्नातकोत्तर र अर्थशास्त्रमा अनर्स लिन डिग्री हासिल गरेकी सरिता ढकालको कलम साहित्यका साथै समानरुपमा राजनीतिमा पनि त्यतिकै परिपक्व छ र सानै उमेरमा बनारस बाट प्रकाशित हने उक्त कोपिला नामक पत्रिका २०१७ सालमा नेपाल के राजनीतिक पार्टीहरू नामक शीर्षक लेखले त्यस समय खबै चर्चा पाएको थियो  । उक्त लेखमा वामनेता पुष्पलाल श्रेष्ठ, डीपी अधिकारी, शैलेन्द्रकुमार उपाध्याय, नेपाली कांग्रेस पार्टीका तारिणी प्रसाद कोइराला, शैलजा आचार्य बाट पनि उनले बधाई र चर्चा-परिचर्चा पाएकी थिइन् ।

लामो समयसम्म जर्मनको प्रसिद्ध रिसच अरनोल्ड वर्ग स्टाइस इन्स्टिच्युटमा तेस्रो विश्व सम्बृद्धि रिसर्च गरेकी उनको पहिलो कति छ के बिराम ?’ दश वर्षको उमेरमा दार्जिलिङ्ग बाट प्रकाशित हुने अग्रदूत पत्रिका मा छापिएको थियो। यसैगरी उनको “बहिनी लाई चिट्ठी” नामक निबन्ध बनारस बाट प्रकाशित हने छात्रवाणी पत्रिकामा छापिएको थियो । यो उनको पहिलो निबन्ध हो ।

नेपाल र भारतबाट प्रकाशित हने स्मारिका र अखबारहरूमा सरिता ढकाल का साहित्य छयाप छुयाप्ती छापिएका छन् । यसरी उनका लेखहरू छापिएका छन् भने पुस्तकका रुपमा निम्न कतिहरू प्रकाशित भएका छन्- प्रगतिशील दृष्टिमा केही समालोचना (२०२०), नेपालको राजनीतिक अध्ययन (२०४५), नेपाली साहित्य समालोचनाको समस्या (२०४७), नेपाली राजनीतिक परिवर्तन को बाटो ( २०५१), कविता बोल्छ (२०६२), साहित्य समालोचना (२०७५) जस्ता गहिरा र ज्यादै महत्वपूर्ण कीर्तिहरू प्रकाशित गर्नु उनी नेपाली साहित्यकी प्रथम नारी समालोचकको रुपमा कशल र सक्षम श्रेणीमा पर्दछन् । सरिता ढकाल राजनीतिक लेखनमा पनि त्यत्तिकै पोख्त छिन् र उनलाई राजनीतिक विश्लेषक एवं चिन्तन को रुपमा लिइन्छ ।

सरिताले विकासशील देशहरूको रिसर्च गने सिलसिलामा एसियाका धेरै मुलुकहरूमा रिसर्च कार्य गरिन् उनले .विशेष गरेर भारत, इरान, अफगानिस्तानमा आफ्नो खोज केन्द्रीत गरेकी थिइन।

post image

 चैत २२, काठमाडौं ।  चर्चित लोक गायक एवम् वरिष्ठ बाद्यवादक खर्क बहादुर बुढा मगर र उनकी धर्मपत्नी लिलावती बुढा मगरले यही चैत्र २९ गते काठमाडौंको जमलस्थित् राष्ट्रिय नाचघरमा ‘युगल साँझ’ को आयोजना गर्ने भएका छन् ।

शुक्रबार रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा सल्यान सरोकार समाजले उक्त ‘युगल साँझ’बारे जानकारी गराउन आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै गायक बुढामगरले उक्त साँझको सम्पूर्ण तयारी भैसकेको स्पष्ट पारे । उनकाअनुसार युगल साँझ दिउँसो २ बजेदेखि सुरु हुनेछ । उक्त साँझ उपराष्ट्रपति नन्द बहादुर पुनको प्रमुख आतिथ्यमा भव्य र सभ्य रुपमा सम्पन्न हुने गायक दम्पत्तिले विश्वास दिलाए ।

सगरमाथा टेलिभिजनबाट ३ घण्टा ३० मिनेट प्रत्यक्ष प्रशारण हुने उक्त कार्यक्रममा कम्तिमा १२ वटा गीत प्रस्तुत गर्ने पनि गायक बुढामगरले जानकारी दिए । उनले भने,‘विशेषगरि सल्यानमा नाचिने पैंसेरुँ, सोरठी र टप्पा नाँच पनि हामी प्रस्तुत गर्छौं । यी पौराणिक, मौलिक नाचको प्रस्तुतीका लागि सल्यानबाटै स्थानीय कलाकारहरु आउनु हुनेछ । यसबाट सल्यानकोमात्र नभई सम्पूर्ण कर्णालीको संस्कृतिको एउटा पाटोलाई झल्काउने छ ।’

आफ्नो सांगितिक यात्राको दौरानमा करिब २०० वटा लोकगीतहरु यो जोडिले रेकर्ड गरिसकेको छ । उनीहरुका व्यवसायिकभन्दा मौलिक र स्थानीय लोकगीतहरु रहेका छन् ।

खर्क बहादुर बुढा मगर गायकमात्र नभएर नेपालकै अब्बल बाद्यवादक हुन् । उनको ३१ वर्षे सांगितिक यात्रामा करिब २५००० (पच्चिस हजार) भन्दा बढी नेपाली लोकगीत तथा संगीतमा मादलका तालहरु रेकर्ड गराएका छन् । उक्त युगल साँझको दिन मादलको मात्रै एउटा सोलो प्रदर्शन उनीलगायतको समुहले गर्नेछ ।

मादल वादकको इतिहास हेर्ने हो भने खर्क बहादुर बुढालाई “मादल सम्राट” को उपाधिले विभुषित गर्दा उनको यसप्रतिको साधना र लगावको सम्मान हुने सल्यान सरोकार समाजको भनाई छ ।

समाजले जारी गरेको विज्ञप्तीमा भनिएको छ,‘जसको लागि यस समाजले उक्त उपाधि दिलाउनका लागि अभियानकै नेतृत्व गर्ने जानकारी पनि यहाँ गराउँदछौं । तर यो अभियानमा तपाईं पत्रकार ज्यूहरुको सहयोग विना कल्पना पनि गर्न सकिंदैन । यो कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य सल्यान र कर्णाली प्रदेशको लोक संस्कृतिको संरक्षण, प्रचार–प्रसार र अन्तराष्ट्रिय स्तरको नेपाली प्रतिभा उत्पादन गर्नु रहेको छ ।’

उक्त ‘युगल साँझ’ कार्यक्रमलाई सम्पन्न गर्नको लागि सल्यानका १० वटै स्थानिय सरकार, कर्णाली प्रदेशको पर्यटन मन्त्रालय, पर्यटन बोर्ड, बैंकहरुको विशेष आर्थिक सहयोग रहेको पनि समाजले स्पष्ट पारेको छ । त्यस्तै, अन्य गैर–सरकारी संघ–संस्था र थुप्रै शुभचिन्तकहरुले साथ सहयोगको आश्वासन दिएको पनि समाजले जनाएको छ ।

विज्ञप्तीमा थप भनिएको छ,‘टिकट काटेर सहयोग गर्नेहरु पनि थुप्रै हुनुहुन्छ । सम्पूर्ण तह र तप्काबाट आएको साथ सहयोग र आश्वसनले हामी उत्साहित भएका छौं । उक्त दिन टिकट काटेर आउने सबैलाई खाजाको रुपमा मःमः को पनि व्यवस्था गरेका छौं । साथमा यस समाजको नयाँ वर्ष २०७६ को आकर्षक भित्तेपात्रो पनि वितरण गर्ने छौं ।’

कार्यक्रमबाट बचत भएको रकम संस्थाको अक्षयकोष निर्माणको लागि जम्मा हुने सल्यान सरोकार समाज परिवार अध्यक्ष संघर्ष सदिक्षा घर्तीले जानकारी दिईन् । उक्त कोषबाट आउने वार्षिक ब्याजले सल्यानबाट आउने विभिन्न समस्यामा परेका व्यक्तिहरुलाई विगतमाझैं आउने दिनमा पनि सक्दो आर्थिक सहयोग गरिने उनले बताईन् ।

कार्यक्रम समाजका महासचिव फौद बहादुर बस्नेत, सचिव तुलसी भण्डारी, पर्यटन व्यवसायी भीम भारती र सल्यान युवा सञ्जाल काठमाडौंका सुदर्शन बुढाथोथकीको पनि सहभागिता रहेको थियो । उक्त युगल साँझमा सहभागी हुनेहरुको लागि पाँच सय र हजार रुपैयाँको टिकट शुल्क निर्धारण गरिएको पनि समाजले जनाएको छ । उक्त युगल साँझको आयोजक नै सल्यान सरोकार समाज रहेको छ ।

post image

फागुन २०,काठमाडौं । निमेष पौडेलको जन्मस्थान जनकपुर हो । उनी १२ वर्षको हुँदा काठमाडौं आए र काठमाडौंकै हेम्स स्कुलमा अध्यन गरेर एसएलसीमा उत्तीर्ण गरे । उनी ११ / १२ वर्षको उमेरदेखि नै साहित्यमा रुची राख्थे । सानो उमेरमै नेपाली साहित्यको उपन्यास विधा लेखन सुरु गरेका छन् । उनको किताब फाइभ मन्थ्स बुलबुल पब्लिकेसनको बेस्ट सेलर पनि हो । हालै उनको अर्को उपन्यास फेब्रुअरी १४ सार्वजनिक भएको छ । पुस्तकले एकदमै राम्रो प्रतिकृया पाइरहेको छ ।यहि पुस्तकको विमर्श कार्यक्रममा फेब्रुवरी १४ का लेखक निमेष पौडेलसँग बिनिता सिवाकोटीले साहित्यसम्बन्धी गरेको कुराकानी ।

१.फेब्रुअरी १४ को बारेमा बताईदिनुहोस न ?

जव मैले फाइभ मन्थ्स लेखे त्यो पछी धेरै पाठकले मलाई प्रश्न गर्नुभयो के प्रेम दुरीले घट्छ त ? साँचो प्रेमलाई त दुरीले असर पार्दैन , त्यहि हिसाबले यसलाई मैले मनन गरे , यसलाई मैले लेखे भने यो युवा पुस्ताको लागि एक मजबुत कथा बन्छ,   त्यसको लागि मैले फेब्रुअरी १४ लेखें ! साथै प्रेममा प्रेम मात्र रहँदैन , समाज पनि जोडिन्छ , समाजको हरेक प्रतिबिम्बहरु जोडिन्छन यहाँ यस्तो पात्र छ , जसले आफ्नो बाबु गुमाएको छ बाबु गुमाएको छोराले आमालाई कसरी हेरचाह गर्छ , एक युवाले गर्ने परिश्रम , मेहेनत,  प्रेमको संघर्ष , प्रेमी प्रेमिकाको दुरी सहितको प्रेमलाई फेब्रुवरी १४ मा पढ्न सकिन्छ ।

२. यो उपन्यास लेख्ने प्रेरणा कहाँ बाट पाउनुभयो ?

जव मैले फाइभ मंथस लेखे त्यसको १ हप्ता पछी मलाई एक पाठकको मेसेज आयो ।उक्त मेसेजमा आजकलको समयमा धेरै विदेशीएका युवाहरुको संगै उनीहरुको माया पनि टाढिएको हुन्छ । प्रेमी प्रेमिका बिदेशीए संगै मायामा पनि दुरी आउँछ , कतिपय टाढै भएपनि टच मा रहन्छन भने कतिपय एकाएक बदलिन्छन र टाढा बनिदिन्छन । कसैको माया यति सच्चा र गाढा हुन्छ की जसलाई दुरीले कुनै फरक पार्दैन । प्रेम साँचो छ भने सात समुन्द्र पारले कुनै फरक नपर्ने खालको एउटा उपन्यास लेख्नुहोस न भनेर लेखिएको थियो । त्यहींबाट युवा पुस्ता जो बाध्यता , रहर र पढाइले गर्दा आफ्नो प्रेमी प्रेमिकाबाट टाढा बहेका छन् उनीहरुको लागि मैले यो पुस्तक लेखे !

३. लेख्ने क्रममा रुनुभएको छ ?

फेब्रुअरी १४ लेख्दा आमाप्रतिको माया लेख्दा म निकै पटक रोएको छु । त्यसमा पात्रको आमा जो भारतको अस्पतालको आइसियु मा भर्ना हुन्छ , पात्र त्यस समय निकै दोधारमा हुन्छ । उसलाई के लागेको हुन्छ भने नेपालमा रहेकी उसकी प्रेमिका कतै अरु कसैको मायामा त परिन ।यहि सोचले खाएको उसलाई प्रेमिका भेट्न नेपाल जाने की आमालाई कुरेर भारत मै बस्ने भन्ने दोसाध परेको हुन्छ ।त्यो परिस्थितिमा आमाले भन्नुहुन्छ , म अहिले मर्छु की भरे वा भोलि मेरो कुनै ठेगान छैन, म त अस्ताईसकेको घाम हुँ तर तेरो प्रेम को त अझै जीवन छ ,  तँ आज नेपाल फर्किनस भने तैले भोलि बाट उसलाई हेर्न पाउने छैनस ।यो समय तेरो लागि म भन्दा तेरो प्रेम जरुरि छ , तैले उसंग हो जीवन जिउने । त्यो संवाद लेख्दा र अझै पनि जव म सम्झिन्छु मेरो रौँ ठाडो हुन्छ । कहिले आफ्नो आमालाई अंकमाल नगरेको मैले त्यस दिन आमालाई कसेर अंकमाल गरे ।

 ४. अहिले त झन् धेरै युबा हरु बिदेशिएका छन्, अमेरिका अष्ट्रेलिया जस्ता देशमा गएका वा भनौ पी आर लिने अनि नेपाल आएर बिहे गर्ने त्यहि क्रममा विदेशको लोभमा आफ्नो प्रेमी त्यागेर पीआर वाला संग बिवाह गर्ने पनि धेरै छन् , र बाबुआमाको करकापमा बिहे गर्नेको संख्या पनि उल्लेखनीय छ यस बिषयमा केहि लेख्नुभएको छ वा अर्को पुस्तकमा हामीले यसलाई पढ्न पाउँछौ ?

मैले लेख्ने भनेको युवा पुस्ताको लागि हो। सबै कुरा एउटा पुस्तकमा समेट्न सकिदैन , त्यसैले केहि कुरालाई थाँती राखेर अर्को पुस्तकमा समेट्नुपर्ने हुन्छ जस्तै यसमा प्रेमलाई दुरीले फरक पार्दैन भन्ने छ भने अर्को पुस्तकमा प्रेम बिर्सिनुहुन्छ की , धेरै अघि बिछोड भएको प्रेमी प्रेमिकाको पुनर्मिलन हुन्छ की हुदैन त्यसैले यस्ता बिषयक लागि अन्य किताबको पर्खाइमा बस्नुपर्ने हुन्छ । मैले चाहिं युवा पुस्तलाई लक्षित गरेर लेख्छु कथा धेरै हुन्छन , सबैको कथा फरक हुन्छन त्यसकारण यी बिषयमा भविष्यमा अवश्य लेख्ने छु ।

५.  प्रेम र भाग्यमा कति को बिश्वास गर्नुहुन्छ ?

म भाग्यमा बिश्वास गर्दिन , म कर्मामा बिश्वास गर्ने मान्छे हुँ। यदि तपाईं कसैलाई साचो माया गर्नुहुन्छ भने तपाईहरुको माया साँचो छ भने त्यसलाई छुटाउने कोहि पनि हुँदैन , यदि बिछोड हुनुहुन्छ भने त्यो तपाईहरु आफै हो त्यसैले साँचो मायामा भाग्य , भुत , वर्तमानले केहि फरक पार्छ जस्तो लाग्दैन मलाई ।प्रेम साँचो हुनुपर्छ , न तपाईलाई समाजले , परिवारले, जातले  , आउने आँधीहुरीले केहिले फरक पार्न सक्दैन । त्यसैले प्रेम प्रेम हो , मायालाई पाउन मा अघि बढ्नुस , भाग्यमा भर परेर नबस्नुस ।

६. फेब्रुअरी १४ भर्खरै सार्वजनिक भएको छ , पाठकहरुको कस्तो प्रतिकृया पाईराख्नु भएको छ ?

पाठकहरुको एकदमै राम्रो प्रतिकृया पाइरहेको छु , किताब सार्वजनिक भएको २ हप्तामा हामीले दोस्रो एडिसन पनि निकालीसक्यौं । पाठकहरु यस किताब पढ्दा आफ्नो साथि , आमा र प्रेमिकालाई सम्झेर रुनुभएको छ । यस्ता उपन्यास तपाईले अझै लेख्नुपर्छ , यस्ता उपन्यास लेखिएन भने अबका पुस्ताले प्रेम के हो भन्ने कुरा बिर्सिने छन् , मैले कस्तो प्रेम गरिरहेको छु भन्ने उनीहरुलाई आभास हुने छैन त्यसैले यस्ता लेखहरु निरन्तर लेख्नुहोस भनेर प्रतिकृया दिनुभएको छ । हालसम्म सबैको माया र सकारात्मक प्रतिकृया पाएको छु ।

७.  पहिलो संस्करणमा कति प्रति पुस्तक छाप्नुभएको थियो ?

पहिलो संस्करणमा हामीले ५ हजार पुस्तक छापेका थियौं , र आज हामीले आफ्नो पाठक माझ पुस्तक विमर्श कार्यक्रम पनि राखेका छौं आज जति पाठकले पुस्तक लिनुभएको छ त्यो सबै दोस्रो संस्करणकै हो । यो पुस्तक एक युवाले लेखेको भएर पनि पाठकले रुचाउनु भएको हो , यसमा पक्कै निमेषले केहि खास लेखेको छ भन्ने पाठकलाई बिस्वाश भएर हो जस्तो लाग्छ  । फाइभ मंथसमा मैले बुवाको लागि लेखेको थिए भने फेब्रुअरी १४ मैले आमाको लागि लेखेको छु ।

८.अब पाठकले अर्को पुस्तक कहिले पढ्न पाउँछन त ?

फाइभ मंथस र फेब्रुअरी १४ मैले करिब डेढ बर्षको फरकमा सार्वजनिक गरेको हुँ , अब आउने नयाँ पुस्तक पनि यति कै ग्यापमा अर्थात २०७७ सालमा सार्वजनिक गर्ने सोच छ , म केहि सरप्राइज प्याकेज लिएर आउने छु ।

९. भनिन्छ कुनै पनि कुरालाई लेख्न भाव चाहिन्छ आफ्नो जीवनसंग मेल नखाई शब्द फुर्दैन, के तपाइको जीवनमा यस किताबसंग मेल खाने कुनै क्षण छ ?

हैन लेख्दा मैले समाजलाई हेरेर लेख्ने हो , मानिसहरुको ब्यबहारलाई हेरेर लेख्ने हो । जवसम्म मैले फिल गरेर पाठकलाई किताबसंग जोड्न सक्दिन तव मेरो किताब चल्दैन ।  त्यसैले म क्याफेमा चिया खाँदा होस् या बाटोमा हिड्दा होस् मानिसहरुलाई अवलोकन गर्ने गर्छु । उनीहरुले गरेका क्रियाकलापहरुलाई नियाल्छु , आफ्नो साथिहरुको भनाइ , उनीहरुको प्रेम लाई देखेर महसुस गरेर लेख्ने गर्छु र आमा संग को प्रेम,  म संग आमा हुनुहुन्छ म त्यसलाई फिल गर्न सक्छु आमाको माया , बलिदान  , हेरचाह वहाँको माया मसंग छ , त्यस्तै बुवा हुनहुन्छ वहाँको माया पनि मैले महसुस गर्न सक्छु , त्यस्तै साथीहरु छन् । मसंग बाँकी रहेको प्रेम हो , कुनै समय मैले पनि प्रेम गरेको थिए होला त्यसलाई आभास गरेर पनि लेखे । त्यसैले जति लेखेको छु सबै आभास गरेरै लेखेको छु र आगामी दिनहरुमा पनि यसरी नै अघि बढ्छु ।

१०. यति धेरै प्रेमको बारेमा लेख्ने निमेषको जिन्दगीमा प्रेम छ की छैन ?

यो प्रश्न धेरैले सोध्नु भएको छ । निमेषले पनि प्रेम गरेको छ तर त्यो प्रेम कसरी गरेको छ भने एक जना मसंग एउटा यस्तो साथि छे जसले चाही मलाई तिमीले गर्न सक्छौ भनेर हिम्मत दिन्छे , हौसला दिन्छे , तिमीले गर्नुपर्छ भनेर अघि बढ्न सहयोग गर्छे । तर हाम्रो पछि गएर बिवाह हुन्छ हुँदैन , त्यो थाहा छैन तर उसंग हुँदा एउटा मित्रताको आभास हुन्छ ,गुलाबको फुल नै तपाईसंग हुनुपर्छ भन्ने छैन तपाइको नजिकै गुलाब छ भने त्यसको सुगन्धले पनि तपाइलाई आनन्द प्राप्त हुन्छ , त्यो हिसाबले प्रेमिका नै चाहिं छैन तर प्रेमिका जस्तै ख्याल गर्ने साथि चाहिं छे ।

११. यतिको योंग हुनुहुन्छ , ह्याण्डसम पनि हुनुहुन्छ , यति राम्रो लेख्नु पनि हुन्छ , प्रेम प्रस्ताब चाहिं कतिको आउँछ ?

मलाई प्रेम प्रस्ताबहरु धेरै आउँछन । एउटा यस्तो घटना छ की मैले एक जना पाठकको मेसेज हेरेको रहेनछु जसमा वहाँले आइ लभ यु लेखेर पठाउनुभएको रहेछ मैले मेसेज नहेरेपछि वहाँले अच्युत घिमिरे (बुलबुल) लाई निमेष पौडेललाई प्रेम प्रस्ताब राखिदिनुहोस न मैले आइ लभ यु भनेको छु भनेर भनिदिनुहोस न भन्नुभएको रहेछ । कति ले मलाई क्रस लेख्नुहुन्छ , माया गर्नुहुन्छ त्यसले धेरै खुसि दिन्छ !

१२. आफ्ना पाठकलाई के भन्न चाहनुहुन्छ ?

पाठकहरु नभएको भए सायद म पनि हुने थिइन , निमेष पौडेल यति खास हुने थिएन , जति पाठकहरुले मलाई बनाउनु भयो । मेरो पाठकहरुकै कारण आज म यहाँ सम्म आइपुगेको छु । यति धेरै माया र साथको लागि सबै पाठकलाई मनै देखि धन्यवाद दिन चाहन्छु , पाठकहरुले मलाई मेसेज गर्नुहुन्छ , भेट्छु भन्नुहुन्छ , तपाइको किताब धेरै मन पर्छ , तपाइको किताब आएपछि अरुको किताब पढेको छैन भन्नुहुन्छ जसले धेरै खुसि लाग्छ । संधै भरि यसरी नै साथ दिएर अघि बढ्न मेरो पाठकहरुले मलाई मद्दत गर्नुहुनेछ भन्ने मलाई बिश्वास छ सबैलाई धन्यवाद ।

निमेष जी व्यस्तताको बावजुद हामीलाई समय दिनुभयो तपाइको कलमले निरन्तरता पाइराखोस्, नयाँनयाँ पुस्तक हामीले पढ्ने मौका पाईरहुँ , नयाँ उपन्यासले पनि धेरै सफलता पाओस् धेरैधेरै शुभकामना धन्यवाद !

post image

पुस ११, काठमाडौं । हिमालयन नेपाली ईभेन्ट्स प्रा.लिले ‘हिमायलयन अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली म्युजिक अवार्ड–२०१९’ को आयोजना गर्ने भएको छ । बुधबार रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै उक्त प्रा.लि.ले यसबारे जानकारी दिएको हो । आगामी माघ १८ गते (फ्रेबअरी १ तारिख) कतारको दोहामा ३७ विधामा अवार्ड वितरण गर्ने जानकारी आयोजकले दिएको छ ।

उक्त अवार्डका संयोजक डि.एन घिसिङले असली सर्जक र सिर्जनाको उचित मुल्याङकन गर्ने बताएका छन् । हिमालयन नेपाली ईभेन्ट्स प्रा.ली.का उपाध्यक्षसमेत रहेका घिसिङले भने,‘हाम्रो संस्थाले २०१८ मा मलेसियामा यस्तै अन्तर्राष्ट्रिय अवार्डको कार्यक्रम सम्पन्न गरिसकेको छ, हामीले यो अवार्ड सफलताका साथ सम्पन्न गर्छौं, हामीसँग यो अनुभव र अभ्यास छ, विदेशमा गरिने कार्यक्रमहरु निक्कै महँगो हुन्छन् । तर, त्यसप्रति पनि हामी सक्षम छौं ।’

त्यस्तै कार्यक्रममा उक्त अवार्डका मुख्य निर्णायक मिलन मोक्तानले गीत संगीतको बजार ब्यापक बन्दै गएको बताए । घिसिङले अघि थपे,‘नेपाली कलाकारहरुको जीवन बिचराको स्थितिमा छ, खासमा रोउल्टी उठाउने हो भने सबैले गीत सुनेबापत पैसा तिर्ने हो भने कुनैपनि कलाकारहरुले बरालिनुपर्ने दिन रहँदैनजस्तो लाग्छ, लगानी नउठेपनि कलाकारहरुले यस क्षेत्रमा लगानी गरिरहेका छन्, यसको ज्वलन्त उदाहरणको रुपमा हिमालयन नेपाल ईभेन्ट्सले कतारमा गर्दैछ ।’ घिसिङ सांगीतिक संघ नेपालका अध्यक्षसमेत रहेका छन् ।

हिमालयन नेपाली ईभेन्ट्स प्रा.लि.का निर्देशक सविन घिसिङले आगामी माघ १८ गते कतारमा सम्पन्न हुने अवार्डमा कलाकारलाई ३७ विधामा सम्मान गरिने जानकारी दिएका छन् । उनले भने,‘हामी अवार्डको तयारीमै छौं, अबको बाँकी समयमा टप पाँच नोमिनेसन गर्नुछ, यही पुस १४ गते शनिबार राजधानीको लाजिम्पाटस्थित् किङ्स प्यालेस रोधी क्लब एण्ड पप भेन्युमा सम्पन्न हुँदैछ, टप पाँच मध्येबाट उत्कृष्ट एकलाई छनोट गरि कतारमा अवार्ड प्रदान गरिनेछ ।’

‘सृजनाको मुल्याङकन स्रष्टाको सम्मान, नेपाली संगीतको प्रवद्र्धन हाम्रो अभियान’ भन्ने मुलका नारा एवम् मिडिया टप, नेपालको सहकार्यमा सम्पन्न हुने अवार्डमा उत्कृष्ट राष्ट्रिय गीत, उत्कृष्ट आधुनिक गीत, उत्कृष्ट लोक तथा दोहोरी गीत,उत्कृष्ट तामाङ सेलो, उत्कृष्ट तामाङ म्हेन्दोमाया गीत, उत्कृष्ट लोक पप, उत्कृष्ट गायक÷गायिका, उत्कृष्ट मोडललगायतका ३७ विधामा अवार्ड वितरण गर्न लागिएको आयोजकले जानकारी दिएको छ ।

अवार्डको निर्णायकमा मो क्तानसहित वरिष्ठ संगीतकार शम्भुजीत बास्कोटा, उन्नती शिला बोहरा, उवन वाङ लामा, विक्रमजंग शाह, रोज मोक्तान, अन्ना स्टीर लगायत रहेका छन् । संगीतकर्मी संघका महासचिव विक्रमजंग शाह, संगीतकर्मी टिका बोम्जन, बिमाविद् कृष्ण बहादुर राउत, म्युजिक भिडियो निर्देशक राजेश तिमिल्सिना, संगीतकर्मी संघ नेपाल, नवलपरासी शाखाकी अध्यक्ष तथा लोक गायिका राधा तिवारीलगायतको उपस्थित रहेको कार्यक्रमको सञ्चालन मिस तामाङ–२०१८ की विजेता सिमरन स्याङ्बो तामाङले गरेकी थिईन।

post image

पुस ९ ,  काठमाडौँ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मसाल) केन्द्रिय कार्यालयद्धारा लिखित ‘चीन र भारत साम्राज्यवादी देश हुन वा होईनन्?’ भन्ने पुस्तकको विमोचन गरिएको छ । सोमवार रिपोटर्स क्लब नेपालमा आयोजना गरिएको एक कार्यक्रमकाबीच सो पुस्तकको बिमोचन गरिएको हो ।

कार्यक्रममा पार्टीका प्रवक्ता रामप्रकाश पुरीले अहिले भारत र चीनमा एकाधिकार पुँजीको विकासका कारण यी दुवै देश साम्राज्यवादी भएको र विश्व एकाधिकार पुँजीको वरिपरि घुमिराखेको अवस्थामा पुँजीको बिकसित रुप नै साम्राज्यवाद रहेकोे बताएका छन । उनले भने,‘आउदै गरेको पार्टीको महाधिवेशनको बिषय बस्तुपनि यीनै कुराहरुमा आधारित रहेकोले यो पुस्तक प्रकाशन गरिएको हो ।’
तेस्रो मुलुकका देशहरु अति विपन्न र बिकासोन्मुख देशमाथि पुँजीवादी देशहरुले बिभिन्न किसिमका उपनिवेश कायम गर्नको लागि पुँजीको उपयोग गर्ने गर्दछन भन्दै उनले थपे–‘भारत विस्तारबादी देशभन्दा बाहिर आएर उदारबादी बनेको छ, अबको समाजबाद युद्ध, हतियारले नभएर आर्थिक र वैज्ञानिक विकासले अगाडी बढ्छ ।’

कार्यक्रममा बोल्दै राष्ट्रिय जनमोर्चाका महासचिव जनकराज शर्माले उक्त पुस्तकमाथि आफ्नो धारणा राख्दै भारत एकाधिकार पुँजीमार्फत विश्वमा आफ्नो बित्त अधिकार कायम गर्न लागिरहेको टिप्पणी गरे । अहिले अमेरिकी सम्राज्यवादको विश्वमा खतरा रहेको बताउदै उनले भने,‘बिस्तारवाद भारतको चरित्र रहेको थियोे भने अहिले साम्राज्यवादतर्फ उन्मुख भैरहेको छ ।’चीन विश्वका तेश्रोे महाशक्ति रहेको बताउँदै शर्माले भारतपनि आफ्नो पँुजी विकास गर्दै एशियामा नै आफ्नो प्रभाव जमाउन सक्ने भैसकेको बताए ।

कार्यक्रममा राष्ट्रिय जनमोर्चाका नेता जगतप्रसाद रेग्मीले चीन र भारत दुईवटै साम्राज्यवादी मुलुक भएपनि एउटै प्रकृतिले हेर्न नहुने धारणा राखे । उनले भने,‘चीनको तुलनामा भारतीय साम्राज्यवाद नेपाल र नेपालीको लागि धेरै खतरा रहेको र नेपाली क्रान्तिको प्रमुख दुश्मन शक्ति रहेको छ, यद्धपी अन्य साम्राज्यवादी शक्तिलाईपनि कमजोर सोच्न मिल्दैन ।’कार्यक्रममा राष्ट्रिय जनमोर्चाका कोषाध्यक्ष ओम केसी, राजमोका नेता आनन्द शर्मा, महिला नेत्री मिना पुनलगायत पार्टीका अन्य जनवर्गीय संगठनका नेता तथा कार्यकर्ताहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।

post image

पुस ४  , काठमाडौं । पत्रकार लक्ष्मण बजगाईंको १६औं पुस्तक ‘यसो गरे कसो होला ?’ विमोचन गरिएको छ । रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा पूर्व संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री आनन्द प्रसाद पोखरेलले उक्त पुस्तकको विमोचन गरेका हुन ।

पुस्तक विमोचन कार्यक्रमका प्रमुख अतिथिसमेत रहेको पूर्वमन्त्री पोखरेलले पत्रकार बजगाईंद्धारा लिखित पुस्तक राज्यको लागि प्रतिपक्षका रुपमा आएको बताए । उनले भने,‘पत्रकारीतामा लामो समयदेखि क्रियाशिल बजगाईंले धेरै पुस्तक लेख्नुभएको छ, १६औं पुस्तकका रुपमा ल्याउनुभएको यसो गरे कसो होला ? पुस्तक निक्कै महत्वपूर्ण छ, यो पुस्तक सत्ताको लागि प्रतिपक्षी बनेर आएको छ, पुस्तकबाट सरकारले धेरै कुरा सच्चाउन र आफ्ना कार्यहरु सुधार गर्न सहयोग गर्ने मैले विश्वास लिएको छु ।’

उनले अघि थपे,‘मुलुकको चिन्ता, चासो, जनताको सुरक्षाजस्ता हुटहुटीहरु यस पुस्तकमा लेखिएका छन्, पत्रकारीता आँफैमा महत्वपूर्ण पाटो भएकोले पनि उहाँले पुस्तकमा दर्शनभन्दा पनि सामान्य रुपमा विकसित मुलुक र सुखि, खुसि नागरिक हुनुपर्छ भन्ने सन्देश समावेश गर्नुभएको छ, पुस्तक न त सत्तामा जान्छु, न त राजनीति गर्छ, निःस्वार्थ रुपमा राज्यको विकास र समृद्धिको लागि आह्वान गरिरहेको छ, सरकारको लागि यो भन्दा अर्को प्रतिपक्ष के हुन सक्छ ?’

हरिओम वालमुन्दाय नम रियल स्टेट प्रालिले आयोजना गरेको पुस्तक विमोचन कार्यक्रममा लेखक बजगाईले मुलुमलाई समृद्धितर्फ अघि बढाउन सरकार र जनताहरु जिम्मेवार भएर प्रस्तुत हुनुपर्ने धारणा राखेका छन् ।  पुस्तकका बारेमा बोल्दै बजगाईंले भने,‘मैले यस पुस्तकमा २७ वटा उप–शिर्षकमा लेखेको छु, आर्थिक अनियमितता, विकास निमार्णका कामहरुमा ढिलाई, भ्रष्टचार न्युनिकरणका बारेमा, ठेकदारी प्राणालीले विकास निर्माणका कामहरुमा ढिलाएका विषयहरुलाई साधारण सम्पादकीय रुपमा लेखेको छु ।’

पुस्तकका प्रकाशक राजेन्द्र प्रसाद सुवेदीले सरकारले विचौलियाहरुलाई घरजग्गा कारोबारमा अवैध घोषणा गरेर कारबाही गर्न माग गरेका छन् । पुस्तकमा समेत भ्रष्टाचार, विचौलियाहरुको मनोमानी अन्त्य लगायतका विषयहरु समावेश भएको भन्दै उनले पुस्तक प्रकाशन गरेको बताए । कार्यक्रममा वरिष्ठ पत्रकार हरी लम्साल, कान्तिपुर टेलिभिजनका पत्रकार विकास थपलिया, नेपाल पत्रकार महासंघ काठमाडौ शाखाका सचिव मोहन प्रसाद पन्तलगायतले पुस्तकका बारेमा आफ्ना धारणा राखेका थिए ।

post image

 मंसिर ९, पाल्पा । तानसेनको श्रीनगर सामुदायिक टेलिभिजनद्वारा सञ्चालित ‘पाल्पा लोक आइडल’ मा धनमाया दिसुवा विजयी बन्न सफल हुनुभएको छ । शनिबार साँझ सम्पन्न कार्यक्रममा पाल्पा आइडल हुनुभएकी दिसुवा नगद रु एक लाख र प्रमाणपत्रद्वारा सम्मानित हुनुभएको छ । प्रतियोगिताको फस्ट रनरअप कमल नेपाली र सेकेण्ड रनर अपका रुपमा ओमप्रकाश सिञ्जाली बन्न सफल भएकी हुन् ।

गत पुस १५ गतेदेखि शुरु भएको ‘पाल्पा लोक आइडल’मा बगनासकालिका नैना परियार, रम्भा गाउँपालिकाका ओमप्रकाश सिञ्जाली र कमल नेपाली, रामपुरका दिलीप मानन्धर र निस्दी गाउँपालिकाकी धनमाया दिसुवा उत्कृष्ट पाँचमा प्रतिपस्र्धा भएको थियो ।

जिल्लाको दशवटै स्थानीय तहमा सञ्चालन भएको अडिसनबाट १३८ प्रतिस्पर्धी छनौटमा हुँदै पाँच जनाबीच अन्तिम राउण्डमा प्रतिपस्र्धा भएको थियो । कार्यक्रममा राजनीतिक वार्ताटोलीका संयोजक सोमप्रसाद पाण्डेले स्थानीय कला, लोकसंस्कृतिको जगेर्नाका लागि सबैले चासो दिनुपर्ने बताए । पश्चिमी संस्कृतिका कारण नेपाली संस्कृति हराउँदै गएकाले नेपाली लोकसंस्कृतिको संरक्षण आवश्यक रहेको उनले बताए ।

कार्यक्रममा ५ नं प्रदेशका सांसद डा पुरन बज्रचार्य, वीरबहादुर राना, नेकपाका खिमान्द्र पाण्डेय, नेपाली काङ्ग्रेस पाल्पाका सचिव अजयमान कर्माचार्य, रिब्दीकोट गाउँपालिका अध्यक्ष नारायणबहादुर जिसी, तिनाउ गाउँपालिका अध्यक्ष ओमबहादुर घर्ती र पूर्वखोला गाउँपालिका अध्यक्ष नुनबहादुर सारु, पाल्पाका प्रजिअ मनोहरप्रसाद खनालले हराउँदै गएको लोकसंस्कृति संरक्षणका लागि लोक आइडल प्रतियोगिता आवश्यक रहेको विचार व्यक्त गरे ।

post image

कार्तिक २१, काठमाडौं ।  महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको १०९ औँ जन्मजयन्तीमा आज विभिन्न कार्यक्रम गरिदैछ । देवकोटाको जन्मजयन्तीको अवसरमा प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमै विशेष कार्यक्रमको आयोजना हुँदैछ । मुलुकभित्र र विदेशमा रहेका नेपालीहरुले कार्यक्रम गरी देवकोटाको सम्झना गर्दैछन् । महाकवि देवकोटाको जन्म वि.सं. १९६६ मा कात्तिक कृष्णऔंसी अर्थात लक्ष्मीपूजाका दिन काठमाडौंको डिल्लीबजारमा भएको थियो । १० वर्षको उमेरमा कविता लेख्न शुरू गरेका देवकोटाका थुप्रै महाकाव्य, खण्डकाव्य, निबन्ध, कथा, नाटक, उपन्यास, गीत, समालोचना र फुटकर कविता प्रकाशित छन् ।

नेपाली साहित्यमा आधुनिक महाकाव्य लेखनको थालनी गरेका देवकोटाको ‘मुनामदन’ खण्डकाव्य नेपाली भाषामा प्रकाशितमध्ये सबैभन्दा बढी बिक्रि भएको पुस्तक हो । महाकवि देवकोटाले तीन महिनामा ‘शाकुन्तल’ महाकाव्य, दस दिनमै ‘सुलोचना’ महाकाव्य र एकै दिनमा ‘कुञ्जिनी’ खण्डकाव्य लेखेका थिए । नाट्य सम्राट बालकृष्ण समले देवकोटा ‘मुनामदन’, ‘शाकुन्तल’ महाकाव्य र ‘पागल’ कवितासँगै तीनपटक जन्मेको बताएका थिए । नेपाली साहित्यमा स्वच्छन्दतावादी–प्रगतिवादी धाराका प्रवर्तक देवकोटाका रचनामा मानवतावाद, प्रकृतिप्रेम र क्रान्तिकारिता झल्कन्छ । उनमा पूर्वीय र पाश्चात्य दर्शनको संयोजन पाइन्छ ।

विदेशी भाषामा नेपाली कृतिको अनुवाद र विदेशमा भएका विभिन्न सम्मेलनमा नेपालको प्रतिनिधित्व गरी नेपाली साहित्यको विश्वव्यापी प्रचारप्रसारमा समेत देवकोटाको महत्वपूर्ण योगदान छ । विसं २०१६ मा शिक्षा तथा स्वायत्त शासनमन्त्री हुँदा नेपालभर नेपाली भाषालाई अनिवार्य विषयका रूपमा लागू गर्नु/गराउनू र वर्तमान नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको स्थापनामा सक्रियता देवकोटाका अविस्मरणीय देन हुन् । चरम आर्थिक अभाव र पारिवारिक वियोगसँगै राजनीतिक सक्रियताकाबीच पनि उच्चस्तरका साहित्य प्रदान गर्नु उनको साहित्यिक विशेषता मानिन्छ ।

post image

कात्तिक २०, काठमाडौँ । हिन्दुहरुको महान चाड शुभ दिपावलीको पुर्वसन्ध्यामा ललितपुर महानगरपालिका वाड नं १८ सैबु भन्ज्यांग स्थित श्री बालकुमारी सृजना क्लबले एक सांस्कृतिक कार्यक्रमको आयोजना गरेको छ ।

कार्यक्रमको प्रमुख अथिति नेकपाकी प्रतिनिधिसभा सदस्य पम्फा भुसालको आतिथ्यतामा पानसमा दिप प्रज्वलन गरी उक्त सांस्कृतिक कार्यक्रमको उद्घाटन गरिएको थियो ।

उक्त सांस्कृतिक कार्यक्रममा ख्याती प्राप्त गायिका कुन्ती मुक्तान र गायक बद्रि पंगेनीले आफ्नो प्रस्तुति दिएका थिए। कार्यक्रममा तिन हजार भन्दा बढी दर्शकहरुको उपस्थिति रहेको क्लबका अध्यक्ष शालिकराम कुँवरले जानकारी गराउनु भयो। त्यसैगरी कार्यक्रममा बिभिन्न ग्रुपहरुले नित्य प्रस्तुत गरेर संस्कृतिक कार्यक्रमलाई थप मनोरन्जन प्रदान गरेका थिए ।

कार्यक्रमलाई सभ्य र भब्य बनाउन मद्दत गर्ने सम्पूर्णलाई धन्यवाद दिंदै अध्यक्ष कुँवरले हिन्दुहरुको दोस्रो महान चांड तिहारको सबैमा शुभकामना ब्यक्त गर्नु भयो । बिगत लामो समयदेखि सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत क्लबले यस्ता कार्यक्रमहरु गर्दै आइरहेको छ  ।

post image

बिनिता सिवाकोटी  असोज २४, काठमाडौं ।

उनि चाहन्नन् बिवाह गर्न तर के गर्ने केटा राम्रो छ !!

परिवारबाट आउँछ दिनहुँ फोन , छोरी यतिको केटा पाइन्दैन

कसरी सम्झाउन ,  उनले परिवारलाई अरे केटा राम्रो छ !!!

उनि चाहन्नन् अहिले नै घर गृहस्थीमा बाँधिन

बन्नु छ ठुलो मान्छे , अझै केहि सिक्नु छ , केहि गर्नु छ

कसरी पोखुन उनले सम्हालेर राखेका अनगिन्ति सपना

आमा भन्नुहुन्छ छोरी बिहे गर न  , केटो असल छ !!

उनि चाहान्नन  सबैको सपनालाई तोडेर आफु खुसि हुन

भर्खर त दुनियाँ बुझ्दै  , संघर्ष गर्दै , आफ्नो लक्ष्यमा पुग्न लाग्दै

बाबाले भन्नुहुन्छ छोरी , उमेर पुगीसको केटा सम्पन्न छ

उनि तयार छैनन् कसैको श्रीमती बन्न

आजाद पन्छी भइ उड्ने चाहना , रंगिन संसारमा अझै रमाउने चाहना , दुनियाँको नजरमा सक्षम बन्ने चाहना पुरा हुदै गर्दा

दादाले बन्नुहुन्छ बहिनी बिहे गर्नुपर्छ , केटो सक्षम छ

कोहि त बुझ  उनको सपनालाई, कसैले त जान्ने इच्छा गर उनि के चाहन्छिन !!

संसारमा केवल एउटा मात्र केटा  राम्रो , सक्षम र इमान्दार हुदैन

दिदि भन्नुहुन्छ , बहिनि बिहे गर्नुपर्छ केटा चिनजानको छ , तलाई खुशी राख्छ !!!

post image

जनक राज पण्डित असोज २२, काठमाडौं । श्रम रोजगार तथा सामाजिक बिकास मन्त्री गोकर्ण बिष्टले हामीले कामको सिलसिलामा देश छोडेका नेपालीहरुले पठाएको रेमीट्यान्ससँगै त्यो भन्दा महङ्गो सामाजिक मूल्य हामीले चुकाईरहेकोमा सबै सहज र सर्तक हुनु पर्ने धारणा राख्नु भयो ।

मन्त्री बिष्टले सरकार समृद्ध नेपाल र सुखी नेपालीको नारा सफल बनाउनका लागि लागीपरेको बताउँदै ५ बर्षमा बैदेशिक रोजगारी अन्त्य गर्दै स्वदेशमा रोजगारी श्रृजन गर्ने अभियानमा जुटीरहेको बताउनु भयो । सर्जक दुर्गा रायमाझीको शब्द लय र स्वरमा तयार पारीएको सामाजिक चेतनामूलक गीत फर्क दाई फर्कको लोकापर्ण गर्दै मन्त्री बिष्टले सबै एकजुट भई सम्पूर्ण नेपालीको श्रम सिप नेपालमै प्रयोग गर्ने बेला आईसकेको बताउनु भयो । मन्त्री बिष्टले केही समय लागे पनि समृद्ध र सुखी नेपाल निर्माण गर्नैपर्ने बेला आईसकेकाले सबै एकजुट हुन समेत आग्रह गर्नु भयो ।

त्यसरी नै लोकापर्ण समारोहमा बोल्दै नेपाली काँग्रेसका नेता एवं प्रबक्ता बिश्वप्रकाश शर्माले सर्जक दुर्गा रायमाझीले भने जस्तै समृद्ध नेपाल निर्माण गर्न र बिदेश गएकाहरु स्वदेश फर्केर आफ्नो ज्ञान सिप र क्षमतालाई नेपालमै प्रयोग गर्नु पर्ने बताउनु भयो । उहाँले बैदेशिक रोजगारीको अन्त्यका लागि सरकारले नेपालमै रोजगारीको श्रृजना हुने खालका संरचनाहरु त्यार पार्न जुट्नु पर्ने बताउनु भयो । भिजन लुम्बिनी नेपालले संयोजन गरेको फर्क दाई फर्क गितका बारेमा सर्जक रायमाझीले दैनिक रुपमा बिदेशवाट पाँच छ वटा लासहरु आउने तितो थर्याथलाई मनन गर्दै गितको रचना गरेको बताए ।

यस्तो छ गितको शब्द

नेपालवाट मगाई–मगाई गुन्द्रुक ढिडो खान्छौ गुन्द्रुक ढिडो खाने भए किन जापान जान्छौं । फर्क दाई फर्क, फर्क भाई फर्क हाम्रै नेपाल जापान हुन्छ, दुई चार बर्ष पर्ख..

सर्जक रायमाझीले नेपालीहरु पछिल्लो समय पढ्नका लागि होस् या रोजगारीका लागि जाने गरेका अमेरीका, जापान, अष्ट्रेलिया, कोरीया सिंगापुर, यूरोप लगायतका मुलुकहरुमा श्रम बेचीरहेका नेपाली दाजुभाई तथा दिदी बहिनीहरु फर्कनलाई गित मार्फत नै आब्हान गरेका छन् । रायमाझीले दुई चार बर्ष पर्खन समेत सबैलाई आवहान समेत गरेका छन् । कर्यक्तममा बिशिष्ठ अतिथिका रुपमा नेपाली काँग्रेसका प्रवक्ता बिश्वप्रकाश शर्मा। एनआरएनएका अध्यक्ष भुवन भट्ट, रिर्पोटस् क्लव नेपालका अध्यक्ष ऋषि धमला लगायतका अतिथिहरुले आ–आफ्नो शुधकामना ब्यक्त गरेका थिए ।

 

post image

असोज १४, काठमाडौं  । अम्बिका अर्यालको पहिलो उपन्यास ‘अविश्रान्त’ काठमाडौँको सर्वनाम नाटकघरमा बिमोचन गरिएको छ । गुञ्जन साहित्य संस्थाको आयोजनामा भएको उक्त कार्यक्रममा साहित्यकार कृष्ण धराबासी, कुमारी लामा, गुञ्जनका अध्यक्ष हिरण्यकुमारी पाठक र लेखक स्वयम्ले उक्त उपन्यास सार्वजनिक गरेका हुन्।

अन्तरक्रियात्मक शैलीमा भएको उक्त कार्यक्रममा साहित्यकार धराबासी र कुमारी लामाले यसका विषय र शैलीका पक्षका आ–आफ्नो विचार प्रस्तुत गरेका थिए। मोहन बास्तोलाले सहजीकरण गरेको उक्त कार्यक्रममा धराबासीले समाजका यथार्थ पात्रहरुको जीवन्त घटना प्रस्तुत गरिएको विचार व्यक्त गर्दै यसमा प्रयोग गरिएको इ–प्रविधि, सर्जरीजस्ता नयाँ प्रविधिले उपन्यासलाई नयाँ विषयतिर उन्मुख बनाएको विचार व्यक्त गरे।

यस्तै नारीका उपन्यासहरुमा नै विद्यावारिधि अनुसन्धान गर्दै गरेकी अर्यालले नारीस्रष्टाका धेरैजसो उपन्यासहरु परम्परागत शैलीको भएकाले आफूले यसमा नयाँ प्रयोग गरेको दाबी गरिन।

गुञ्जनका अध्यक्ष पाठकले नारी साहित्यकारहरुको यस संस्थामार्फत् कार्यक्रम गर्न पाएकोमा खुसी व्यक्त गर्दै पहिलो प्रयासमा नै यस प्रकारको सशक्त उपन्यास प्रकाशन गर्न सकेकोमा बधार्इ ज्ञापन गरिन् । उक्त उपन्यास साङ्ग्रिला बुक्सले प्रकाशन गरेको हो।

post image

असोज ११, सिड्नी। सुदुरपश्चिमेली समुदायका नेपालीहरुले गत १५ सेप्टेम्बरको साँझ सिड्नीको रक्डेलमा उल्लासमय बाताबरणमा गौरा पर्ब मनाए । सुदुरपश्चिम समाज अस्ट्रेलियाको आयोजनामा सम्पन्न उक्त गौरा पर्वमा सुदुर पश्चिमेली लगाएत अन्य नेपाली दाजुभाइ दिदिबैनीहरु एकै ठाउँमा जम्मा भइ हुड्केली नृत्य साथै देउडा गीतमा गाउँदै र नाच्दै  पर्व मनाएका थिए।

गौरा पर्ब नेपालको सुदुर पश्चिम क्षेत्रको महत्वपूर्ण धार्मिक एवं सांस्कृतिक पर्व हो । विशेष गरेर डोटी र कुमाउँमा परापूर्व कालदेखी नै मनाउँदै आइरहेको गौरा पर्व भाद्र शुक्लको षष्ठी तिथि देखी अष्टमी सम्म विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजना गरेर मनाइन्छ । गौरा पर्वको पहिलो दिन गौरापर्व मनाउने समुदायका महिलाहरूले निराहार रही आ-आफ्नो घरमा तामा वा पित्तलको भाँडोमा ‘बिरुडा’ अर्थात् पाँचथरीका गेडागुडी भिजाउने गर्छन् ।

गौरापर्वमा व्रतालु तथा तथा श्रद्धालु महिलाहरूद्वारा गौरा घरमा गई गरिने शिव र गौरीको पूजाअर्चनामा बिरुडालाई अक्षता र प्रसादका रूपमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ । गौरापर्वले मानिसमा धार्मिक, आस्था, आपसी सद्भाव बढाउन मद्दत पुर्‍याउने मात्र नभई यस वर्षमा व्रत बसी शिव र गौरीको पूजाआजा गर्नाले सुखशान्ति प्राप्त हुने, ईष्ट र कुलदेवता प्रसन्न हुने जनविश्वास छ ।

प्रवासमा  रहेर पनि आफ्नो कला, संस्कृति रहन सहन निरन्तरता दिन र दोश्रो पुस्ता सम्म जोगाइ राख्ने उद्देश्यले समाजले हरेक वर्ष गौरा पर्व मनाउदै आएको सुदुर पश्चिम समाज अस्ट्रेलियाका अध्यक्ष केशव जोशीले बताए । संस्थाले चाड पर्ब मनाउने,   सुदुर पश्चिमेली बिच भाइचारा स्थापना गर्नेका अतिरक्त अष्ट्रेलियाको नेपाली समुदायका साथै नेपाल सम्म पनि बिभिन्न समयमा परोपकारी कार्यमा सक्रिय सहभागिता जनाउदै आएको छ।

post image

असोज ७,काठमाडौं  । लेखक सुविन भट्टराईको पाँचौं कृति ‘प्रिय सुफी’ सार्वजनिक भएको छ । काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा लेखक भट्टराइसहित अभिनेत्री आचल शर्मा, गायिकाहरु सिवानी मोक्तान र शीतल मोक्तानले पुस्तक सार्वजनिक गरेका हुन्।

फाइनप्रिन्टबाट प्रकाशित भएको ‘प्रिय सुफी’ ले भने प्रेरणा पनि दिने उनी बताउँछन्। ‘पाठकहरुलाई प्रेरणा दिउ भनेर प्रिय सुफी लिएर आएको छु,’ उनले भने, ‘कुनैबेला एउटा कथाले छाएको थियो। त्यही कथालाई मैले टिपेर अघि बढाएको छु।’

अभिनेत्री आचलले पुस्तक पढ्न आतुर भएको बताउँदै भनिन्, ‘यो पुस्तकले म लगायत अन्य पाठकले प्रेरणा पाउछन् भन्ने आशा छ।’

गायिका सिवानी र शीतले आफूजस्तै दिदी–बहिनीको लागि पुस्तक झनै विशेष रहने उल्लेख गरे। उनीहरुले क्रार्यक्रममा सांगितिक प्रस्तुति समेत दिएका थिए।

post image

असोज ६, काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकामा आठ दिनसम्म मनाइने परम्परागत इन्द्रजात्रा शुरु भएको छ । हुनमानढोकामा  विहान धार्मिक विधिपूर्वक ३२ हात लम्वाइको लिङ्गो ठड्याएसँगै जात्रा शुरु भएको हो । काठमाडौंको हनुमानढोका अगाडि धार्मिक विधिपूर्वक देवराज इन्द्रको पूजाआजा गरी इन्द्रध्वजासहितको लिङ्गो ठड्याएसँगै इन्द्रजात्रा शुरु भएको छ ।

 भक्तपुरको चित्तपोलस्थित योसिंगु अर्थात जंगलबाट ल्याइएको ३२ हात लम्बार्इको लिंगो मानन्धर समुदायले ठड्याएको हो । लिङ्गो ठड्याउँदाका बखत गुरुजुको पल्टन, परम्परागत बाजा र मंगलधुनका साथ तोप पड्काउने चलन छ । देवराज इन्द्रकी आमा वसुन्धरालाई पूजाका लागि  पारिजातको  फूल टिप्दै गर्दा  दैत्यले चोर भनेर पक्राउ गरेपछि  दैत्य र देवताबीच  युद्ध भई देवताको जित भएको खुशियालीमा इन्द्रजात्रा मनाउन थालिएको किंवदन्ती छ ।

जात्राका क्रममा वसन्तपुरको तल्लो र माथिल्लो टोलमा  रथ परिक्रमा गराइन्छ । इन्द्रजात्रामा परम्परागत लाखेप्याखँ, देवी प्याखँ लगायत नाच देखाउने चलन छ । लिच्छविकालीन राजा गुणकामदेवको पालामा शुरु भएको इन्द्रजात्राको मुख्य दिन जीवित देवी कुमारी, गणेश र भैरवको विशेष पूजाका साथ  रथयात्रा गर्ने परम्परा छ । पहिलो दिन काठमाडौंका नेवार समुदायले  काँचो माटोको दियोमा बत्ती बालेर उपाकु पर्व मनाउने जात्रा आठौं दिन लिंगो ढालेसंगै समापन हुन्छ ।

post image

असोक काफ्ले , असोज २, काठमाडौं ।

 आमा म स्कुल जान्न

अह मलाई पढेर डाक्टर बन्नु छैन।।

घुम्ने कुर्सीमा बसेर पैसा कमाउनु छैन।।

मेरो शिक्षक मेरो सर्टको माथीको टाक लगाउदा सम्म पनि घुरेर हेर्छ।।

मेरो बक्षस्थलमा।। बाघले आफ्नो सिकार हेरे जस्तै।।

गिद्दले आफ्नो आहार हेरे जस्तै।। लुछ्नलाई चिथोर्नलाई।।

त्यसैले आमा म स्कुल जान्न।।

 

आमा मलाई त तिम्रो ईज्जत बन्नु छ।।

बाटोको चिया पसलमा बसेका केटाहरू।।

 मेरो फरकमा म नओभिउन्जेल हेरेर बस्छन्।।

मलाई एकदमै डर लाग्छ आमा।।

म जोगिदा जोगिदै तिम्रो इज्जतको धरोहर ढल्छ कि।।

डाक्टर बन्ने सपना पुरा गर्दा।।

तपाई डाक्टरकै अगाडी मेरो जीवनको भिक माग्नु पर्यो भने।।

त्यसैले आमा म स्कुल जान्न।।

 

कसैको विस्वास् लाग्दैन आमा।।

बुवाबाटै बलात्कृतको समाचार पढ्छु आमा।।

दाईबाटै लुटिएकी बहिनीको समाचार भर्खर पढेर आए।।

आमा आफ्नै खुनको त यहा यस्ता समचार आउछन्।।

पराईको गिद्दी नजर अनि दिमागबाट म कसरी बचु??

आफ्नो अनि तपाईको ईज्जत कसरी जोगाउ??

त्यसैले आमा म स्कुल जान्न।।

 

म जोगिदा जोगिदै गिद्दहरूको सिकार भए भने।।

घनघोर जङ्गलमा तपाईको बुढेस्कालकी आशले।।

अन्तिम सास फेर्दै भेटिए भने।।

म अर्को दिन कैयौ पत्रिकाको पहिलो पेजमा हुनेछु।।

मेरा गाउलेका मुखको कठैमा हुनेछु।।

तपाई आशु चुहाउदै प्रहरीकोमा जानु पर्यो भने।।

तपाईको आशु सुकिदासम्म पनि मेरो दोसी भेटिएन भने।।

त्यो पत्रिकाको पहिलो पेज कतै आगोमा जल्नेछ।।

गाउलेहरूको कठै कतै बिलाएर जाला।।

तपाईको मनको घाउको मलम भेटिएला र आमा??

त्यसैले आमा म स्कुल जान्न।।

त्यसैले आमा म स्कुल जान्न।।

post image

भदौ ३१, काठमाडौँ । साहित्यकार दामोदर पुडासैनी ‘किशोर’ को कवितासंग्रह ‘सहरबिनाको सहर’ प्रकाशित भएको छ। तराई र मधेसका विभिन्न जिल्लाहरूमा रहेर पुडासैनीले रचेका तराई–मधेस केन्द्रित ५२ कविताहरू यस संग्रहमा समावेश छन्।पुडासैनीको यो कविता संग्रह साझा प्रकाशनले प्रकाशमा ल्याएको हो।

कवि पुडासैनीले मधेसको विविध जीवन, परिवेश र मनोविज्ञानको काव्यिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका छन्। यहाँभित्रका पीडा, निदान र उपचार उल्लेख गरेका छन् । ‘मधेसमा हिमाल उठाउन खोज्नेहरू र हिमालमा मधेस ब्यूँझाउन खोज्नेहरू, आँखाका नानी हुन् हामी सबैका। मैले हिमालको पानी र मधेसको जवानी, मिसाउन खोजेको हुँ नेपालभरि,’ उनले भनेका छन्।

पुडासैनीको यो चौधौं कृति हो। यसअघि उनका सात कविता संग्रह, पाँच नियात्रा संग्रह र एक दर्शन कृति प्रकाशित छन्। पुडासैनी नेपाल सरकारका सह–सचिव अर्थात् महालेखा परीक्षकको कार्यालयमा नायब महालेखा परीक्षकको रुपमा कार्यरत छन्।

post image

भदौ २६,काठमाडौं ।  यो वर्षको ‘पद्माश्री साहित्य पुरस्कार’ नयनराज पाण्डेको संस्मरणात्मक कृति ‘यार’लाई प्रदान गरिने भएको छ । त्यस्तै ‘पद्माश्री साधना सम्मान’ तारानाथ शर्मा प्रदान गरिने भएको छ।

सोमबार खेमलाल–हरिकला लामिछाने प्रतिष्ठानले यारलाई पद्माश्री पुरस्कार र शर्मालाई सम्मान गरिने जनाएको हो । संस्करणात्मक कृति ‘यार’ पाण्डेको बाल्यकालदेखिका २५ थान संस्मरणको संगालो हो। नजिकका मित्रसँग जोडिएका स–साना घटनामा केन्द्रीत रहेर यो संस्मरण लेखिएको हो। यसमा उनले लेखक राजेन्द्र पराजुली, नारायण ढकाल, पुरुषोत्तम सुवेदी लगायतकाे सम्झना समेटेका छन्।

लेखक पाण्डेका उलार, लु, घामकिरी, निदाए जगदम्बा, चक्लेट र सल्लिपीर लगायत कृति प्रकाशित छन्। पद्माश्री सम्मान पाउने शर्मा भने विगत ६ दशकदेखि नेपाली साहित्यको निजयात्रा, निबन्ध, समालोचना, आख्यान अनुवाद, सम्पादन र झर्राैवादी भाषिक आन्दोलनका अभियन्ता हुन्।

दुवै पुरस्कारको राशि दुई लाख रहेको छ। पुरस्कार आगामी कोजाग्रत पूर्णिमाको दिन प्रधान गरिने प्रतिष्ठानले जनाएको छ।

post image

 भदौ २४, काठमाडौं । भाद्र कृष्ण औँसीका दिन आज राष्ट्रिय विभूति युवाकवि मोतीराम भट्टको १५३ औँ जन्मजयन्ती नेपालभर विभिन्न साहित्यिक कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइँदैछ ।

विसं १९२३ भाद्र कृष्ण कुशे औँसीका दिन जन्मेर विसं १९५३ भाद्र कृष्ण कुशे औँसीकै दिन ३० वर्षको उमेरमा उनी परलोक भएका थिए । भट्टले नेपाली साहित्यको श्रीवृद्धिका लागि गहन योगदान पुर्याएका थिए ।

नेपाली साहित्यको शृङ्गार रसलाई योगदान दिएका युवाकवि भट्टले आदिकवि भानुभक्तको जीवनी पहिलो पटक प्रकाशनमा ल्याए । नेपालमा छापाखाना भित्राएको श्रेय समेत उनले नै पाएका छन् ।

उनका ‘मोतीराम भट्टका उपलब्ध ग्रन्थावली’, ‘गजेन्द्रमोक्ष’, ‘प्रह्लाद भक्ति कथा’, ‘पिकदूत’, ‘भानुभक्तको जीवन चरित्र’ लगायत कृति प्रकाशित छन् । भट्ट नेपाली कविताको माध्यमिक कालका केन्द्रीय प्रतिभा हुन् ।

आदिकवि भानुभक्त आचार्यले नेपालीमा अनुवाद गरेको रामायणको पाण्डुलिपी खोजी उनले नै विसं १९४१ मा प्रकाशन गराएका थिए । भट्ट नेपाली साहित्यका पहिलो भूमिका लेखकसमेत हुन् । यससम्बन्धी अनुसन्धान हुन बाँकी नै रहेको पद्मकन्या बहुमुखी क्याम्पस नेपाली विषयका उपप्राध्यापक ज्ञाननिष्ठ ज्ञवालीले जानकारी दिए । रासस

post image

भदौ १५, काठमाडौं । वरिष्ठ अभिनेता, निर्देशक तथा रेडियो नेपालका पहिलो गायक हरि प्रसाद रिमालको निधन भएको छ। वि.सं. १९८२ साल असोज ५ गते काठमाडौंको लगनटोलमा जन्मिएका हरिप्रसाद रिमाल को शुक्रवार बिहान करिब १ बजे ९३ वर्षीय रिमालको बानेश्वर स्थित आफ्नै निवासमा निधन भएको हो।

‘फगत एक नजरमा कसैले लियो मन…’ केशवराज पिँडालीको स्वरमा उनलै गाएको चर्चित गीत हो । गीतबाट स्थापित र चर्चित बन्न सफल हरिप्रसाद रिमालले रेडियो नेपालको स्थापनाकालदेखि नै गीत गाउन थालेका श्रष्टा बुलु मुकारुङ बताउँछन् । उनका अन्य लोकप्रिय गीतहरू ‘बिना बादल असिना आउँदैन…’, ‘हातै काट्यो चालिसे चुराले…’ यी दुबै गीत प्रदीप रिमालको रचनामा उनले गाएका थिए । ‘कल्लेकल्ले कैलेकैले डाक्छ मलाई…’–लक्ष्मण लोहनीको रचनामा, ‘आँसु बहाऊँ…’ म.वी.वि.शाहको रचनामा उनले गाएका थिए ।

रिमाल नेपाली नाटक र चलचित्र जगतका प्रख्यात अभिनेता तथा निर्देशक हुन् । उनले ‘आमा’, ‘मनको बाँध’, ‘परिवर्तन’, ‘के घर के डेरा’, ‘सन्तान’ लगायतका चलचित्रमा अभिनय गरेका थिए ।

post image

साउन २३,काठमाडौं । बरिष्ठ कलाकार तथा साहित्यकार मनुजबाबु मिश्रको निधन भएको छ।  मिश्रको बुधबार बिहान २ बजे घरमै निधन भएको हो।

पारिवारिक स्रोतका अनुसार ८३ वर्षिय मिश्र मंगलबारसम्म सामान्य अवस्थामा थिए। ‘राति सुतेको बेला हृदयघात भएपछि निधन भएको हो,’ पारिवारिक स्रोतले भन्यो।  उनलाई सुगरको समस्या थियो।

परिवारका एक सदस्यका अनुसार मिश्रले निधनपछि कुनै किसिमको तामझाम नगरी सामान्य तरिकाले अन्त्येष्टी गर्न बारम्बार आग्रह गर्थे। त्यही आग्रहअनुसार नै  उनको अन्त्येष्टीको तयारी गरिएको छ।

आधुनिक नेपाली चित्रकलाका हस्तीमध्येका एक मिश्रले सुरूमा रेडियो नेपालमा गायन र नाटकहरूमा अभिनय पनि गरेका थिए। उनका बुवा पनि कलाकार थिए।  बुवाबाट प्रभावित भएर उनले पछि पेन्टिङमा आफूलाई केन्द्रीत गरेका थिए।

२०४६ सालमा बहुदल आएपछि उनी एकान्तवास बसेका थिए।  उक्त व्यवस्थाप्रति चित्त नबुझेकाले एकान्तवास बसेको उनी बताउँथे।

बिबिसी नेपाली सेवाका पूर्वप्रमुख तथा विवेकशील साझा पार्टीका संयोजक रवीन्द्र मिश्र दिवंगत कलाकार मनुजबाबु मिश्रका जेठा छोरा हुन्। लण्डनमा बस्ने कान्छा छोरा आउन समय लाग्ने भएकाले उनको अन्त्येष्टी केही दिनपछि हुने भएको छ।

 

post image

साउन २१,भक्तपुर । साहित्यकार रघुराम न्यौपानेको कविता संग्रह ‘यो शहर’ सार्वजनिक गरिएको छ । भक्तपुरको चाँगुनारायण नगरपालिका ७ वागेश्वरी चारघर चौतारास्थित लोक गायक बुद्धिकृष्ण लामिछानेको घर मै पुगेर उहाँकै हातबाट कविता संग्रह विमोचन गरिएको हो ।

विगत तीन वर्षदेखि प्यारालााईसिस र अन्य रोगले ओछ्यान मै थलीएका साहित्यकार लामिछानेको सम्मान स्वरुप साहित्यकार र संचारकर्मीको टोली उहाँ कै घरमा पुगेर पुस्तकको विमोचन गरिएको हो ।
विमोचन पछि गायक लामिछानेले यो अवसर र सम्मान दिएकोमा खुसी व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले गीत, संगीत र साहित्य कहिल्य मर्न नहुने बताउँदै यसको विकासमा सबैलाई लाग्न आग्रह गर्नुभयो । कार्यक्रममा लेखक न्यौपानेले यसअघिका कृति बिक्रीबाट संकलित रकम मध्ये नगद रु. १० हजार गायक लामिछानेको स्वास्थ्य उपचारका लागि प्रदान गर्नुभयो ।

कार्यक्रममा लेखक न्यौपानेले उपचार नपाएर थलिएका गायक लामिछानेको सम्मान स्वरुप उहाँ कै घरमा आएर आफ्नो पुस्तक विमोचन गरेको बताउँदै सरकारले उहाँको उपचारको लागि उचित व्यबस्था गरिदिन आग्रह गर्नुभयो ।स्वास्थ्य उपचारमा सहयोग पुर्याउन आफूले रकम प्रदान गरेको बताउँदै उहाँले साहित्य, गीत संगीतको क्षेत्रमा लाग्ने कलाकारको नाजुक अबस्था देखेर दुःख लागेको बताउनुभयो ।कार्यक्रममा गैरसरकारी संस्था महासंघ भक्तपुरका अध्यक्ष सोम शर्मा (बजगार्ई)ले उहाँको घरको अबस्था र स्वास्थ्य अबस्था देखेर आफूलाई मर्माहित बनाएको बताउँदै उहाँको उचित व्यबस्थापनमा सरकारको ध्यान नपुगेको बताउनुभयो ।

त्यसअवसरमा क्रियासिल पत्रकार मञ्च भक्तपुरका अध्यक्ष रमेश गिरीले प्यारालाईसिसले ओछ्यान मै पर्नु भएका गायक लामिछानेलाई गीत संगीत क्षेत्रमा लागेको श्रष्टाहरु पनि सहयोग गर्नुपर्ने औल्याउनुभयो ।गायक लामिछानेले उचित स्वास्थ्य उपचार पाएमा स्वास्थ्यमा सुधार आउँने बताउँदै एउटा गायक, श्रष्टा र देशको गहनाको रुपमा रहेका गायक २४ सै घण्टा ओछ्यानमा बस्नु पर्दाको पीडा महसुस गर्न नसक्ने भन्दै उपचारको व्यबस्था गर्न ढिलाई गर्न नहुने बताउनुभयो ।

 

post image

साउन २१, काठमाडौँ । लेखक जितासिंह बुढा मगर (जितेन्द्र) द्धारा लिखित पुस्तक ‘हामी कसरी जिउछौं” सार्वजनिक गरिएको छ । रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा नेपाल राष्ट्रिय कृषी उद्यमी महासंघका महासचिव तथा युवा उद्यमी र समाजसेवी समेत रहेका लेखक बुढा मगरले पत्रकार सम्मेलन गरेर आफ्नो पहिलो कृति सार्वजनिक गरेका हुन ।

बिमोचन कार्यक्रम नेपाल मगरसंघ केन्दीय समितिका संरक्षक सदस्य तथा अधिवक्ता गौबहादुर आलेमगरको सभापतित्व र प्रमुख अतिथी नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका सदस्य तथा लोक बार्ता बालसाहित्य विभाग प्रमुख नर्वदेश्वरी सत्यालले सयुक्त रुपमा बिमोचन गरेका थिए । कार्यक्रममा आफ्नो कृतिको बारेमा बोल्दै लेखक बुढा मगरले ‘नेपाली समाज तथा जीवनमा केही गर्न चाहनेहरुका लागि एक उत्प्रेरक जीवन उपयोगी पुस्तक रहेको र त्यस पुस्तकमा निराशामा रहेका ब्यक्तिहरुलाई आफुनो कर्ममा सपना, सङ्कल्प, निरन्तर लगाव, माया तथा अवसरको रुपमा लिएर पहिचानलाई कसरी अगाडी बढाउने भन्नेबारे सन्देशहरुमा आफ्नो कृतिमा समेटेको बताएका छन ।

यो पुस्तकले नेपाली समाजमा रहेका ब्यक्तिहरुलाई एक सकरात्मक सोचको मार्ग चित्रित रहने कुरामा जोड दिएको छ ।नेपाली समाज बैदेशिक रोजगारको बोटोमा लाग्नु भन्दा स्वदेशमै युवा प्रयोगबाट धेरै कुरा गर्न सकिने जानकारी उनले यो पुस्तकबाट दिन खोजेका छन् । हामीले जिवनमा केहि गर्नको लागि आफ्नो लगाव र मेहनतको महत्वपुर्ण भुमिका रहने र काम गर्नमा लाज नमान्ने प्रबृतिको बिकास गर्न सजिलो पर्ने कुरा बताएका छन ।

बिमोचन कार्यक्रमा बोल्दै नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका सदस्य तथा लोक बार्ता र बालसाहित्य विभाग प्रमुख नर्वदेश्वरी सत्यालले मेहनत र परिश्रमको प्रयोग गर्न आ–आफ्नो क्षेत्रबाट सबैले सहयोग आवश्यक रहेको बताउदै बुढा मगरद्धारा लेखित कृतिको बारेमा प्रकाश पार्दै समाजमा रहेका बिसंगति र सम्भावनाहरुलाई नियालेर जुनसुकै कर्ममा अगाढि बढाउँनका लागि यो पुस्तक बरदान साबित रहने कुरा बताएका छन ।।

उनले अघि थपे,‘मानिष कसरी जिउँछ ? र राष्ट्रलाई कसरी चिनाउने भनेर जानकारी गराउनका लागि यो पुस्तक एक चोटि सबैले अध्यन गर्नै पर्ने छ ।’

 

post image

निकिता खड्का साउन १७,काठमाडौँ ।

म निर्मला, चिन्नु भएन? कन्चनपुरकी निर्मला,
निर्मला पन्त, कक्षा ९ कि म्रित अबला,
सालिन अात्मा, प्रखर सोच, साथमा कापि कलमले भरिएको झोला,
बलात्कार पछी बिभत्स ढङ्गबाट मारेर फालिएकी निर्मला।।

बिचरा म, होमवर्क गर्न साथिको मा हिँडेकी,
एक्लै, कमजोर शरिर, ठुलो राक्षस सङ्ग भिँडेकी,
साना हात मेरा,त्यो पशु लाई काहाँ पच्छार्न सक्नु र,
देख्नु भयो, ऊखु घारीमा सास रहित, अस्लिल भएर लडेकी??

उ त तालिम प्राप्त, बलात्कारको तालिम लिएको थियो,
मलाई भने स्कुलले ठुली मान्छे बनाउन, निकै गृहकार्य दियो,
म त १३ वर्स, तेलमा डुबेको सलेदो, भर्खर बलेको दियो,
सिकारि ऊ, एकछिन खेल्यो, अनि फु, घिनलाग्दो बनाएर निभाइदियो।।

उसलाइ भनेकै हो, अामा मलाइ हातको पालि बाट हेरिरहनु भएको होला,
बाबाको बढ्दो चिन्ता, खोइ छोरी अाइन त, भइसक्यो अबेला,
उसले अाखिर काहाँ बुझ्यो र, मेरी अामाको माया अनि बाबा को चिन्ता,
बिचरा म, अर्धनग्न, छरिएको झोला सङ्गै, इज्जत र पसिना पोखिएको खोला।।

उ त बेपर्वाह सिकारी, अझ सरकारी, भोली अर्को सिकार गर्छ,
अनि अर्को सानो चरा, रङ्गिन पखेँटा, उसको नजरमा पर्छ,
बुवा अामाको भरोसा, देशको गौरव, अर्को उखु घारीमा मर्छ,
उ त  दानाब , खतरनाक सिकारी, उसलाई के को डर छ।।

याद अायो, म त्यहि निर्मला, तपाईँ को छोरी सँगै स्कुल जान्थेँ नी,
अान्टि नमस्कार भन्दै, तपाईँको छोरी सङ्गै खाजा खान्थेँ नी,
उ अाज पनि होमवर्क गर्न भनेर, कलम टोक्दै मलाई पर्खिरहेकी होला,
अब उसलाई नयाँ साथी बनाउन भन्दिनु है, म त कहिलै नफुल्ने गरी चुँडिएकी निर्मला।।

post image

साउन ७,काठमाडौं ।  पत्रकार दामोदर न्यौपानेको पाँचौ पुस्तक ‘स्कुल बेच्ने बालक’ सार्बजनिक भएको छ । शनिबार नेपाल प्रज्ञान प्रतिष्ठान कमलादीमा काठमाडौं विश्वविद्यालयका पूर्वउपकुलपति डा. सुरेशराज शर्मा, बाल साहित्यकार एवं सञ्चारविद् विनय कसजू, बालअधिकार अभियन्ता गौरव पोखरेल, अक्षरा स्कुलकी प्रिन्सिपल अञ्जु भट्टराई, शिखा बुक्सका प्रकाशक पुष्पराज पौडेल र लेखकका छ वर्षिय छोरा हार्दिकले संयुक्त रुपमा पुस्तक सार्बजनिक गरेका हुन् ।

 शिखा बुक्सले प्रकाशनले प्रकाशन गरेको यस पुस्तकमा बालबालिकाहरुको मनोविज्ञानलाई केलाएर लेखिएको छ । ‘स्कुल बेच्ने बालक’ मा लेखकले आफ्नै छोरा हार्दिकलाई मुख्य पात्रको रुपमा प्रस्तुत गरेका छन् । कम उमेरका वच्चाको अध्ययन गर्न आफ्नै छोरा विश्वविद्यालय भएको लेखकले बताए । ‘हामीले बालबालिकालाई सुन्न, बुझ्न र महसुस गर्न जरुरी छ ।’ न्यौपानेले भने, ‘साहित्य सिर्जना भन्दा पनि यो बालबालिकाको क्षेत्रमा चलाएको अभियान हो ।’ बालबालिकाले गरेको बदमासीलाई झमेला मान्नुहुन्न भन्ने कुरालाई लेखकले पुस्तकमा समेटेका छन् ।

बालबालिकाहरु जिज्ञासु स्वभाबका भएकाले उनीहरूको जिज्ञासा मेट्न अभिभावक स्वयंमा राम्रो हुनुपर्ने पूर्वउपकुलपति सुरेशराज शर्माले कार्यक्रममा बताए । ‘समाजमा वालवालिकाको जिम्मा कसैले नलिएको पाईयो ।’

post image

कठमाडौ । खानीबीद अरुणकुमार सुबे्दीद्धारा लिखित जीबन यात्रा लोकार्पण भएको छ ।  जीवन यात्रामा राजनीतिक , सामाजिक , धार्मिक सास्कृतिक , आर्थक बिकास , ऐतिहासिक जस्ता बिषयलाई समेटिएको छ ।

बरिष्ठ पत्रकार एवं घोष्टराइटिङका सम्पादक टंक पन्त , बरिष्ठ पत्रकार एवं थाहा खबर डटकमका प्रधानसम्पादक तीर्थ कोइराला , नागरिक दैनिकका सम्पादक गुणराज लुइटेल एवं लेखक अरुणकुमार सुबेदीले संयुक्त रुपमा लोकार्पण गर्नुभएको पुस्तकमा खानी संबन्धी बिषयलाई अनुसन्धानात्मक रुपमा समेटिएको पुस्तक जीबन यात्रा युवा बिधार्थीैका लागि मात्र होइन हरेक क्षेत्रका लागि रोचक , पढनीय एवं सन्दर्भ सामग्रीका रुपमा रहेको छ

। घोष्टराइटिङद्धारा प्रकाशित जीबन यात्राको समीक्षा गर्दे सम्पादकहरु टंक पन्त , तीर्थ कोइराला , गुणराज लुइटेल, भुगर्भबीद तारानिधि भटराइले नेपाली समाजमा रहेका बिकृतिलाई औल्याउदै नेपालको आगामी बाटोकोबारेमा उल्लेख गर्नुभएको थियो । लेखक सुबेदीले आफुले देशका लागि पुस्तक प्रकाशन गरेको जानकारी गराउनुभएको थियो । कार्यक्रममा पुर्बाञ्चल बिश्वबिधालयका पुर्ब उपकुलपति जगतबहादुर केसी , घोष्टराइटिङका सयोजक राजाराम गौतम , रेनुका खरेल , प्रकाशप्रसाद उपाध्याया लगायतले बोल्नुभएको थियो ।

post image

असार ५, काठमाडौं । हाइकिङका बिभिन्न  रुटलाई समेटेर लेखिएको पुस्तक ‘हाइकिङ काठमाडौं’ राजधानीमा विमोचन भएको छ । हिमालयन म्याप हाउसले शनिबार एक कार्यक्रमको आयोजना गरी यस किताबको बिमोचन गरिएको हो ।

हाइकिङ बिज्ञ  रामदेवी महर्जनले लेखेको उक्त पुस्तकमा ६४ वटा हाइकिङ रुटहरु, काठमाडौं सेरोफेरोका होमस्टे, योग, तीन बराबर आहार, हाइकिङ टिप्स लगायत जानकारी दिइएको छ । पुस्तकको सबै ३२० पेज नै रंगीन छन् ।

बिमोचन कार्यक्रममा नेपाल पर्यटन बोर्डका सिईओ दिपकराज जोशी, प्रकृतिप्रेमी समूहका संस्थापक डा. उमेश श्रेष्ठ, समूहका अध्यक्ष रमेश चित्रकार, म्याप हाउसका निर्देशक पवन शाक्य र पुस्तक लेखिका रामदेवी महर्जनले संयुक्त रुपमा विमोचन गरेका हुन्।

नेपाल पर्यटन बोर्डमा आयोजित कार्यक्रमका वक्ताहरुले महर्जनको पुस्तक हाइकिङ पर्यटन प्रवर्द्धनमा कोशेढुंगा हुने विश्वास व्यक्त गरे। छिट्टै हाइकिङ काठमाडौंको अंग्रेजी संस्करण प्रकाशन गर्ने प्रकाशकले जनाएको छ।

पुस्तकले हाइकिङ गन्तव्यको चिनारी दिनुका साथै हाइकिङ गर्न समेत सिकाउँछ।  पुस्तककी लेखक महर्जन प्रकृतिप्रेमी समूहकी सदस्य हुन्। समूहले हरेक महिनाको चौंथो शनिबार काठमाडौं सेरोफेरोमा स्वस्थ्यबर्धक हाइकिङ गराउँदै आएको छ। ‘हाइकिङ काठमाडौं पुस्तकले हाइकिङ गर्न मात्रै होइन, स्वस्थ रहन पनि सिकाउँछ’, समूहका संस्थापक डा. श्रेष्ठले भने।

लेखिका महर्जनले हाइकिङ काठमाडौं’ पुस्तक बिमोचन कार्यक्रममा उपस्थित भई कार्यक्रमलाई सफलताका साथ सम्पन्न गराइ हौसला बढाइदिनु हुने सबै मान्यजनमा, सबै हाइकर्स मित्रहरुमा , चिनेका/ न चिनेका सबै उपस्थित शुभेच्छुक मित्रहरुमा धन्यवाद व्यक्त गरेकी छन् ।

पुस्तकको को विक्रि मुल्य ७ सय रुपैयाँ राखिएको छ  । काठमाडौं र ललितपुरका प्रमुख पुस्तक पसलमा पुस्तक उपलब्ध रहेको प्रकाशकले जानकारी दिएको छ ।

post image

जेठ ३०,काठमाडौँ। श्रीमद्भागवत महापुराणको “गजेन्द्र मोक्ष” खण्डलाई अनुष्टुप छन्दमा नेपालीमै पढ्न पाइने भएको छ ।  ललितपुरको महालक्ष्मी नगरपालिका वडा नं ८ शंखादेबी निवासी कबि राजु आचार्यले “गजेन्द्र मोक्ष” कृतिलाई बजारमा ल्याएका हुन्।

अध्यापन पेशामा संलग्न रहँदै आएका आचार्यले यसअघि पनि मोडन म्याथम्याटिक्स अन रियल वर्ल्ड प्राक्टिस , संछिप्त देबी भागवत, नवाह चन्द्रिका र राजा हरिस चन्द्रको कथा बजारमा ल्याइसकेका छन् ।

स्वर्गीय पिता बिश्वनाथ आचार्यप्रति समर्पित गजेन्द्र मोक्ष मंगलबार एक समारोहका बीच ललितपुरको ज्वागलमा सार्वजनिक गरिएको हो ।कार्यक्रमको मुख्य अंशमा उपस्थित अतिथिहरुले कबिताका मुख्य अंश बाचन गरी पुस्तक बिमोचन गरिएको थियो ।

लोकोपकारका लागी सबैले बुझ्ने भाषामा लेखिएको उक्त कविताले भौतिकतामा रुमलिएका मानबलाई सत्मार्गमा ल्याई आध्यात्मिक चिन्तनको बाटोमा अघि बढ्न मद्दत पुर्याउने कुरा उक्त लोकार्पण कार्यक्रममा लेखक आचार्यले जानकारी गराउनुभयो ।

उक्त कार्यक्रममा समाजसेवी तथा ज्वागल टोल सुधार समितिका सदस्य शिब अर्यालले गजेन्द्र मोक्ष कबिता बाट सामान्य लेखपढ गर्न सक्ने जो कोहिले साहित्य सुधारस चाख्न पाउने कुरा  जानकारी गराउंदै लेखकलाई भविष्यमा पनि यस्ता कृतिहरु सरल भाषामा उपलब्ध गराउनका लागि उत्प्रेरणा प्रदान गर्नुभएको थियो ।

सोही बिमोचन कार्यक्रममा शुभकामना मन्तब्य व्यक्त गर्दै बरिष्ठ कृषि बैज्ञानिक मधुसुदन उपाध्यायले गजेन्द्र मोक्ष कविताले हामिभित्रको अहंकारलाई मेटाएर आध्यात्मिक चिन्तनमा लाग्न उत्प्रेरणा मिल्ने बताउनु भयो । पाठकहरुले यसलाई अध्ययन गरी यसको सारलाई ग्रहण गरिदिनुहुन समेत उपाध्यायले आग्रह गर्नु भयो ।

कार्यक्रमको अन्त्यमा सुरसुधा समुहबाट गजेन्द्र मोक्ष कै कविता संगीतका साथ बाचन गरिएको थियो ।कबि आचार्यले भबिष्यमा पनि आध्यात्मिक चिन्तनमा आधारित अन्य लेख रचनाहरु प्रस्तुत गर्ने प्रतिबद्दता जनाउनु भयो ।

बिमोचन कार्यक्रममा पत्रकार, समाजसेवी, र आध्यात्मिक चिन्तनमा लागेका व्यक्तित्वहरुको बाक्लो उपस्थिति रहेको थियो पुरा पुस्तक पढ्न तलको लिंकमा थिच्नुहोस  ।

Gajendra moksha

post image

बिनिता सिवाकोटी ,जेठ २०,काठमाडौँ ।

कबिता

आमा नसोध्नु मलाई के छ खबर भनेर

बिहान देखि कलेज घर अफिस ले थाकेको छु

गलेको मुटु लिएर हाँसो छर्किदै बोल्दै गर्दा

कहिले त आँसुले पनि धोका दिन्छन

म त परिवार बाट टा……………ढा बस्याछु

 

धेरै छन् सुबिधाहरु यहाँ

पानि पिउदा देखि सौचालय जाँदा सम्म सोच्नु पर्दछ

आउछन बजारमा फेसन , नयाँ नयाँ क्रिएसन

अहिले अलि बढी खर्च गरे भोलि कहाँ बाट पुर्याउने

सोच्नु पर्छ आमा म त शहर मा बस्याछु

 

कोठा बाट निस्के देखि फर्किदा सम्मको जोहो आफै मिलाउदा

सम्झना आउँदो रहेछ खै आमा हजार रुपैया चाहियो भन्दै जिद्दी गरेको

सकी नसकी संघर्ष गर्दै गर्दा , तिमीले मुख चलाउदा के खाको भनि सोध्ने गरेको

झल्झली याद आउँछ बचपना हरु आमा म त सहरमा बस्याछु

 

आमा नसोध्नु मलाई खाइस भनेर

यता देखि उता भौतारिदै ठक्कर खाँदा खाँदा अगाएको छु ,

धुलो , धुँवा , असिना पानि घाम र पसिनाले पनि गजब साथ दिएका छन्

बिस्कुट ले भर्दै छु पेट आमा म त सहरमा बस्या छु

 

तिम्रै आवाज प्यारो बाँकी सबै पराइ

थोरै बिसन्चो हुँदा पनि कुरी बस्थ्यौ ननिदाई

करोडौंको भिंडमा एक्लै हराई बस्या छु

आउँछ तिम्रो याद धेरै आमा म त टा……….ढा बस्याछु !!!

post image

बैशाख २४,काठमाडौँ । नेपालमै पहिलो पटक टेलिभिजन रियालीटी शो नेपाल लोक आईडल २०७५ को आयोजना हुने भएको छ । नेपालको लोकसंस्कृति जर्गेना, सम्बद्र्धन र संरक्षण गर्ने उदेश्यले उक्त रियालिटी शो को आयोजना गरिने भएको छ ।

सार्थक डिजिटल म्यूजिक प्रा.लि.को आयोजना र जेब्रा क्रियसनको प्रस्तुतीमा नेपाल लोक आईडल २०७५ आयोजना हुन गईरहेको लोक आइडलका निर्देशक सुरेन्द्र दाहालले बताउनु भयो । उहाँ भन्नुहुन्छ  “नेपाल,कला र संस्कृतिको धनी राष्ट्र हो ।   यिनै कला संस्कृति र ग्रामीण भेगका कुना कन्धरामा गुञ्जिने लोक भाकाहरु नै हाम्रा साँस्कृतिक धरोहर हुन् । यिनै कला र गलाको उचित संरक्षण र सम्बद्र्धन अहिलेको अपरिहार्यता भएकोले  यस लोक आइडलको आयोजना गरेका हौँ “।

देशका कुना कन्दरामा घन्कीने लोकभाकाहरुलाई टेलिभिजनका माध्यमवाट दर्शक समक्ष जस्ताको तस्तै पस्कने जमर्को स्वरुप देशभरकै ७७ जिल्ला र नयाँ संरचनाका सातवटै प्रदेशका प्रतिभाहरुलाई प्रष्फुटन गर्ने उद्धेश्य सहित नेपाललोक आईडल २०७५ गर्न लागिएको निर्देशक दाहालको तर्क रहेको छ   ।

दाहालका अनुसार यस प्रयासले पक्कै पनिबर्षौदेखि आफुभित्रको क्षमता,प्रतिभा र उनिहरुको लोकशैलीलाई यस अभियानमार्फत समेट्ने छ  ।  ” यस आईडललाई केवल एउटा टेलिभिजनकार्यक्रमको रुपमामात्रै सिमितनपारी देश समृद्ध बनाउने, देशको संस्कृति सम्बद्धन गर्ने, कला र संस्कृतिलाई मूर्त रुप दिने अभियानका रुपमासमेत यस आईडललाई लिएका छौं  ” दाहाल बताउनुहुन्छ ।

लोक आइडलको पहिलो विजेताले पुरस्कार स्वरुप नगद रु ३०लाख, प्रमाणपत्र र बिभिन्न गिफ्ट् ह्याम्परहरु पाउनेछन भने उनिहरुको क्षमता अनुरुपकागीतहरु तयार गरीम्यूजिक भिडियो समेत निर्माण गरिनेछ । त्यसरी नै दास्रो विजेतालाई नगद रु १५ लाख, प्रमाणपत्र र बिभिन्न गिफ्ट् ह्याम्परहरु सहितउनिहरुको क्षमता अनुरुपकागीतहरु तयार गरीम्यूजिक भिडियो समेत निर्माण गरिनेछ ।त्यसरी नै तेस्रो विजेतालाई रु १० लाख, प्रमाणपत्र र बिभिन्न गिफ्ट् ह्याम्परहरु सहितउनिहरुको क्षमता अनुरुपकागीतहरु तयार गरीम्यूजिक भिडियो समेत निर्माण गरिनेछ ।

यस नेपाललोक आईडल २०७५ को छायांकनको लागि सातै प्रदेशकाबिभिन्न स्थानहरुमा छायांकन गरी त्यसकामुख्य–मुख्यझलकहरुलाई टेलिभिजन कार्यक्रम मार्फत प्रशारण गरीने छन् भने दोस्रो चरणदेखिका सम्पूर्ण छनौट चरणका कार्यक्रमहरु टेलिभिजनएपिसोड मार्फत प्रशारण गरीने छन् ।

post image

बिनिता सिवाकोटी ,बैशाख ४, काठमाडौँ । नयाँ बर्षले छपक्कै छोपिसकेको थियो । नयाँ बर्ष कसरी मनाउने कहाँ मनाउने साथी हरु बीच लुरा चल्न थाल्यो , सबै जना पोखरा जाने कुरा आयो र सहमती पनि भयो न्यु इयर इभ मनाउन पोखरा जाने !

प्लान बनाएको प्रत्येक दिन साथीहरु घट्दै गए , कसैको के काम , कसैको अफिस बाट बिदा मिलेन , त कसैको अन्तिम समयमा इमर्जेन्सी !! इभ मनाउन भोलि बिहान गाडी चड्ने सल्लाह भैरहंदा पोखरा जाने केवल २ जना मात्र भइयो ।

तर यसपटक कुनै पनि हालतमा पोखरा जाने प्लान सक्सेस बनाउने हामीले सोच्यौं ! यस अघि हिउँ पर्दा कालिन्चोक जाने योजना पनि यसरी नै फ्लप भएको थियो , यस्ता योजना त हाम्रा दिनकै बन्दै टुट्दै गर्दथे ।

हामी २ ले ठान्यौ हामी जाने भनेपछि जाने बेलुकै ब्याग प्याक गर्यौं , बिहान ४ बजेको आलारम नि राखियो , अनि ओछ्यान रुन्चे हाँसो हाँस्दै गुनासो गर्न थाल्यौं , ती साथि हरु प्रती जो हामीलाई सपना देखाएर बिचमै ब्युझाई गएका थिए । हिम्मतका साथ हामी जाने भन्दै १ बजे सम्म गफ्फिदै सुत्यौं !

कति चाडैं ४ बजे छ मोबाइलले संकेत गर्यो , उठ्यौं निरास हुँदै नुहाई धुवाई गरेर लाग्यौं गन्तब्यतर्फ !

बसपार्क पुग्यौं कुनै गारो थिएन पोखराको बस वा माइक्रो पाउन , रोजे अनुसारको माइक्रोमा चढ्यौ अनि एउटा सेल्फी हानेर फेसबुकमा पोस्टयायौं , जलन जो गर्नु थियो अन्य साथीहरुलाई ! साढे ७ घण्टाको लामो यात्रा पछी पुग्यौं पोखराको पृथ्वीचोक !! संगै बसेका ड्राइभर दाइले हामीलाई लेकसाइड जाने गाडी कहाँ बाट पाइन्छ बताइदिनु भयो सोहि अनुसार गाडी समाएर लाग्यौं लेकसाइड !!

यस अघि कलेजले टुर लग्दा जति मनमोहक लागेको थियो पोखरा , यसपाली खै किन पो हो केहि अपुग जस्तो लागिरहेको थियो , कतै केहि नपुगे जस्तो , अमिलो नपुगेको चटपटे जस्तो खल्लोखल्लो !

त्यहाँ पुगेर होटल खोज्ने आधा घण्टा लाग्यो , होटलमा पुग्यौं एकाएक सक्ड भइयो , कोठाको चार्ज थियो २ हजार , तर त्यहि कोठाको हालत थियो ५ सय पनि नतिर्नु जस्तो , हुन त नयाँ वर्ष जो थियो , केहि नयाँपन खोज्दै हामी त्यहाँ पुगेका थियौं , पुग्ने बित्तिकै नयाँपन पनि पाइयो। अन्य होटलमा पनि कल नगरेका हैनौं हामीले , रुम रेट थियो कतै ३ हजार , कतै ४ हजार !! तिनै ३ र ४ हजारका रुम अरु बेला १ हजार सम्म पाइँदोरहेछ केहि समयको बसाईपछी थाहा भयो !

हामी बसेको रुम सायद ४ सय , ५ सय सम्म पर्थ्यो होला अन्य समय !! एउटा बेड , एउटा टेबल , सानो झ्याल , अनि ट्वाइलेट जान बाहिर निस्किनु पर्ने ! बिहान उठ्ने बित्तिकै देख्न चाहेका हिमाल , त्यो प्रकृतिको  सौन्दर्य हेर्ने इच्छा बिलिन भयो , देखिन्थ्यो त केवल अर्को घरको पिल्लर !

ठिकै छ नयाँ बर्ष हो भनेर चित्त बुझायौं एकछिन रेस्ट गरेर , स्कुटर भाडामा लिने सल्लाह गर्दै बाहिर निस्क्यौं अनि भाडामा पाइने ठाउंमा पुगेर स्कुटरको कुरा गर्यौं । राम्रो संग याद छ काठमाडौँमा केहि समय अघि ५ सय रुपैयाँमा २४ घण्टा स्कुटर भाडामा लिएर चलाएको , पोखरामा नि त्यहि रेटमा पाइन्छ भन्ने सुनिएको थियो । यस्तै करिब ४ बजे  स्कुटर पाउने ठाउंमा पुगेर सोध्यौं

आन्टी स्कुटी एकदिन चाहिएको थियो कति पर्ला ?

 कति समयलाई चाहिएको आन्टीले सोध्नु भयो ?

भोलि दिउसो १ बजे सम्म लाई हो ।

आन्टीले भन्नु भयो २४ घण्टाको १५ सय हो , १ बजे ल्याइदिने भए १३ सय मा लैजानु ।

एक चोटी सुनेर फेरी मुस्कुरायौँ ए नयाँ साल पो हो त !! होटलभाडा त डबल भन्दा बढी मूल्य कायम भएको थियो भने , स्कुटरले पनि त्यहि बाटो लिईसकेको रहेछ !! साल एक फेरिंदै थियो , हामि ट्रिपल बढी लुटिदै थियौं , बाध्य भइयो उनीहरुले राखेको रेट तिर्न , त्यो समय न त अन्त रुम पाइन्थ्यो , न त छोटो समयमा पब्लिक बसमा घुमेर फर्कने समय !!

स्कुटरमा एक लिटर तेल रहेछ त्यसको पनि १ सय पैसा तिर्नु पर्यो अनि नागरिकता छाडेर ल्यायौं स्कुटर !!

केहि बेरमै हावाहुरी चल्यो , लाग्थ्यो कसैलाई उडाउने लक्ष्य लिएर आएको छ यो आधि , सायद नयाँ बर्ष लाग्दै थियो , कतिको सपना उडायो होला , कतिको नराम्रा दिन उडाएर लग्यो होला र कसैको जीवनमा खुसीका उमंग उडाएर फिर्ता ल्याइदियो होला , नयाँ बर्ष जो लाग्दै थियो !!! नयाँ आशा जो पलाउदै थिए !!!

हावा हुरी केहि घण्टा पछी रोकियो , पोखराकै अर्को एक साथी थियो हाम्रो सहारा उ पनि आइपुग्यो , अनि हामी निस्क्यौं इभको रमझम हेर्न , इभको खुशी बाढन , शुभकामना छर्न , यो पहिलो नयाँ बर्षको इभ थियो जो हामी यति टाढा आएर मनाउदै थियौं । रमाइलो , कन्सर्ट, झलमल बत्ति , रातमै झल्किने नयाँ दिन , छोटा छोटा पहिरनमा स्वतन्त्रताका साथ घुमेका युवायुवतीहरु , नेपाली बर्षलाइ आफ्नै मानेर झुमेका बिदेशी पर्यटकहरु !!! साचै बातबरण मनमोहक थियो ।

ब्यापरीहरु आफ्नो होटलमा गेस्ट भित्र्याउन अनेक सजावट , डिस्काउन्ट , सांगीतिक बातावरण तयार गरेर बसेका थिए ।

करिब रात को १० बजे सम्म घुमफिर गरेपछी रुम जाने निर्णय गर्यौं , बाहिरै खानेकुरा किनेर रुममा लगेर खायौं । १२ बजे सम्म बस्यौं साथी तथा परिवारलाई नयाँ बर्षको सुभकामना आदान प्रदान गर्यौं र भोलि बिहान चाडै उठने आलारम राख्दै सुत्यौं ।

सारंगकोट जाने इच्छा थियो , जहाँ हामी पुगेनौं , बाटो अलि कच्ची र केहि टाढा छ भनेर साथि ले भनेपछि हामि बिन्दवासिनी तर्फ लाग्यौं ।

बिन्दवासिनी को दर्सन पश्चात डेबिस फल्स ,शान्ति स्तुप पुगेर केहि फोटो खिच्दा ११ बजिसके छ । खाजा खाएर अब स्कुटर पुर्याइदिएर ताल बाराहीको दर्सन गर्ने प्लान बनाउदै फर्क्यौं । स्कुटर पुर्यायौं र आन्टीलाई भन्यौं आन्टी हाम्रो ३ लिटर जति तेल बाँकी नै छ त्यसको पैसा हामीलाई दिनुस , अनि फेरी स्कुटर लाग्नेबाट तपाई लिनुस । अर्को लुटिने स्टेजमा थियौं हामी , ५ सय को स्कुटर १३ सयमा लगेर रात भर थन्क्याएर बिहान पनि समय भन्दा २ घण्टा अघि नै पुर्याएका थियौं !

आन्टीले एकै चोटी भन्नु भयो कहाँ त्यसरी हुन्छ , स्कुटरको तेल फिर्ता गर्ने चलन छैन , अहिले सम्म कसैले यसरी मागेको छैन । थोरै थियो भने त सायद छाड्थ्यौं पनि तर ३ लिटर तेल , टाइट ब्यालेन्स अनि फेरी लुटिन मन लागेन । प्रतिकार गर्यौं त्यसो भए २ घण्टा समय छ हाम्रो स्कुटर दिनुस हामी तेल सकाएर लेर आउँछौ ।

स्कुटर त म दिदै दिन्न र तेलको पैसा पनि दिन्न तिमीहरुको तेल सक्छौ भने झिकेर लैजाओ  ,  आन्टी रिसाएर बम हुनुभयो !!! हुन्छ हामी तेल झिकेर लग्छौं , साथी गइ होटलमा पाइप खोज्न । त्यस बीच पनि निकै चर्काचर्की परो , रिसको झोकमा तपाई लुट्न बस्नुभाको एकदिन लुटेर पुग्छ सम्म निस्कियो मुख बाट । त्यो भन्न नहुने थियो शायद तर गएको मिनेट देखि नै नयाँ बर्षको नाममा लुटीईरहेका थियौं हामि कतिन्जेल चुप बस्ने र किन ?

बाबाआमाको संस्कार सम्म पनि आइपुग्यो कुरा , बैनी तिमीलाई कस्तो संस्कार दिएका छन् तिम्रा बा आमाले ?

तपाइको भन्दा राम्रै पाको छौं आन्टी जवाफ फर्काइयो ।

त्यतिकै हामि संग हुने अर्को साथि डिस्कस नगर भन्दै बसिरह्यो । एकछिनमा साथि पनि पाइप र बोतल लिएर आइपुगी , तेल झिक्यौं ३ लिटर भन्दा बढी नै बाँकी रहेछ तेल । सो तेल साथीको बाइकमा हालेर उसलाई घर जान सजिलो हुन्छ भन्दै दियौं अनि हिड्ने बेलामा हाम्रा बा आमाले नचाहिने कुरामा कहिले नझुक्नु भनेर सिकाउनु भएको छ भनेर आन्टीलाइ भन्दै लाग्यौं होटलमा झोला लिन । सांचै फिलिंग रिलिफ भाको थियो गुम्सेर बसेको रिस , असन्तुष्टि बाहिर ल्याउन पाउँदा मन पनि हलुका भयो ।

होटल बाट समान ल्याएर पुग्यौं तालबाराही , भिंड अत्यन्त थियो , २ बजिसकेको थियो र बोटिंग गर्ने इच्छा बाँकि थियो । फेरी सल्लाह गर्यौं एकछिन वेट गरेर बोटिंग गर्ने अनि ६ बजेको बसमा काठमाडौँ फर्किने । सोहि अनुसार बोटिंग गरेर हामि बस चढेर फर्क्यौं । ५५० तिरेर ड्राइभर बिनाको बोट १ घण्टा कुरेर लियौं अनि बोटिंग गर्यौं !

हामि आफ्नै देशमा नयाँ बर्षका नाममा लुटीई रहेका छौं भने पर्यटक हरुको हाल के होला ?

नयाँ बर्षमा हरेक कुराको भाडा ह्वातै बढाउनुपर्ने के कारण होला बुझ्न होटल वाला दाइलाई सोध्यौं , जवाफ आयो – बैनी हामीले कमाउने बर्षमा यस्तै चाडपर्वमा मात्र हो अरु दिन त ४ सय ५ सयमा रुम दिनुपर्छ । यसको मतलब चाडपर्व र नयाँ बर्षमा ग्राहक बाट असुलेको मोटो रकम बाट होटल चल्दो रहे छ बर्षभरी , यो जवाफ कतिको जायज ?

होटलमा आएका ग्राहकको लागि स्रोत साधन थप्नु को सट्टा मोटो रकम असुलेर कहिले सम्म ठगि गर्ने ,

यता पनि ध्यान दिने कि सरकार !!!!!!

post image

बिनिता सिवाकोटी ,चैत २५, काठमाडौँ ।

घमण्ड के एक चित्र मा
सन्सार त छ है बिचित्र मा
जाने छौ एक दिन सब थोक छाडेर
याद त केबल मन भित्रमा

  बैरिलाइ नै पनि रुवाइ
आफन्त सङ साथ छुटाइ
सन्सार त यो बिचित्र छ

जन्मिदा एक रुन्छ बाकी सबै खुशी
जादा एक जान्छौ बाकी सारा दुखि
जानू त सब ले निश्चित छ
चिर त केवल भित्तामा अवस्थित छ

 जल्दै छौ भै धुवा धुवा
पार्दै सबैको मन छिया छिया
उठिदेउ न एकचोटी
पुछिदेउ न सबका आँसु
मिल्छ भने फर्कन

आउन ! नजाउ न पर…. .. पर
साच्चै यो सन्सार त बिचित्र छ
लिइ सक्यौ बिदा ,याद केवल मनभित्र छ

तिम्रै सम्झाना यत्र तत्र छ
तिम्रै सम्झाना यत्र तत्र छ

post image

२२ चैत, काठमाडौं । राजनीतिज्ञ एवम् साहित्यकार क्षत्रमा निकैनै पोख्त कमलराज रेग्मीको आज निधन भएको छ । पाल्पाको मेहल्धारामा पिता केशबराज रेग्मी र माता पुण्यकला रेग्मीबाट १९८४ भदौ ६ गते जन्मेका रेग्मीको बिहिवार बिहान रेग्मीको ललितपुरस्थित निवासमा निधन भएको हो ।

पाल्पाको मेहल्धारामा जन्मिएका रेग्मी २००४ सालमा जयतु संस्कृतम् आन्दोलनमा सहभागी भएका थिए । २००८ सालमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको सदस्य भएका रेग्मीको नेतृत्वमा त्यसबेला पश्चिम नेपालमा किसान आन्दोलन भएको थियो । २०१४ सालमा नेकपाको दोस्रो महाधिवेशनबाट अध्यक्षमा निर्वा्चित रेग्मी २०१५ सालमा भएको पहिलो संसदीय निर्वाचनमा पाल्पाबाट निर्वा्चित भएका थिए ।

बिहिवार बिहान साढे ६ बजे निधन भएका रेग्मीको शुक्रवार देवघाटमा दाहसंस्कार गरिने भएको छ ।बिहिवार बिहान श्रद्धाञ्जलीका लागि ललितपुरको सानेपास्थित निवासमा राखिएको रेग्मीको पार्थिब शरिरलाई बिहिवार शिक्षण अस्पताल महाराजगंजमा राखिनछ ।त्यहाबाट भोली मात्रै दाहसंस्कारका लागि देवघाटमा लाने पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ ।

रेग्मीका छोरा तथा बरिष्ठ मुटुरोग बिशेषज्ञ डा प्रकाश राज रेग्मीले कमलराज रेग्मी बर्ष पुरस्कारको घोषणा गरेको एक साता पनि नबित्दै रेग्मीको निधन भएको हो ।

post image

चैत २,काठमाडौँ । केहिदिन अघि वैज्ञानिक स्टेफल हकिङको मृत्यु भएको छ । दोस्रो आइन्सटाइनको रुपमा हेरिएका स्टेफलको ७६ वर्षको उमेरमा बुधबार मृत्यु भएको हो । शारीरिक कमजोरीले प्रतिभालाई रोक्दैन भन्ने कुरा स्टेफल हकिङले पुष्टि गरिदिएका छन् ।

स्टेफनको जन्म यूकेको क्याब्रिजमा सन् १९४२ को जनवरी ८ मा भएको थियो । न्यूरो सम्बन्धिको रोगका कारण २१ वर्षको उमेरमा उनलाई प्यारालासिस भएको थियो । उनलाई डाक्टरहरुले दुई वर्षसम्म मात्र बाच्ने घोषणा गरेका थिए ।

ब्ल्याक होल, हिस्ट्री अफ टाइम र थेउरी अफ एभ्रिथिङबारे नयाँ तथ्य सार्वजनिक गरेपछि स्टेफल विश्व चर्चित भएका थिए । उनले अल्बर्ट आइन्सटाइनले पत्ता लगाउन नसकेका तथ्यहरु पत्ता लगाएका थिए । ब्रह्माण्डको इतिहास, रचना, वर्तमान अवस्था र भविष्य, समयको व्याख्यलगायतको विषयमा उनको खोजलाई विश्वले सधै सम्झिरहनेछ ।

जीवन उपयोगी २६ भनाई 

१. स्कुलमा म आफ्नो कक्षामा राम्ररी पढाई गर्न सक्दिनथे । त्यो एकदमै राम्रो कक्षा थियो । मेरो कक्षाकार्य एकदमै नराम्रो हुन्थ्यो । मेरो लेखाइले शिक्षकलाई निराश तुल्याउँथ्यो । तर, मेरा सहपाठीहरुले मलाई आइस्टाइन नामले बोलाउथे । त्यो सायद उत्कृष्ट संकेत थियो ।

२. जीवन साह्रो दुखद हुनेछ, यदि हामीले हाँसो(ठट्टा गरेनौं भने ।

३. कार्यले तपाईको उदेश्य र अर्थ बताइदिनेछ । र, यसबिना जीवन सून्य छ ।

४. चाहे जीवन जतिसुकै मुश्किल लाग्छ, त्यसैले तपाइलाई अगाडि बढ्न र सफलता प्राप्त गर्न उर्जा दिन्छ ।

५. पहिलो कुरा, सधै तारालाई हेर्नुहोस्, न कि मुनीको पैतलालाई । जे देख्नुहुन्छ त्यसप्रति जिज्ञासा राख्नुहोस् । उत्सुक रहनुहोस् ।

६. यदि कसैले तपाइसँग गुनासो गर्छ, कि तपाइले कुनै गल्ती गर्नुभयो । उसलाई भन्नुहोस् कि यो राम्रो भयो । किनभने बिना गल्ती वा त्रुटी न तपाई न म यस धर्तीमा रहन सक्छु ।

७. मलाई थाहा छैन । जो मान्छे आफ्नो बुद्धिको विषयमा दावी गर्छ, ऊ हारेका व्यक्ति हुन् ।

८. मैले ध्यान दिएको छु कि, जो व्यक्ति जुन कुरामा पहिला नै निर्धा्रित गर्ने दावी गर्छ र दावी गर्छ कि हामीले त्यसलाई बदल्नका लागि केही गर्न सक्दैनौ । उसलाई बाटो पार गर्नुअघि राम्ररी देखाउनुपर्छ ।

९. तपाईँ विकलाङ्ग हो वा अपाङ्ग, त्यो तपाईँको कुनै गल्ती होइन । साथै यसका लागि दुनियालाई दोष दिनु र ईश्वरसँग दयाको अपेक्षा गर्नु सही होइन । बस्, तपाईँभित्र सकारात्मक ऊर्जा र विचार हुनुपर्छ ।

१०. यदि कुनै मानिस शारीरक रुपले अपाङ्ग छ भने, उनीहरु आफ्नो मनबाट अपाङ्ग वा विकालाङ्ग हुनु हुँदैन । मेरो विचारमा उनीहरुले यस्तो गतिविधिमा ध्यान दिनुपर्छ, जसले एक शारीरिक विकलाङ्ग व्यक्तिलाई थप बाटा नर्पुयाओस् ।

११. विज्ञान केवल तर्कको अनुयायी होइन, रोमान्स र उत्साह पनि हो ।

१२. हामी आफ्नो लोभ र मूर्खताको कारण स्वंयमलाई नष्ट गर्ने खतरा मोलिरहेका छौं ।

१३. हामी एक औसत तारका सानो ग्रहमा बस्ने बाँदरको एक उन्नत नस्ल हौ । तर हामी ब्रम्हाण्डलाई सम्झन सक्छौ । यसले हामीलाई खास बनाएको छ ।

१४. म चाहन्छु् कि न्यूक्लियर फ्युजन एक व्यवहारिक उर्जाको स्रोत बनोस् । यसले प्रदूषण वा ग्लोबल वार्मिङ बिना नै उर्जाको अटुट आपूर्ति प्रदान गरोस् ।

१५. म केवल एक बच्चा हुँ, जो कहिल्यै ठूलो हुँदैन । म अहिले पनि कसरी, किन भन्ने प्रश्न गरिरहेको हुन्छु ।

१६. मसँग यति धेरै छ कि, म गर्न चाहन्छु । मलाई समय वर्वाद गर्नु घृणा लाग्छ ।

१७. केही पनि छैन, जो सधैं रहन सक्दैन ।

१८. म राम्रो विद्यार्थी थिइन । म कलेजमा धेरै समय विताउदिन थिएँ । म स्वंयममा रमाउनमा धेरै व्यस्त थिएँ ।

१९. अब तपाईंलाई कसैले तैंले गल्ती गरिस् भन्यो भने उसलाई भनिदिनुस्, ‘गल्ती गर्नुपनि एक हिसाबले राम्रो कुरा हो, विनागल्ती न तपाईं जीवित रहनसक्नुहुन्छ, न त म ।’

२०. ज्ञान यस्तो शक्ति हो, जसले तपाईंमा परिवर्तनलाई स्वीकार्ने क्षमताको विकास गर्छ ।

२१. मैले नोटिस गरेको छु, यस्ता मानिसहरु जसले सोच्छन् कि भाग्यमा जे लेखेको छ, त्यही हुन्छ । यस्ता मानिसहरुले सडकमा पाइला राख्नुअघि पनि हिच्किचाउँछन् ।

२२. म एउटा यस्तो बच्चा हुँ, जो कहिल्यै बुढो हुन सकेन । म अझै पनि किन, कसरी भन्ने प्रश्न गर्छु ।

२३. जसलाई आफ्नो क्षमताप्रति खुबै घमण्ड हुन्छ, सोच्नुस् तिनीहरु प्रायस् हारेका व्यक्ति हुन्छन् ।

२४. शारीरिक रुपले विकलाङ्गहरुलाई मेरो सुझाव छ, ‘तपाईंलाई कुनै पनि अंगको कमीले केही राम्रो गर्न रोक्दैन । त्यसैले शारीरिक अशक्ततालाई कहिल्यै दुर्भाग्य नसोच्नुस् । आफ्नो काम गर्ने स्प्रिटमा अपाङ्ता हुनुमात्रै नराम्रो हो, शरीरमा होइन

२५. पछिल्लो ४९ वर्षदेखि मैलै मृत्युको अनुमान लगाइरहेको छु । मलाई मृत्युसँग डर लाग्दैन र मर्ने हतार पनि छैन । मृत्युअघि मैले धेरै काम गर्न बाँकी छ ।

२६. आफ्ना बच्चालाई टिप्स दिँदै उनले भनेका छन, ‘पहिलो कुरा त हमेशा तारालाई हेर, न कि आफ्नो पैँतालालाई । दोस्रो कुरा कहिले पनि काम गर्न नछोड, कामले तिमीहरुलाई बाँच्ने आधार दिन्छ ।

post image

फाल्गुण २३ गते काठमाडौँ । मंगलवार राति भएको साहित्यकार इन्द्रबहादुर राईको निधनले नेपाली साहित्य जगत् मर्माहत भएको छ। ९१ वर्षीय साहित्यकार राईको दार्जिलिङस्थित आफ्नै निवासमा निधन भएको परिवारनिकट स्रोतले जनाएको छ।

उनी लामो समयदेखि विभिन्न स्वास्थ्य समस्याबाट पीडित थिए। भारतको दार्जिलिङमा जन्मेका इन्द्रबहादुर राई साहित्यमा विभिन्न प्रयोग र साहित्यमाथिको सैद्धान्तिक चिन्तनका लागि नेपालमा प्रसिद्ध छन्। सन् १९७७ मा भारतको साहित्य अकादेमीले नेपाली भाषामा योगदानका लागि वार्षिक पुरस्कार दिन शुरू गर्दा इन्द्रबहादुर राईले ‘नेपाली उपन्यासका आधारहरू’ पुस्तकका लागि त्यो पुरस्कार जितेका थिए।

पश्चिमा समालोचनाका सिद्धान्तहरू प्रयोग गरेर नेपाली साहित्यको मूल्याङ्कन गरिएको ‘नेपाली उपन्यासका आधारहरू’ नेपाली समालोचना क्षेत्रको कोसेढुङ्गा मानिन्छ। नेपाली भाषालाई भारतको संविधानमा राष्ट्रभाषाका रुपमा पहिचान दिलाउने चार दशक लामो भाषिक आन्दोलनमा उनको योगदान रहेको बताइन्छ।

‘विपना कतिपय’ र ‘आज रमिता छ’ जस्ता शुरूवाती कृतिबाट राईले नेपाली साहित्यमा नयाँ पाश्चात्य शैली र विचारधाराको प्रवेश गराएको मानिन्छ। उनले शुरूवात गरेका आयामेली आन्दोलन र लीलालेखनबाट पछिल्लो पुस्ताका लेखकहरू प्रभावित भएको बताउँछन्।

साहित्यमा बिताएको जीवन आफ्नै कृतिजस्तै लाग्ने उनले उल्लेख गरेका थिए। करिब एक वर्षअघि बीबीसीलाई दिएको अन्तर्वार्तामा उनले भनेका थिए, “साहित्यकारका निम्ति जीवन के थोक हो, हामी बताउनै सक्दैनौँ।”

त्यसलाई काममा लगाउँछौँ। तर पनि हामीले चाहेको जस्तो त्यो काममा लाग्दैन। केही केही काममा लाग्छ, त्यतिमै सन्तोक मान्नपर्छ जस्तो लाग्छ। जुन आफैँमा पनि हामीले लेखेमा भिन्दै कथा, भिन्दै उपन्यास हुन जानेछ।” त्यस्ता कथा लेख्ने लेखकहरूले भने कसैको पाइला नपछ्याइ आफ्नै बाटो पहिल्याउनुपर्नेमा उनको सधैँ जोड थियो। “हामी जहिले पनि आफ्नो बाटो खोजौँ। अरूको बाटो नसमातौँ,” उनले भनेका थिए।

मौलिक सिर्जनाले मात्रै साहित्य समृद्ध हुने विचार राख्दै उनी भन्छन,”साहित्यमा ठूला लेखकलाई पछ्याउन खोज्यौँ भने देखि हामी कहीँका रहँदैनौँ। हामी कसैको बाटो हिँड्नु हुँदैन। आफ्नै बाटो खोज्नुपर्छ। आफ्नै बाटो पहिल्याउन सकेनौँ भनेदेखि लेखक, कवि नभए पनि भयो।”

जीवनको उत्तरार्द्धमा राइ विस्मृति लगायतका विभिन्न स्वास्थ्य समस्या र पत्नीको निधनको दुःखद परिस्थितिको सामना गरिरहेका थिए। तर उनी निराश भने देखिँदैनथे।“म अघिको लेखक फेरि बनूँला भन्नेमा छैन, तर म सन्तुष्ट छु,”उनले आफ्नो जीवनलाई आफ्नै शब्दमा यसरी मूल्याङ्कन गरेका थिए।

“मेरा सबै कृति प्रकाशित छन् वा हुनेवाला छन्, र म एक प्रकारले खुशी व्यक्ति जाँदैछु । मर्नुभन्दा अघि सन्तुष्ट व्यक्ति पाउनु कठिन छ। म चाहिँ त्यो व्यक्ति हुँ, म सक्छु।”राईको अन्त्येष्टि बिहीवार दार्जिलिङमा गरिने परिवारनिकट स्रोतले जनाएको छ।बिबिसी

post image

फागुन २३,काठमाडौं । महिलाहरुको एकल नाट्य प्रस्तुति अन्तर्गत राष्ट्रिय महिला रंग उत्सव आरोहण गुरुकुल विराटनगरमा शुरु भएको छ । अन्तराष्ट्रिय महिला दिवसको अवसरमा सोमबारबाट सुरु गरिएको नाटक आरोहण गुरुकुल विराटनगरको सहकार्यमा नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठान र सांस्कृतिक संस्थानले आयोजना गरेको हो ।

तीन दिनसम्म चल्ने उक्त महोत्सवको उद्घाटन नं १ प्रदेश सरकारका आन्तरिक मामिला मन्त्री हिक्मत कार्कीले गरे । सांस्कृतिक विविधता युक्त प्रदेश नं १ मा महिलाहरुको मात्र सहभागिता रहेको राष्ट्रिय नाट्य महोत्सव आयोजना हुनुले यहाँको रंगमञ्चमा विशेष योगदान पुग्ने मन्त्री कार्कीले बताए । स्थानीय सह–आयोजक संस्थादहेज मुक्तमिथिला र मैथिलि सेवा समितिकापदाधिकारी लगायत मैथिलिभाषीहरुको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो ।

उद्घाटन समारोहमा सांस्कृतिक संस्थानका महाप्रवन्धक राजेश थापा र नेपाल संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानका प्राज्ञ परिषद सदस्य रमेश कार्यक्रममा प्रियंका झा, अनु श्रेष्ठ र कविता नेपाल लगायतले तयार पारेका तीन नाटक कथानई भेटल, बन्दबाकस र सुनामी प्रस्तुत गरियो ।

post image

फागुन २०, ललितपुर  माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले नेपाली जनताले चाहेकै कारण एमाले माओवादीबीच एकता सम्भव भएको बताएका छन्  आइतबार ललितपुरमा माओवादी नेता एवं राष्ट्रियसभाका सदस्य दीनानाथ शर्माद्धारा लिखितबाह्रखरीको बोटमुनिनिवन्ध संग्रहको लोकार्पण गर्दै अध्यक्ष प्रचण्डले जनताको चाहानाविपरित कोही कुनै पार्टी जान नसक्ने बताए

जनताले नचाहेको भए दुई पार्टीको एकता सम्भव थिएन, यो जनताले चाहेरै सम्भव भएको हो यो कम्युनिष्ट पार्टीको मात्रै पनि एकता होइन, देशकै सम्बृद्धिको सपनाको पनि एकता होपुर्व प्रधानमन्त्री समेत रहेका प्रचण्डले भने उनले एमाले अ्रध्यक्ष केपी ओली आफु १४÷१४ बर्ष जेल बनबास बसेको भन्दै यस्ता नेताको भेटपछि एकता सम्भव भएको बताए

फरक प्रशंगमा अध्यक्ष प्रचण्डले आफु सक्रिय राजनीतिमा लागेकाले साहित्यलाई समय दिन नसकेको गुनासो गरे पनि साहित्यमा रुची राख्ने मान्छे हुँ, तर सक्रिय राजनीतिमा समय दिनुपर्दा समय दिन सकिँन,सकेको छैनप्रचण्डले भने, साझा प्रकाशन बचाउन मेरो प्रयास कायमै रहन्छ शर्माको उक्त पुस्तक साझा प्रकाशनले प्रकाशित गरेको हो   कार्यक्रममा उषा ठाकुर, संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशी लगायतले पुस्तकबारे प्रकाश पारेका थिए

post image

फागुन ९,काठमाडौँ । कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालका सम्पूर्ण कृतिहरूको संगालोका रुपमा कृति ‘कविशिरोमणि रचनावली’ बजारमा आएको छ । पाँच खण्डमा समेटिएको कृति कवि शिरोमणिको स्मृति दिवसको अवसर पारेर सोमबार सार्वजनिक गरिएको हो।

प्रकाशित पुस्तक कविशिरोमणिकी नातिनी डा. प्रतिभा पाण्डेले नेपाल भाषा परिषद्की महासचिव रमा शर्मालाई हस्तान्तरण गरेकी थिइन् । कार्यक्रममा कविशिरोमणि लेखनाथसँगको भेटका क्षणहरूको संस्मरण गर्दै रमाले लेखनाथका कविताले आफ्नो पुस्तालाई नैतिकवान र गुणी बन्न प्रेरित गरेको बताइन् । ‘

 कृतिका सम्पादक प्राध्यापक सनतकुमारले आफू लेखनाथको साहित्यको पुजारी रहेकाले उनको कृतिमा काम गर्न पाउनु मनले रुचाएको अनुष्ठान गर्नु रहेको जनाए । उनले नै लेखनाथको रचनाको खोजबिन गरेर कृतिलाई पूर्णता दिएका हुन् । पुस्तकलाई नेपालयले प्रकाशन गरेको हो।

post image

फागुन ४, काठमाडौं । बौद्ध महायानी धर्मावलम्वीहरुले आज ल्होछार अर्थात नयाँ वर्ष मनाउँदैछन् । तामाङ, ल्होमो लगायतका समुदायले सोनाम ल्होछार र शेर्पा लगायत हिमाली भेगमा बसोबास गर्ने समुदायले ग्याल्बो ल्होछार पर्व मनाउन लागेका हुन् । सोनाम कृषि ल्होथो अर्थात पात्रो अनुसार मलमास परेकाले यो वर्ष सोनाम र ग्याल्बो ल्होसार एकैदिन परेको छ ।

सरकारले माघ ४ गते नै सोनाम ल्होछारको विदा दिएपनि केही तामाङ समुदायले आफूहरुको तिथी र पात्रो अनुसार नमिलेको भन्दै मनाएका थिएनन् । सोनाम र ग्याल्बो दुवैले आज एकैदिन ल्होछार धुमधामका साथ मनाउँदैछन् । आज सरकारले सार्वजनिक विदा दिएको छ । यसअघि माघ ४ गते पनि सरकारले सार्वजनिक विदा दिएको थियो ।

ल्होछार मान्ने समुदायले आजबाट चरा वर्षको विदाइ गरी कुकुर वर्षलाई स्वागत गरेका छन् । हरेक वर्ष जनावर तथा पशुपंक्षीको नाममा ल्हो अर्थात वर्ष फेरिने मान्यताअनुसार यो वर्ष चरा वर्षको विदाइ गरी कुकुर वर्षको स्वागत गरिएको सोनाम ल्होछारका ज्ञाता खेन्पो सोनाम ग्युर्मेले जानकारी दिए ।

आजको दिन बिहानै नुहाइधुवाइ गरी घरघरमा तथा गुम्बाहरुका गएर पूजापाठ गर्ने, नयाँ वस्त्र लगाएर शुभकामना आदानप्रदान गर्ने, मिठा परिकार खाने तथा सामुहिक नाचगान गरेर हर्षोल्लासका साथ मनाउने गरिन्छ । यस्तै आफूभन्दा ठूलाबडासँग टीका ग्रहण गरी आशिर्वाद थाप्ने प्रचलन छ । आजको दिन तरुल, फापरबाट बनेको आलुम र गेङ (रोटी), भटमास र गुन्द्रुक साँधेको, खाप्सी आदि मौलिक खाना खाने प्रचलन छ ।

post image

माघ २१,काठमाडौं।  उपन्यास ‘नथिया’माथि फिल्म निर्माण हुने भएको छ। सरस्वती प्रतीक्षाको पहिलो उपन्यास लोकार्पणकै अवसरमा पुस्तक माथि फिल्म बन्ने जानकारी दिइएको हो।

शनिबार सार्वजनिक  उपन्यासमार्फत बन्ने  फिल्मलाई दीपेन्द्र के खनालले निर्देशन गर्दैछन् भने फिल्मका निर्माता डिएस डिजिटल र प्रकाशक भूपेन्द्र खड्का रहनेछन्। वादी महिला (सामली)को जीवनकथा भन्ने उपन्यासले वादी समुदायको जीवन, सामाजिक स्थिति, मनोविज्ञान र यौन दासता जस्ता विविध पाटोहरु समेट्छ।

कार्यक्रममा दीपेन्द्र के खनालले पटकथा लेखनपछि वर्ष २०७५ को मध्यबाट फिल्म युनिट छायांकनमा निस्कनेछ। महिला प्रधान बन्ने फिल्म व्यवसायिकभन्दा बढी कलात्मक बनाउने कोसिस गर्ने दीपेन्द्रले बताए।

post image

माघ २१,  काठमाडौं। आगामी माघ २३ गते ‘कान्छी’ म्युजिकल नाइट हुने भएको छ।  कान्छी म्युजिकल नाइट २०१८ तथा रेड कार्पेटमा फिल्म कान्छी टिमसहित नेपाली फिल्म र सांगीतिक क्षेत्रका व्यक्तिहरुको सहभागीता रहने फाउण्डेसनकी अध्यक्ष श्वेता खड्काले जानकारी दिइन्।

श्वेत श्री फाउण्डेसनले  सिन्धुपाल्चोकको भ्याडीटोलमा निर्माण गरिरहेको माझी बस्ती निर्माणका लागि आर्थिक सहयोग संकलन गर्न उक्त कार्यक्रम आयोजना हुन लागेको हो।

दरबारमार्गस्थित होटल अन्नपूर्णमा आयोजना हुने उक्त साँझमा श्वेता खड्का, अभिनेता दयाहाङ राई, गायिका अञ्जु पन्त, संगीतकार तथा गायक राजनराज सिवाकोटी, हाँस्य कवि शैलेन्द्र सिम्खडा, गायक युवराज चौंलागाईं, कमेडियन सन्दिप क्षेत्री, गायिका माण्डवी त्रिपाठी, संगीतकार तथा गायक अर्जुन पोखरेल, गायक धर्मेन्द्र सेवन, हाँस्य व्यांग्य कलाकार जितु नेपाल, निर्देशक आकाश अधिकारी, वरिष्ठ नृत्य निर्देशक बसन्त श्रेष्ठ, नायिका अशिष्मा नकर्मी, मरिस्का पोखरेल, जेविका कार्की तथा नायक विनोद न्यौपानेले विशेष प्रस्तुत दिनेछन्।

कार्यक्रम नरेश भट्टराई र पुर्व मिस नेपाल सुगरिका केसीले सञ्चालन गर्नेछन् ।

 

post image

माघ १९, काठमाडौं। साहित्यकार मनु ब्राजाकीको निधन भएको छ ।   ब्राजाकीको शुक्रवार बिहान ७५ वर्षको उमेरमा निधन भएको साहित्यकार सुनिल पुरीले जानकारी दिए ।

मस्तिष्क शिरोघातबाट पीडित उनको पाटन अस्पतालमा उपचार भइरहेको थियो । ब्राजाकीका श्रीमती, एक छोरा र एक छोरी छन् ।

ब्राजाकीका ‘म र तिम्री स्वास्नी’ तथा ‘अन्नपूर्णाको भोज’ कथासंग्रह प्रख्यात छन् । समसामयिक विषयमा पत्रपत्रिकामा लेखरचना लेखिरहने उनी नेपाली गजल लेखनमा पनि सिद्धहस्त मानिन्छन् ।(रासस)

post image

माघ १९,काठमाडौं । लोकप्रिय सङ्गीतकार सन्तोष श्रेष्ठको एकल सङ्गीतमा तयार भएको राष्ट्रिय भावको गीतिसङ्ग्रह ‘सुरक्षा’ को परिचर्चा सम्पन्न भएको छ । केही समय अगाडि काठमाडौँमा भव्यरुपमा सम्पन्न गरिएको सुरक्षा को दाङमा परिचर्चा गरिएको छ ।

सङ्गीतकार सन्तोष श्रेष्ठ आफ्नो जन्मभूमि दाङ गएको अवसर पारेर राप्ती साहित्य परिषद् जिल्ला शाखा दाङको आयोजनामा परिचर्चा कार्यक्रम गरिएको हो । सङ्गीतकार श्रेष्ठले आफ्नो मन्तव्यको क्रममा यतिबेला राष्ट्रिय भावका गीतहरुको आवश्यकता भएको बताउँदै सङ्गीतको माध्यमबाट राष्ट्रिय एकताको सन्देश दिन खोजेको बताए ।

परिषद्का अध्यक्ष कमलमणि देवकोटाको अध्यक्षता तथा साहित्यकार नारायणप्रसाद शर्माको प्रमुख आतिथ्यमा भएको कार्यक्रममा शर्माले यतिबेला सङ्गीतकार सन्तोष श्रेष्ठले समय अनुकुल सिर्जना गरेको बताए । सुरक्षा भित्रका गीतहरू सुन्दा साच्चिकै राष्ट्रिय भाव बोकेका उत्कृष्ट गीतहरूकोसङ्ग्रह भएको बताए ।

श्रेष्ठको एकल सङ्गीतमा रहेको सुरक्षा गीतिसङ्ग्रह भित्र माधवप्रसाद घिमिरे, कालीप्रसाद रिजाल, श्रीपुरुष ढकाल, दिनेश अधिकारी, रमेश क्षितिज, डा.नवराज लम्साल र भावेश भुमरीका रचना समावेश छन् भने शिव परियार, मनोज राज, भविन ढुङ्गाना, कर्म ग्याल्छेन बम्जन र सन्तोष श्रेष्ठको आवाज समावेश गरिएको छ ।

post image

बिनिता सिवाकोटी , माघ १६,काठमाडौँ ।  तिमीलाई संसार ठानेर बिस्वास गरि मलाई संसार मा ल्याउने र मलाई संसार चिनाउने बाबुआमालाइ धोका दिएर बिस्वास तोडेको प्रतिफल त् मैले पाउनैपर्छ , हो मैले सजाय पाउनैपर्छ !!

फेसबुक , सामाजिक संजाल , मन जोडिने ठाउ , साथि बनिने ठाउँ र मन टुट्दा पोस्ट गरेर मन हल्का गर्ने ठाउँ हो यहि ठाउँमा भएको थियो तिम्रो मेरो भेट !!

hi, hello बाट सुरुवात भएको हाम्रो बातचित केहि महिनामै I love you, I’m gonna miss you

देखि I can’t live without you सम्म पुगिसकेको थियो । हामि रातको बिहानीसम्म पनि गफ्फिन्थ्यौ , तिम्रा हरेक झुठलाइ माया र साँचो सम्झेर म मक्ख पर्थ्ये ! तिमीसंग बिताएका केहि महिनाका साथ मलाई जन्मौंको लाग्न थालिसकेको थियो , तिमि एकदिन नबोल्दा मलाई  संसार नै चुप छ जस्तो लाग्थ्यो !! तिम्रो मायाको गहिराई साचै गहिरो रहेछ मैले कहिले त्यसको गहिराई नाप्ने कोसिस नै गरिन र डुब्दै गए , डुब्दै गए ,,, त्यो डुबाईमा कुनै डर थिएन , कुनै हतास थिएन किन कि तिमीले डुब्न दिदैनौ भन्ने बिस्वाशले यो मन बेवकुफ जो बनेको थियो ।

सांचै मिठास थियो त्यो पलमा , जहाँ मायाले काली भन्दा संसारकै राम्री छु भन्ने भावना पलाउँथ्यो , तिमीले लाटी भन्दा मुस्कुराईदिदा ब्रम्हाण्ड नै मेरो हो जस्तो भान हुन्थ्यो !!!

अरुले भन्थ्ये यो माया भन्ने चिज नगरेकै राम्रो , यो एउटा नदुखेको टाउको दुखाउने काम भनेर भनिरहँदा म तिमीलाई सम्झिन्थ्ये , यिनीहरुको भाग्यमा तिमि हुन्थ्यौ त् यिनीहरुले मायामा गुनासो गर्ने थिएनन् !! म दंग थिए तिम्रो मायाको साथ पाएर .. मलाई बेकार लाग्थ्यो सबै चिज जहाँ तिम्रो आभास हुँदैनथियो ।

तिम्रा मायाले पनि मलाई एकदिन पोल्छन भनेर  नसोच्नु शायद मेरो ठुलो गल्ति हुनुपर्छ , सायद हैन गल्ति नै हो त्यसैले त् तिमीलाई सगरमाथा भन्दा उचाईमा पुगेर माया गर्नु मेरो कहिल्यै सुधार्न नसकिने गल्ति भुल बन्न पुग्यो । तिमि मेरो गल्ति बन्छौ , मेरो मायाले मलाई यति पश्चातापको भुमरीमा धकेल्छ कुनै दिन कल्पनामै सहि मैले सोचेको भए आज केहि सम्हालिन मलाई सजिलो हुने थियो होला ।

एकदिन तिमीले सोधेका पनि थियौ मलाई यदि मैले धोका दिए भने के गर्छौ काली ?

बम हुँदै आँखा बाट आँशु झार्दै भनेकी थिएँ “म तिमीलाई पनि मार्छु र आफु पनि मर्छु ”

मेरो उत्तर नसकिदै मेरा आँसु लाइ पुछ्दै सम्झाएका थियौ धत् लाटी यतिमा पनि रुनुपर्छ मैले त जोक्स गरेको !! त्यस समय तिम्रा अंगालोमा बाधिएर अझै रोएकी थिए म !

समय बित्दै जाँदा बिवाहका सपना देखाउन पनि कहाँ चुक्यौ र कहिले आमाबाबा संग कुरा गर्छु भन्दै त कहिले चाडै आफ्नै बनाउने र एउटा मायाको संसार बनाउने सपना देखाएर चटक्क छाडीगएका तिमीलाई कुन शब्दले धोकेवाज भनौ !!!

हो भनेकी थिए साथ छाड्यौ भने मार्छु र मर्छु भनेर तिमीलाई त मार्न सकिन तर बधाई छ तिमीलाई आज म भने मरे सरह जिउँदो लास बनेकी छु !!

हो नि, मैले सजाय पाउनैपर्छ तिमीले पो मलाई धोका दियौ , त्यो भन्दा पहिले त मैले मेरो परिवारलाइ धोका दिएकी हुँ ,, अनि  तिमीले मलाई छाड्दा गल्ति त मेरै हो तिमीलाई पाउने कोसिस गर्दा गर्दा परिवारको इज्जतलाइ छाड्दै हिडेकी मैले सजाय नपाएर कसले पाउने ?

आफ्नो बाबालाइ कुनैदिन एक जोर मोजा नकिनेकी मैले तिम्रा लागि valentine day मा तिनै बाबाले दिएको खर्च कटाएर गिफ्ट किनेको मूल्य मैले नचुकाएर कसले चुकाउछ त्?

हो आफुले माया गर्दा उसले पनि माया गरोस भन्ने इछ्चा राखेर माया गर्नुमा पनि स्वार्थ हुन्छ रे पक्कै पनि म स्वार्थी थिए मेरो मायामा स्वार्थ थियो मायाको बदलामा तिम्रो मायाको आस राख्ने म स्वार्थीले सजाय पाउनै पर्छ !!

नसुनेको पनि कहाँ हो र नदेखेको पनि कहाँ हो पल्लाघरे दिदि को घटना , मायामा पारेर गर्बवती बनाएर प्रेमीले धोका दिदा आत्महत्या गरेको !!

त्यहिपनि तिमीलाई बिस्वाश गरेर सबै केटा खराब हुँदैनन् भनि तिमीलाई आफ्नो नजिक बनाईरहंदा परिवारको सपनालाइ टाढा बनाएकी मैले सजाय नपाएर कसले पाउने त ?

आज तिमीले पनि प्रुफ गरायौ तिम्रो माया पनि सिजनको फल रहेछ , केहि महिनामा फल्छ फुल्छ अनि सुकेर जान्छ वा भनौ मौसम बदलिएर जान्छ । तिमि त त्यो मौषम भन्दा पनि छिटो बद्लियौ , आफ्नो स्वार्थ पुरा गरेपछी म काली तिम्रा लागी काल बन्न थाले !!! म यमराज बाट टाढीन तिमीले गरेका नाटक र जुक्तिलाइ मैले मान्नै पर्छ । वाह रे तिमि कुनै अवार्ड हुने थियो धोकेवाजको लागि भने , झुट बोल्ने कुनै प्रतिष्पर्दा हुने थियो भने पक्का त्यसको बिजेता तिमि नै बन्ने छौ !!!

सुन्दै थिए धेरैसंग साँचो माया लगाउंदै हिडेका छौ रे , यहि तिम्रो धेरैका बिचमा तिमीलाई मैले मात्र एक सम्झिएर तन मन धन सुम्पिने म मुर्खले सजाय पाउनैपर्छ !!!!!!!!

(नोट: यो एक कल्पना गरेर लेखिएको लेख हो , कसैको जीवन संग मेल खान गएमा क्षमा गर्नुहोला )

post image

माघ १५, काठमाडौं । गायिका अञ्जु पन्तले उपचाररगत गायिका जलजला परियारलाई ५० हजार रुपैयाँ सहयोग गर्ने भएकी छिन् । दुवै मृगौलामा समस्या आएपछि राजधानीको महाराजगञ्जस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालमा जलजलाको उपचार भइरहेको छ ।

राजधानीको बागबजारमा रहेको हेल्लो क्याफे गजलबारले आयोजना गर्न लागेको ‘मेलोडी क्वीन अञ्जु पन्त साँझ २०७४’मा प्राप्त रकमको ५० हजार रुपैयाँ गायिका अञ्जुले परियारलाई दिने भएकी हुन्।

‘भ्यालेन्टाइन–डेका दिन हुने मेरो एकल साँझबाट पाएको पारिश्रमिकमध्येबाट जलजलालाई ५० हजार रुपैयाँ उपचार सहयोग गर्नेछु,’ अञ्जुले भनिन् । केही वर्षयता सामाजिक सेवामा पनि सक्रिय अञ्जुको यो दोस्रो एकल साँझ हो । कार्यक्रममा अञ्जुले प्रेमभावका दर्जन बढी गीत सुनाउनेछिन् । अञ्जुले केही महिनाअघि नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आफ्नो पहिलो एकल साँझ गरेकी थिइन्।

‘नेपाली तारा’ सिजन–३ की प्रतियोगीसमेत रहेकी जलजलालाई सहयोग गर्न सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत ‘गायिका जलजला परियार बचाउ अभियान’ चलाइएको छ । अर्घाखाँचीकी जलजलालाई सहयोग गर्न विभिन्न संघसंस्था तथा व्यक्तिहरू सक्रिय भएर लागेका छन्।

post image

माघ १,काठमाडौं ।  यस वर्षको पहिचान पुरस्कार ‘भुइयाँ’लाई प्रदान गर्ने भएको छ ।पहिचान पुरस्कार कोषले प्रदान गर्दै आएको यस पुरस्कार यज्ञशलाई दुई लाख दुई हजार दुई रुपैयाँ पुरस्कार राशी चैत्रको पहिलो साता प्रदान गरिने नेपाल प्रतिनिधि कवि गणेश खालिङले जानकारी दिए ।

यज्ञशको कृतिले पहिचानविहीन भुइँ समुदाय र मान्छेहरूको कथालाई गहकिलो रूपमा प्रस्तुत गरेको छ । पहिचान प्राप्तिका लागि संघर्ष गरिरहेका जाति, समुदायको कारुणिक कथालाई उनले भुइयाँमा समेटेका छन् ।

मधेस क्षेत्रमा निरन्तर संघर्ष गरिरहेका बलदेव रामको कथा सबै पहिचानविहीनको कथा हो र सुलो सदा, सावित्री चौधरी, पार्वती डगौरा, सलमा बेहेन, दुर्गा, उमा, तारा विक, गंगामाया बानियाँ, नेप्लु, पुतली तामाङको संघर्षले ऊर्जा मात्र दिँदैन सोचमग्न बनाउँछ ।

post image

पुस २८,काठमाडौँ । लेखक एवं उपन्यासकार कृष्ण ढुङ्गेलको पहिलो उपन्यास ‘मिराज’ सार्वजनिक भएको छ। डिकुरा प्रकाशनबाट प्रकाशित उपन्यासलाई भृकुटीमण्डपमा आयोजित बृहत पुस्तक मेलाको अवसरमा सार्वजनिक गरिएको हो।

उपन्यास ‘मिराज’मा प्रेम र जीवनको आधुनिक झलक उद्घाटित भएको पाइन्छ । लेखक एवं प्रकाशक पुण्यप्रसाद प्रसाईँले किताब संगै लेखक ढुंगेलको खुलेर तारिफ गरेका छन् । उनका अनुसार प्रेमको विषयमा यति सशक्त उपन्यास नेपाली भाषामा आउनु खुसीको कुरा हो।

यस्तै पहिलो पुस्तकबाट नै आफूलाई उत्साह मिलेकाले लेखनमा थप उर्जा मिलेको लेखक ढुङ्गेलले बताए। पुस्तक सार्वजनिक भएको केहिदिन मै पाठकबाट राम्रो प्रतिक्रिया पाएको उनि बताउँछन । “मिराज”को खोजि र खरिद गर्न आउने पाठकको उपस्थिति उत्साहजनक रहेको बृहत पुस्तक मेलाका आयोजक बताउँछन ।

post image

जनक पण्डित पुस २४,काठमाडौँ। काठमाण्डौ उपत्यकाको तापक्रम माईनसतिर ढल्कदै थियो । तर हामी भने बस सहितको यात्राका लागि जरसिंहपौवातर्फ लाग्ने तयारीमा थियौं । बिहानको सिरेटो चिसोसँगै सहकर्मी प्रबिण बस्नेत बस सहित किर्तिपुरवाट कलंकी पुग्दै थिए । मैले मोवाईलमा फोन गरे, काजी साहेब कता पुग्नु भयो, सहजै जवाफ फर्काए–कलंकी पुग्न लागे खसी बजारमा । मैले हुन्छ भने,जब म खसी बजार पुगे प्रबिण जि पहिल्यै त्यहाँ पुगिसकेका थिए ।

हामी हतारमा खसी बजारतिर लम्कियौ र एउटा खसी किनेर खसीलाई बसमा राख्दै बनभोजका लागि आवश्यक पर्ने सरसमानहरु त्यार गरेर राखीएको स्थान कलंकीभन्दा तल कालिका पेट्रोलपम्प भित्र रहेको राजकुमार श्रेष्ठको क्याटरीङ्ग पसलमा गएर सबै समान बसमा राख्यौ र लाग्यौ सौजन्य मिडियाको कार्यालय कमलपोखरी तर्फ । जहाँ बिहानैदेखि सबै साथीहरु हम्रो प्रतिक्षामा थिए । त्यस बेलासम्म त सहज रुपमा सबैलाई फोन सम्पर्क भईरहेको थियो । तर त्यसको केही समयमा नै मोवाईल नेटवर्क नलाग्ने समस्याले हामीलाई निकै सत्यायो । कार्यालयमा पुगेसँगै हामीले सम्पूर्ण बनभोजका सामाग्रीहरु त कलंकीवाटै खसी सहित बोकेर ल्याएकै थियो । मौसम निकै चिसो भएकाले पनि होला सोमरसका चार–पाँच बक्सा बसमा जमाउँदै हामी बसमा बनभोजको ब्यानर टाग्दै लाग्यौ जरसिंहपौवाको यात्राका लागि ।

बिहानै अफिसमा कुर्नेहरु प्रति

हामी जब कार्यालय पुग्यौ मित्र उत्तम सिंखडा तातोपानी गिलासमा हाल्दै सबैलाई बाँडीरहनु भएको थियो । उहाँले भन्नुभयो, सर बिहान छ बजे भन्ने यार सात बजे आफु आउने यो त भएननी ? त्यत्तीकैमा एनिमेटर जय गिरी बोले, सर म त बिहान चारै बजे उठेर आएको यार ? हुन पनि सहकर्मी जय जि नगरकोट जाने बाटोतिरै बस्ने भएकाले उनी ४ बजे उठेर आउनु भयो भन्ने मैले सहजै पत्याए । त्यसरी नै अर्को कोठाको सोफामा गजक्क परेर बसीरहनु भएको थियो पिपुल्स डेन्टल कलेजका पूर्व अध्यक्ष अनिल श्रेष्ठ सर ? मैले नमस्ते टक्रयाए, सरले सहज रुपमा नमस्ते फर्काउँदै कता जाने रे जनक भाई भनेर सोधिहाल्नु भयो, मैले भने सर जहरसिंहपौवा…………………. साँखुभन्दा माथि । ए, अब लागौ नत भन्दै मैले सहमती जनाए ।

 

यता निस्कनै लाग्दा बनभोज, बनभोज जानु पर्छ भन्दै सधै सवैलाई हौसाउने र घचघचाउने सहकर्मी सुनिल आचार्यले दाई मलाई त भोक लागिरहन्छ, यस झोलामा मेरो नियमीत खानपिनका सामान र यो चाउचाउ पनि बोके है त भन्दै हाँस्दै थिए । यता पहिले नै अफिस पुगेका शम्भू कुबँर भाई, बिकल राज घिमिरे र नरेश महर्जन पनि कार्यालयमै थिए । यता नरेश बिहानै घरवाट उठेर आएकाले मुख धुदै दाह्री काट्दै हेण्डसम बन्ने तरखरमा थिए । मैले सहमती जनाउन नपाउँदै पूरै काजी पारामा प्रबिण जीले थर्काउन थालिहाले, अब जाने होईन, जाम, जाम जो आए, आए, नआउने पछि मिलाएर आउँछन् । हिड्नुस् भन्दै । हामीले सहमती जनाऔ र कमलपोखरीवाट निस्कियौं । यसरी निस्कदाँ हाम्रा दाजु मित्र राजकर्णीकार कसैलाई छुटाउनुहुन्न, एकछिन कुर्दा के हुन्छ भन्दै आफ्नो उमेर अनुसारकै परिपक्क कुरा गर्दै हुनुहुन्थ्यो । हामी एकछिन कुर्यौ र पशुपति जिलाई बोकेर लाग्यौ गन्तब्यतिर ।

गौशालाको गौशालामा नै हराए कुमार जी

हामी कमलपोखरीवाट हुईकिदै गर्दा जय जिको मोबाईलमा म्यासेज आयो कि कुमार न्यौपाने ज्यू गौशालाचोकमा कुर्नु हुन्छ । हामी गौशालाचोकमा पुगेर कुमार जीलाई निकै कुर्यौ । प्रबिण जि, सुनिल जि र म स्वयं पनि उनलाई खोज्न गौशालामा करीव ४० मिनेट कुर्यौ । तर मोवाइलको नेटवर्क छैन, कसैलाई सम्पर्क पनि नहुने हामी निकै अन्यौलमा पर्यौ र हामी फेरी बसतिर लाग्यौ, कतै कुमारजी बसमै पुगिसक्नु भयो कि भनेर तर उनी बसमा थिएनन् । मित्र दाई बोल्नुभयो, को कुमार जि, कलाकार हुन् , जयजिले भने हो हो कुमार जि कलाकार नै हुन् ।

अनि कलाकार भएर पनि समयमा नआउने यार ? एकछिन बसभित्र हाँसोको फोहोरा छुट्यो । साहेी क्रममा प्रबिणजीलाई पुनदेव रौनियार जीको म्यासेज आयो,म नर्लिङ्ग रिर्सोटमा छु भनेर । त्यही बेला फोन सम्पर्क अलि–अलि भयो र बिनिता सिवाकोटी बहिनीले फोन गरीन्, कहाँ पुग्नु भयो , मत यहाँ चावहिलमा कुरेर बसेको एक घण्टा हुन लाग्यो । ल, ल, हामी आयौ । नभन्दै कुमार जि क्याप टोपी टल्काउँदै आईपुगे । कुमारजिलाई बसमा राखीयो, रमाईलो गर्दै चावहिलमा बिनिता र उनकी साथीलाई पिक गरीयो तथा नरलिङ्ग रिर्सोट अघिवाट पुनदेव सरलाई पिक गरेर लाग्यौ हामी गन्तब्यतिर ।

डाँछी पुग्नै लाग्दा सुनिल जीलाई जिएमएफका निर्देशक नारायण सरको फोन आयो कि, म त थलीमा पुगे तपाईहरु कहाँ भन्दै । त्यसपछि बस आफ्नै गतिमा हुईकियो र नारायण सरलाई भेटेपछि सुनिल जि, मनोज जी र पुनदेब सर नारायण सरको गाडीमा बस्नुभयो । त्यही बेला क्याटरीङ्गको दाईले अदुवा र लसुन भुलेको भन्दै किन्न भ्याई हाले र हामी लाग्यौ गन्तब्यतिर ।

जरसिंहपौवाको सट्टा बज्रयानेगिनीतिर हान्नीए पछि

बस निरन्तर आफ्नै गतिमा अघि बढीरहेको थियो । साँखु पुगिसकेपछि बसलाई सिधै जान नदिएर ट्राफिकले साँखु बजारभित्र पठायो । कारण सालीनदीमा श्री स्वस्थानी ब्रतकथा चलिरहेका कारण ट्राफिकले बाटो मोडिदिए । बिच बाटोमा पुगेपछि जरसिंहपौवातिर जानु पर्ने हामीहरु लाग्यौ बज्रयानेगिनीतिर । हाम्रो पिछा गर्दै अरु पनि त्यतैतिर हान्नीए । हामी निर्धक्क भयौ कि बाटो ठिकै रहेछ । तर जब बज्रयोगिनी देखियो , अनि पो बाटो बिराईएछ भन्दै हामी फेरी फर्कियौ मूल बाटो तर्फ र लाग्यौ गन्तब्यतिर । सालीनदीको पुल पार गरेपछि सल्लाघारीको पिच बाटोमा बस हुईकाउँदै हामी लाग्यौ जरसिंहपौवा तर्फ र पुग्यौ पिकनिक स्पट जरसिंहपौवामा ।

जरसिंहपौवाको जमघट

उत्तरत्तिर सेताम्मे हिमालको मनोरम दृष्य हेर्दै हामीले आफ्नो स्पटको सरसफाई गर्दै टेन्टले बार बनायौ र बसवाट सबै सरसामानहरु झार्यौ । सबै सामान झार्दै गर्दा प्रबिणजीलाई भने खसी झार्नै हतार थियो । हतार पनि किन नहोस् खसी मार हान्नका लागि बढेमानको खुडाँ सहित तयारीमा आएका थिए काजी । काजीले खुडाँको बारेमा गर्ने जति प्रशंसा समेत गर्न भ्याए ।

यसरी सबै तयारी पश्चात हाम्रो किचनका साथीरुहले चिया,अण्डा,छोले भटौराले बिहानी स्वागत गर्न भ्याईहाले हामी सबैलाई । त्यत्तीकैमा खसी भुतल्याउनका लागि पानी तयार भएको जानकारी पछि प्रबिणजीको टोली खसी बनाउनतिर लाग्यो । यता उत्तमजि, पुनदेवजि,मित्र दाई र अनिल सर भने ५२ पत्ती गन्दै पुसको घाममा ताप लिदै रमाईरहेका थिए । बिनिता, संगीता ,बिकल, नरेश र शम्भू पनि के–कम लागे सेल्फी देखि बिभिन्न पोजमा आफ्ना तथा सबैका फोटो तयार पार्न ।

 

त्यो बातावरण हेर्दा लाग्थ्यो, सबै जना आ–आफ्ना कर्ममा तल्लीन् छन्, कोही फुर्सदिला छैनन् सबै ब्यस्थ छन् । कोही नाच्ने तयारीमा बिभिन्न गित संगित बजाउँदै रमाईरहेका छन् । पुसको घामलाई चुनौती दिदै चिसो बियरका बोतलहरुसँग प्रतिष्पर्धा गर्ने तथा ह्वीस्कीको रसमा जिब्रो पड्काउँनेहरु सबै रमाईरहेका थिए ।

अतिथिहरुको आगमनसँगै थपियो रमाईलो

दिउँसोको खाना तयार हुदै थियो । सौजन्य मिडियाका प्रबन्ध निर्देशक श्याम कडेल, ए प्लस मिडियाका निर्देशक सुवास शर्मा, बनभोज स्पटमा प्रबेश गरे । सबैको भलाकुसारी पश्चात श्याम कडेल सरले आफ्नो खल्तीवाट गित–संगितले भरीएको प्यान ड्राईभ निकाले र बिभिन्न गितहरु बज्न थाले बातावरण पू संगितमय बन्यो । सबै नाचे रमाए । मनोरंजनको भरपूर आनन्द लिदै सबैजना रमाए नै ।

यता किचनका साथीहरुले पस्कने खानाका मिठा–मिठा परिकारहरु पस्किरहेका थिए भने सबैजना ति परिकारहरु लिएर रमाउँदै झुम्दै नाँचीरहेका थिए। कम्ममर भाँच्ीरहेका थिए । केही अघि काजीजीले छिनालेको खसी अव मासुका बिभिन्न परिकारमा परिणत भईसकेको थियो भने सबै जिब्रो मिठो मान्दै स्वाद लिईरहेका थिए । अतिथिहरुको आने क्रम जारी नै थियो । सोही क्रममा राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा ,सूचना तथा संचार केन्द्रका निर्देशक बद्री बहादुर खड्का सर, त्यसरी नै सौजन्य मिडियाले तयार पारीरहेको चलचित्रका निर्देशक बिनय लामा सर, तथा गान्धी ग्लोबल फेमिलीका अध्यक्ष सूर्य भुषाल सर सहित स्मार्ट मिडियाका निर्देशक एमी डल्लाकोटी म्यामहरुको उपस्थिती पश्चात त माहौल झन् मनोरंजनमय बन्दै गयो ।

सोही क्रममा अम्बिका म्यामले लेख्नुभएका बिभिन्न गितहरुमा कम्मर मर्काउनेहरुको कमी भएन । म्यामको गितसँगै ५२ मा रमाएका उत्तमजिहरु पनि नाच्न थालीहाल्नु भयो । यसरी बनभोजमा भोज ग्रहण गर्दै रमाए सबैजना ।

त्यही क्रममा सौजन्य मिडियाले बार्षिक रुपमा घोषणा गर्ने गरेको पुरस्कारका बारेमा प्रबन्ध निर्देशक श्याम कडेल सरले घोषणा गर्नु भयो । त्यसरी नै बनभोजमा रमाईरहेकाहरुलाई बिभिन्न अतिथिहरुले आ–आफ्ना धारणाहरु राख्न् भयो । माहौल निकै रोमाञ्चक बन्दै गयो ।

त्यसबेलासम्म ४ बजीसकेको थियो । खाना तयारी अवस्थामा थियो । सबैले खाना लिए र नाचगान जारी नै थियो । अब सबैजना आ–आफ्नो गन्तब्यतिर लाग्ने तरखरमा थिए । सुरा निेहरुको रमाईलोको बयान गरेरै साध्य छैन । त्यसैले त जरसिंहपौवामा साँचचीकै सौजन्य मिडियाको अबिष्मरणीय जमघट भयो यही पुस २२ गते शनिबारका दिन ।।

 

post image

पुस १४,चितवन।  चितवन साहित्य परिषदले कवि दीपेन्द्रसिंह थापा र कथाकार निर्मल ढुँगानालाई पुरस्कृत गरेको छ। संस्थाले लेखनाथ जयन्तीका अबसरमा शनिबार कृष्ण कृष्णा साहित्य पुरस्कार प्रदान गरेको हो।

कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालको एक सय ३४ औं जन्मजयन्तीका अवसरमा थापाको ’सहयात्री शब्दहरू’ कविता संग्रह र ढुङ्गानाको कथा संग्रह  ‘बतासा’लाई पुरष्कृत गरेको परिषदका अध्यक्ष शुरेन्द्र अस्तफलले जानकारी दिएका छन्।

नारायणगढमा आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि साहित्यकार प्रेमविनोद नन्दनले थापा र ढुँगानालाई नगद र सम्मानपत्र प्रदान गरेका थिए । कार्यक्रममा पुरस्कृत कवि थापाको व्यक्तित्व र कृतित्वबारे गणेश श्रमण र कथाकार ढुङ्गानाबारे धनराज गिरीले बोलेका थिए।

post image

पुस १५, काठमाडौं । गुरुङ समुदायले पुरानो बर्षलाई बिदाई गरि आजदेखि नयाँ बर्षलाई स्वागत गरेर तमु ल्होसार पर्व मनाउँदैछन् । ल्हो को अर्थ वर्ग र सार को अर्थ फेरिनु भएकोले वर्ग फेरिने दिनलाई तमु ल्होसार भनिएको हो। तमु संस्कृति अनुसार पुस १५ गते खुसीसाथ सामूहिक भोज, सांस्कृतिक कार्यक्रम एवं नाचगान गरेर यो पर्व मनाईन्छ ।

तमु ल्होसार पर्व सूर्यको किरणसँग सम्बन्धित भएको उहाँले बताउनुभयो । बौद्ध धर्म अन्तर्गत महायान सम्प्रदायको सांस्कृतिक चाडको रुपमा रहेको ल्होसार पर्व प्रत्येक बर्षको माघ शुक्ल प्रतिपदाको दिनदेखि आरम्भ हुन्छ । हरेक बर्ष पुस १५ का दिनलाई तोला ल्होसारका रुपमा गुरुङ समुदायले, माघ शुक्ल प्रतिपदाको दिन सोनाम ल्होसारका रुपमा तामाङ लगायत आदिवासीले तथा फागुन शुक्ल प्रतिपदाको दिन अन्य जातिले ग्याल्पो ल्होसारको रुपमा मनाउने गर्दछन् ।

 ल्होसारको अवसर शुभकामना सन्देश दिँदै राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नेपालका विभिन्न जातजातिले मनाउने यसप्रकारका चाडपर्वले नेपालको छुट्टै पहिचान बनाएको उल्लेख गर्दै तमु ल्होसार जस्ता राष्ट्रिय पर्वले हिमाल, पहाड, तराई र मधेशमा बस्ने सबै नेपालीबीच बन्धुत्व र एकताको भावना समेत बढाउन मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभएको छ । यस अवसरमा आज ट्ँडिखेलमा विशेष कार्यक्रम गरिने गुरुङ समाजले जनाएको छ । कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा लगायत प्रमुख दलका शिर्ष नेताको सहभागिता रहनेछ ।

एमाले अध्यक्ष ओलीले तमु ल्होसारका अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा बसोबास गर्ने सम्पूर्ण गुरुङ समुदायमा शुभकामना व्यक्त गर्दै एक जातिको चाडपर्वमा अर्को जातिले पनि रमाइलो गर्नु, ती चाडपर्व आफूले अंगीकार गर्नु नेपालीको मौलिक विशेषता भएको उल्लेख गरेका छन् । “नेपाल बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक, बहुधार्मिक देश हो, गुरुङ समुदायले तमु ल्होसारलाई नयाँ वर्ष आरम्भ दिनका रुपमा समेत मनाउने गरेका छन् । यस समुदायको मौलिक नयाँ वर्षका रुपमा समेत सम्पूर्ण गुरुङ समुदायको सु–स्वास्थ्य र उत्तरोत्तर प्रगतिको कामना गर्दछु’, ओलीद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।

post image

पुस १३,काठमाडौं । राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेले जीवनको एक शताब्दीको अनुभवलाई समेटेर महाकाव्य लेख्न लागेको बताएका छन्। राष्ट्रिय ज्येष्ठ नागरिक महासंघको छैटौँ स्थापना दिवसका अवसरमा बुधबार आयोजित पुनर्मिलन कार्यक्रममा उनले केही महिनापछि आफू १०० वर्ष पुग्न लागेकाले सो महाकाब्य प्रकाशनमा ल्याउने जानकारी दिए।

उनले ज्येष्ठ नागरिकलाई परिवारको हेरचाह, स्नेह र मायाको खाँचो पर्ने बताउँदै उनीहरुको सामाजिक सुरक्षाका लागि सरकारले सहयोग गर्नुपर्ने बताए। महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष मदनदास श्रेष्ठले जेष्ठ नागरिकहरुले देखाएको मार्गनिर्देशनलाई परिवार, समाज र राज्यको सबै निकायले अनुशरण गर्नुपर्ने सुझाव दिए। उनले ज्येष्ठ नागरिकको अनुभवलाई उपयोग गरी समृद्ध समाज निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

अहिले मुलुकमा करिब २७ लाख ज्येष्ठ नागरिक रहेको र देशका ६५ जिल्लामा सञ्जाल विस्तार भएको बताइएको छ। विसं २०६८ पुस १२ गते महसंघ स्थापना भएको हो। रासस

post image

पुस ६, काठमाडौं । संगीतकार चन्द्रराज शर्माको बिहीबार विहान निधन भएको छ । संगीतकार शर्मा उच्च रक्तचाप र मधुमेहका बिरामी थिए । उनको पार्थिव शरीरलाई श्रद्धाञ्जलिका लागि बिहीवार बिहान ११ बजेदेखि १ बजेसम्म पशुपति आर्यघाटमा राखिने परिवारका सदस्यले जानकारी दिएका छन् । शर्माले पहिलो रंगीन नेपाली चलचित्र ‘कुमारी’मा शिवशंकर मानन्धरसँग संयुक्त संगीत दिएका थिए ।

चलचित्र कुमारीको मनमा माया तनमा माया बोलको गीत निकै चर्चित छ ।यसैगरी लक्ष्मण लोहनीको शब्द र नारायण गोपालको स्वरमा रहेको ‘म मरे पनि मलाई मेरो देशको माया छ’, सुदेशराज शर्माले गाएको ‘हामी नदीका दुई किनारा हाम्रो संगम असम्भव छ’ बोलको कालजयी गीतका संगीतकार पनि चन्द्रराज शर्मा नै हुन् । ‘श्री स्वस्थानी र ‘महाकवि देवकोटा’ मा पनि संगीत निर्देशन गरेका छन् उनले ।

समिक्षक एवं लेखक प्रकाश सायमीका अनुसार महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा गीति नाटक ‘मुनामदन’मा पनि उनले संगीत दिएका थिए । उनको संगीतमा माणिकरत्न, तारादेवी, तोरणमुनि बज्राचार्य, सुदेशराज शर्मा आदिले गाएका छन् । उनले पछिल्लो पटक महाकवि देवकोटाको गीति नाटक कुञ्जिनीमा पनि संगीत दिएका थिए ।

सुनौला घाम झुल्केन, आँखाहरुले रुन नखोजे कुमारी, चपला अबला एक सूरमा ९भानुभक्त०, मेरो माल मलाई फर्काइदे बाबु ९जीवनज्योति०, ए मेरी मुना नभन तेसो जुनमा फुलेकी ९मुनामदन०, तिम्रो आकाशमा जून ९मीरा राणा०, तिमी आफूलाई ९माणिकरत्न०, मोतिका दाना ९सुदेश शर्मा र संगीता राणा प्रधान० लगायत उनका चर्चित गीत हुन् । वरिष्ठ संगीतकार यज्ञराज शर्माका माहिला छोरा शर्माका दुई छोरा र एक श्रीमती छन् ।

post image

जेनिथ अशोक काफ्ले मंसिर २८ ,काठमाडौँ ।

गजल

देखाउन त मन छ माया,लुक्नलाई हतार गर्छ।।

आखा जुधाई रहन सक्दैन,झुक्नलाई हतार गर्छ।।

 

मलाई पनि मन छ नि,मायाको डोरि कस्साउन।।

कमजोर भए कि रेसाहरू,फुक्नलाई हतार गर्छ।।

 

कहिलै हार्न नजान्ने मन,साच्चै बलियो छ भन्ठान्थे।।

तिमि सामु समर्पण गर्दै,चुक्नलाई हतार गर्छ।।

 

सिरानी सोद्दो हो आखालाई,कति भिजायौ मलाई।।

कठै बिचरा आँसू पनि,सुक्नलाई हतार गर्छ।।

post image

 

बिनिता सिवाकोटी ,मंसिर १९,काठमाडौं।

तिमीलाई माग्न पशुपति आएकी छु

तिम्रै साथ माग्न पशुपति धाएकी छु

नछुट्ने अजम्बरी नाता गास्नु छ तिमि संग

सुनेको छु पुर्याईदिन्छन रे भोलेले सबका इच्छा मनोकामना

त्यसैले त तिमीलाई मग्न फूलपाती ल्याएकी छु

तिम्रै खुशी माग्न पशुपति आएकी छु

 

तिमि संगै जिउने अनि मर्ने सपना गर्नु छ पुरा

आस्था राखेकी छु पुरा छैन आधा अधुरा

भोलेले सुन्नुहुन्छ रे सबका कुरा

त्यै भएर त दक्षिणा अनि भेटि ल्याएकी छु

तिम्रै सफलता माग्न पशुपति आएकी छु

 

तिमि संगै पोख्नु छ रिस अनि गुनासो सारा

भोलेले भगाईदिनुहुन्छ रे सबै दुख र आँसुका धारा

हो त्यै भएर त मनभरी भक्ति लिएर आएकी छु

तिम्रै साथ , खुशी , अनि स्वास्थ्यको कामना गर्दै पशुपति धाएकी छु

 

 

post image

मंसिर १९,काठमाडौं । स्वरसम्राट नारायण गोपालको २७ औं स्मृति दिवस मंगलबार विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाईंदैछ । नेपाली सुगम संगीतका अजम्बरी गायक नारायण गोपालको सम्झनामा विभिन्न कार्यक्रम हुँदैछन् ।

वि सं १९९६ सालमा काठमाडौंको किलागलमा जन्मिएका नारायण गोपालको २०४७ साल मंसिर १९ गतेका दिन निधन भएको थियो । विक्रम सम्वत २०२० सालमा रेडियो नेपालबाट माणिकरत्न स्थापित र प्रेमध्वज प्रधानको संगीतमा गीत गायर स्वर परीक्षा पास गर्नुभएका नारायण गोपालले एक सय ३५ भन्दा धेरै गीत गाउनु भएको छ ।

उहाँले आधुनिक मात्र नभएर डेढ दर्जन जति नेपाली चलचित्रका लागि पनि गीत गाउनुभएको छ । उहाँले गाएका म त लाली गुराँस भएछु, एउटा मान्छेको मायाले कति, लौ सुन म भन्छु मेरो राम कहानी लगायतका गीत अहिले पनि उत्ति नै रुचाइएका छन् ।

एक सफल गायक मानिने नारायणगोपालको जीवनमा असफलता लश्कर पनि थिए। उनी पहिलो पटक स्वरपरीक्षमा अनुत्तीर्ण भए भने भारतको बरौडामा महाराज फिरदौस संगीत महाविद्यालयमा पढाइ अपूरो छोडेर फर्केर आए। चलचित्र माइतीघरमा पाश्र्वगायकको रूपमा गीत गाउन जाँदा उनी गाउन नसकेर अस्वीकृत भए। चलचित्र कासेलीमा एउटा गीत उनले स्वास्थ्यका कारण अपुरो अवस्थामा गायन छोडिदिए।

उनी सांस्कृतिक संस्थानका महाप्रबन्धक हुँदा उनको कारवाहीका कारणले धेरै कलाकार दशैँको मुखमा बेरोजगार भए। यसको दाग उनलाई जीवनभर लागिरह्यो। चुनौति र परीक्षामै आफ्नो गायनलाई स्वीकार्ने गायक, संगीतकार नारायणगोपाल इतिहासका ज्ञाता थिए। फुटबल खेलका पारखी थिए। चेसका खेलाडी थिए।

उनी भान्सामा कुशल भान्से थिए। र, शौखिन फोटोग्राफर थिए। उनले गायनबाहेक कार्यक्रम आयोजना गर्ने संयोजन गर्ने काममा पनि आफ्नो धेरै लगानी गरे। उनले आफ्नो एकल गायन स्वर्णिम सन्ध्या छोडेर भारतको दार्जीलिङ, डुवर्स,साम्ची बाहेक नेपालमा पोखरा, नारायणघाटमा कार्यक्रम आयोजना पूरा खटे। उनले आफ्ै सम्पादकत्वमा बागीनाको प्रकाशन समेत गरे।

यी सबै इविबृत्त बाहेक नारायणगोपालको स्वरलाई हाम्रो जनसमाजले भुल्न नसक्ने एउटा पंक्ति छ, नारायणगोपालको , उनी भन्थे,म गाउँछु केवल जनताको लागि गाउँछु।

पुरस्कार तथा सम्मान
नारायण गोपालले २०२३ सालमा सर्वोत्तम संगीतकार ९रेडियो नेपाल०, २०२४ सालमा सर्वोत्तम गायक ९रेडियो नेपाल०, २०३९ सालमा रत्न रेकर्ड पुरस्कार, २०३३ सालमा गोरखा दक्षिण बाहु, चौथो, २०४० सालमा इन्द्रराज्यलक्ष्मी पज्ञा पुरस्कार, २०४३ सालमा लायन्स अवार्ड, २०४४ सालमा छिन्नलता पुरस्कार, २०४५ सालमा जगदम्बाश्री पुरस्कार, २०४७ सालमा उर्वशी रङ पुरस्कार र २०४८ सालमा त्रिशक्तिपट्ट, तेस्रो ९मरणोपरान्त० जस्ता पुरस्कारबाट सम्मानित हुनुभयो।

खाना बनाउने, चेस खेल्ने चंगा उडाउने, फुटबल म्याच हेर्ने, टेबुल ९विशेष गरी कोठाको० अगाडि पर्‍यो कि बजाउन थालिहाल्ने खालको उहाँको बानी र शौख थिए। बागीनाको प्रकाशक तथा सांस्कृतिक संस्थानका महाप्रबन्धक, सञ्चार मन्त्रालयमा सल्लाहकारसमेत हुनुभएका नारायण गोपालले गीति नाटकको कथा कान्छी मस्याङ लेखेका थिए।

मंसिर ६, जनकपुरधाम । मिथिलाको प्राचीन राजधानी जनकपुरधाममा भोलि हुने भगवान् सीता–राम विवाह महोत्सवको रौनक बढेको छ। जनकनन्दिनी सीताको विवाह भएको दिनको स्मरणमा मिथिलावासले यो पर्वलाई विशेष महोत्सवका रूपमा मनाउँदै आएका छन्। प्राचीन मिथिलाको राजधानी जनकपुरधाममा आजभोलि कर्णप्रिय गितहरु सुन्न पाइन्छ । विवाह, स्वागत र मङ्गल गान सहितका गितहरु अहिले घर घरमा गुन्जयमान छन् । कारण के हो भने रामजानकी विवाह महोत्सवले यति बेला मिथिला क्षेत्रको जनकपुरधाम गुन्जयमान भएको छ ।

  मिथिला संस्कृतिको प्रमुख पर्व मानिने यो उत्सवमा सहभागी हुन प्रत्येक वर्ष नेपाल र भारतका हजारौ भक्तजन र तीर्थालुहरु जनकपुरधाम आउने गर्दछन् । राजा जनकद्वारा धनुष भाँच्ने प्रस्ताव राख्नु, धनुष भाँच्नेसंग सीताको विबाह गर्नु र अयोध्याका राजकुमार रामद्वारा सितासंग स्वमवयर गर्नु आदि स्मृतिमा सिताराम विबाह महोत्सब मनाईने चलन परापूर्वकाल देखि नै जनकपुरधाममा चलिआएको छ । सीतालाई छोरी र बहिनीका रुपमा मान्ने मिथिलाबासी उत्सवमा अनिवार्य सहभागी हुन्छन् । विवाहपञ्चमीमा देबीदेउताको उपस्थिति हुने विश्वासका साथ उत्सवमा  उपस्थित भएकाहरु जन्तीको आगमनदेखि बिहे नटुंगिएसम्म नै सामेल हुन्छन् । महोत्सवमा मिथिला संस्कृति अनुसार मटकोर, तिलकोत्सव, स्वयम्बर आदि गरिने चलन रहेको जानकी मन्दिरका महन्थ राम तपेश्वर दास वैष्णवले बताएका छन्  ।

विवाहपञ्चमी महोत्सव फुलबारी प्रसंगबाट सुरु भई, स्वयमवरसम्मको आयोजनापछि देवी बिवाह महोत्सवका रुपमा रुपान्तरण  हुंँदैआएको छ । विवाह महोत्सवका अवसरमा जानकी मन्दिर , राम मन्दिर ,अग्नीकुण्ड, बिहारकुण्ड लगायतका दर्जनौ मठ मन्दिरहरुबाट निस्कने डोला शोभायात्रामा देशका विभिन्न स्थानका साथै सीमावर्ती भारतीय गाउँबाट आएका श्रद्धालूहरु पनि सहभागी हुने गर्छन् । अयोध्या नरेश दशरथ पुत्र भगवान राम र मिथिलाका राजा जनक पुत्रि जानकीको स्वयमवरको अबसरमा जनकपुरको ऐतिहासिक रगंभुमि बाह्रबिघा मैदानमा प्रत्येक बर्ष लाखौं श्रद्धालुहरु सहभागि हुदै आएको छ ।
जनकपुरधाममा प्राचीन काल देखि नै रामजानकी बिवाह पञ्चमी, राम नवमी, जानकी नवमी, मध्यमा मिथिला परिक्रमा, झुलनोत्सब लगायतका उत्सबहरु भइरहेका छन् । यसमा स्वस्फूर्त धार्मिक पर्यटकहरुको लर्को पनि लाग्ने गरेको छ । सरकारले यस्ता धार्मिक पर्वलाई पर्यटन अवसरमा परिणत गर्न कुनै रुचि नदेखाउनु दुःखदायी रहेको  भनाई छ । पर्यटकको स्वागत, सत्कार र पर्यटन प्रवद्र्धनकै लागि भनेर खोलिएका संस्थाहरु पनि मौन बसेको पाइन्छ  । तिर्थाटनमा आउने श्रद्धालु भक्तजनहरुका लागि सरसफाई, विजुली, पानी, पण्डाल र बासस्थानको समस्या नै हुने गरेको छ ।

कार्तिक २७,पोखरा ।‘म कला क्षेत्रभन्दा अन्य क्षेत्रमा सफल भएको छैन, मलाई प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपतिभन्दा पनि मह जोडीभन्दा नै मजा आउँछ । ’‘तपाईंजस्तो सफल व्यक्ति किन राजनीतिमा आउनु हुन्न ? ’ पुस्तक ‘महभित्रको म’ को अन्तक्र्रियाका एक सहभागीले सोधेको प्रश्नको जवाफमा  वरिष्ठ कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठले दिएको जवाफ हो यो ! आफूलाई प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपति पदभन्दा महजोडी नै प्यारो लागेको उनले बताएका छन् ।

र्‍यान्डम रिडर्स सोसाइटी अफ नेपालले शनिबार पोखरामा आयोजना गरेको पुस्तक अन्तक्र्रियामा उनले आफ्ना पुस्तकमा जीवनका धेरै मोड छुटेको खुलाए । उनले भने, ‘धेरै भन्न र लेख्न बाँकी छ, अर्को पुस्तक लेख्न सोचिरहेको छु ।’ आफूले आत्मकथा ६ वर्षभन्दा अघिदेखि लेख्न थालेको सुनाए । उनले विवशता जनाए, ‘नियमित लेख्दै थिएँ, श्रीमतीलाई क्यान्सर भएपछि लामो समय लाग्यो ।मदनकृष्णसँग पत्रकार दीपेन्द्र श्रेष्ठले उनका व्यक्तिगत जीवन र कलायात्राका बारेमा अन्तरंग वार्ता गरेका थिए । विकसित देशमा जन्मन पाएको भए के बन्नुहुन्थ्यो ? भन्ने प्रश्नमा उनले भने, ‘म शून्य हुन्थेँ ।’ त्यसो त उनले पुस्तकको नाम पनि ‘शून्यताभित्रको म’ राख्न खोजेका रहेछन् । ‘संसार शून्य नै हो, जीवनमा केही आउँछ अनि सकिन्छ ।’ तर यो नाम राख्न परिवारले नदिएको उनले बताए ।

श्रीमती यशोदा सुवेदीसँग अन्तरजातीय विवाह गर्दा धेरै दुःख झेल्नुपरेको कलाकार श्रेष्ठले बताए । पुस्तकमा आफ्नो जीवनका सुख दुःख अनुभूति गरेर लेखेको भन्दै उनले कतिपय लाइन लेख्दा आँसु झरेको सम्झिए ।पुस्तक लेखेर तयार भएका बेला उनको खुट्टा सुन्निएको थियो । उनका जोडी हरिवंश आचार्यले आफ्नो पुस्तकको नाम ‘चिना हराएको मान्छे’ राखेको भन्दै परिवारले उनको पुस्तकको नाम ‘खुट्टा सुन्निएको मान्छे’ राख्ने कि भनेर जिस्काएका थिए रे । कलाकार हरिवंश आचार्यसँगको सम्बन्ध पारदर्शी भएर नै ३७ वर्षदेखि निरन्तर टिकेको पनि उनले सुनाए । ‘हामी कमाइ बराबरी भाग लगाएर लिन्छौं’, उनले भने, ‘एकअर्कामा शंका गर्नुपर्ने कुनै कारण छैन ।’मह सञ्चारको लगानीमा बनिरहेको चलचित्र ‘शत्रु गते’ को अफ्नो भागको सुटिङ तयारीमा रहेका श्रेष्ठले भने, ‘काम भनेको भगवान् हो, यसलाई हामीले छाड्यौं भने यसले पनि हामीलाई छाड्छ ।’

post image

नारी जानुपर्ने तिमी बसाइ सरी
जानुपर्ने तिमी जन्मेको गोत्र सारी
नारि तिमी मै छन्
# आमा
# श्रीमति 
# बुहारी
# छोरी को भूमिका र जिम्मेवारी
अरुकै खुसि परिपुर्ती गर्न जन्मिएकी तिमि
अरुकै घर गृहस्थी सम्हाल्न जन्मिएकी तिमि
अरुकै पेट भरेर भोको बस्ने पनी तिमि
अरुको हेला सहेर हास्ने पनि तिमि
साचै कति महान र प्रेरनामयी छौ नारि
तर
अब तिमि पनि हास्नुपर्छ
घर सम्हाल्ने तिमि अब अफीसको जिम्मेवारी सम्हाल्नुपर्छ
तिमि अवला हैन सक्षम नारी बन्नुपर्छ !!

post image

कार्तिक २२,काठमाडौँ । यस बर्षमा भोलि अथवा कार्तिक २३ गते बिहिबार अत्यन्त शुभ दिन रहेको छ । ज्योतिष बिज्ञानका अनुसार भोलि दिउसो १ बजेर २४ मिनेटमा वर्षाको सबैभन्दा उत्तम गुरु पुष्य नक्षत्र लाग्दै छ । यस्तो संयोग २ /३  बर्षमा एक पटक लाग्ने गर्दछ । त्यसैगरी यस शुभ दिन साइतमा यी चार राशि भएका व्यक्तिहरुले पाउने छन् यस्तो आश्चर्यजनक फल –

मेष राशी

यस राशि भएका मानिसहरुले गरिरहेको जागिर वा नयाँ जागिरमा सफलता मिल्ने छ । त्यस्तै आर्थिक क्षेत्रमा परिश्रम गर्नाले धन प्राप्ति हुने योग रहेको छ ।

वृष राशी

गुरु पुष्य योगले बैबाहिक सम्बन्धमा आएका समस्याहरुको अन्त्य गर्ने छ । साथै शत्रु हरुबाट पनि उन्मुक्ति मिल्ने छ ।

मिथुन राशी

यो राशी भएकालाई यस दिन अत्यन्त फलदायी रहेको छ । यो दिनमा लामो समयदेखि नबनेका काम वा अड्किएका कार्यहरु सिद्ध हुनेछन । साथै अतिरिक्त आयआर्जनको साधन प्राप्त हुनाले आर्थिक स्थितिमा सुधार हुनेछ ।

कर्कट राशी

यो राशी हुनेको आत्मविश्वास बढेर जानेछ भने बिवाहको लागि प्रस्ताब आउने पनि योग रहेको छ । ब्यबसायमा उन्नति प्रगति हुनेछ ।

 

 

post image

कार्तिक १७,काठमाडौँ । श्री पशुपतिनाथ कल्याणकारी कोषले कलश यात्रा तथा धार्मिक सांस्कृतिक र्यालीको आयोजना गर्ने भएको छ । यहि कार्तिक १८ गते शनिवार देखि कतिक २६ गते आइतबारसम्म श्रीमदभागवत महापुराण ज्ञानयज्ञ महामहोत्सबको आयोजना गरिएको कोषका अध्यक्ष राधाकृष्ण कार्कीले बताउनुभयो ।

भोलि अर्थात् कार्तिक १८ गते बिहान ललितपुर ढुंगासाँघुस्थित श्री पशुपतिनाथ परिसरबाट सुरु भएको कलश र्याली गोदावरीकुण्ड बाट जल ल्याई पुन ढुंगासाँघुस्थित श्री पशुपतिनाथ परिसरमै आइ समापन गरिने छ । कलश र्यालीमा करिब ३ हजार भक्तजनको उपस्थिती रहने हाम्रो मिडिया संयोजक दिनेश कार्कीले जानकारी गराउनुभयो । यस पशुपतिनाथ कल्याणकारी कोष परिसरमा महापुराणपश्चात उठेको सहयोग रकमले भौतिक संरचना निर्माण गरि मुक्तिनाथबाट जल ल्याई १ सय ८ धाराको निर्माण गरिने कोषको उदेश्य रहेको छ ।

त्यस्तै चतुरमासभरी गोमती तिर्थमा स्नान गरी बिसंखुनारायण मन्दिरमा जल चढाए बिष्णु खुशी हुने र आफ्नो मनोकामना सिद्ध हुने प्राचिन कथन रहेको छ । यस स्थानलाई पुण्य क्षेत्र बनाउनको लागि अग्रज र बुद्दीजीवीहरुको सल्लाह बमोजिम पशुपतिनाथ कल्याणकारी कोष परिसरमा मुक्तिनाथको जस्तै १०८ धाराहरु र दुई ओटा पोखरीहरु पनि हुबहु निर्माण गरिने आयोजकले बताएको छ ।

धार्मिक तथा पर्यटकीय हिसाबले मुक्तिनाथ क्षेत्रको यात्रा गर्ने भक्तजनहरुको संख्या दिनानुदिन बढ्दो रहेको छ । विभिन्न स्वास्थ्य समस्या तथा यात्रामा कठिनाईका कारण मुस्ताङस्थित मुक्तिक्षेत्र पुग्न नसक्ने तिर्थालुहरुले १ सय ८ धारामा स्नान गरेर बिसंखुनारायण मन्दिरमा जल चढाएर पुण्य कमाउन सक्ने आयोजकले बताएको छ ।

त्यसैगरी आध्यात्मक चिन्तनद्वारा समाजलाई सभ्य र नैतिकवान बनाई राष्ट्रकै गरिमालाई बिश्वसामु चिनाउने लक्ष्यका साथ अन्तर्राष्ट्रिय ख्याती प्राप्त यस महा अभियानका संकल्पकर्ता ब्यासाचार्य श्री भुवाब गुरुज्युद्वारा महापुराण वाचन हुने श्री पशुपतिनाथ कल्याणकारी कोषका अध्यक्ष राधाकृष्ण कार्कीले अनलाईनसमयका ब्यबस्थापक सुनिल आचार्यलाई जानकारी दिनुभएको छ ।

post image

कार्तिक १३,काठमाडौँ। नेपाली रंगमञ्च तथा रंगकर्म प्रति नयाँ पुस्ताको लगाव र जुझारुपनलाई मध्यनजरमा राखी सर्वनाम थिएटरले १० मिनेट नाट्य मेलाको आयोजना गर्ने भएको छ । देशव्यापी रुपमा आयोजना हुन लागेको यस नाट्य मेलाको मुल उद्देश्य भनेको रंगकर्ममा आफ्नो कल्पनाशीलता र प्रतिभा देखाउन इच्छुक रंगप्रेमीहरुको लागि भएको आयोजक पक्षले बताएको छ ।

नाट्य प्रस्तुतिको अवधि अधिकतम १० मिनेट वा सो भन्दा कम हुनुपर्नेछ । प्रस्तुति तोकिएको समय भन्दा लामो भएमा सोही क्षण रोक्न लगाइनेछ । नाटक प्रस्तुतिमा न्युनतम सेटिङ्ग र सामाग्री (प्रप्स) को प्रयोग गर्नुपर्ने बताईएको छ  । त्यस्तै नाटक प्रस्तुतिलाई चाहिने प्राविधिक पक्ष (ध्वनि, प्रकाश, प्रोजेक्सन, मञ्च सामाग्री)को परिचालन गर्न सहभागी आफैले व्यवस्थापन गर्नुपर्नेछ । सो कार्यको लागि आयोजक बाट पर्याप्त सहकार्य मिल्नेछ । नाट्य मेलामा सहभागी हुन आउंदा तथा प्रस्तुतिमा लाग्ने सम्पूर्ण लागत तथा खर्च (परेको खण्डमा) सहभागीआफैले व्यहोर्नुपर्नेछ । साथै उपत्यका बाहीरका सहभागीको हदमा मेला अवधीमा भर सहभागीले आफ्नो खाना बस्नको ब्यस्वथा स्यंम आफैले गनुपर्ने आयोजकले
जानकारी  गराएको छ ।

 

नाटकको कथा तथा विषयवस्तु तोकिएको  छैन । नाटक  कुनै जाति, धर्म, समुदायलाई असर पर्ने वा कसैको ब्यक्तिगत जिवनमा असर पार्ने खालको र अश्लिल शब्दको प्रयोग गर्न भने पाइनेछैन । साथै कार्यक्रममा सहभागीताका लागी दर्ता गराउन आउंदा आफ्नो नाटकको छोटो कथासार आयोजकलाई अनिवार्य रुपमा बुझाउनुपर्नेछ । १० मिनेट नाटक मेलामा सहभागिता जनाउन २०७४ मंसीर २०गते भित्र सर्वनाम थिएटरमा सम्पर्क गरिसक्नुपर्नेछ । समय सिमा सकेपछी आएका सहभागीता लाई मान्यता दिनेछैन ।

post image

कार्तिक १२,काठमाडौं । सामान्य डबली र सार्वजनिक स्थलमा हुने पुस्तक विमोचनको परम्परालार्इ तोड्दै नेपाली उपन्यास क्लब डेजाभूमा विमोचन गरिएको छ । कवि तथा गीतकार विप्लक प्रतीकको पहिलो उपन्यास अविजितको विमोचन गरिएको हो । हरेक क्षेत्रका व्यतित्व राजनीतिज्ञ प्रदीप गिरी, शिक्षाविद् केदारभक्त माथेमा र कवि दुर्गालाल श्रेष्ठसहित लेखक स्वयमले पुस्तकको घुम्टो खेलेका थिए।

कवि र गीतकारका रुपमा ख्याती कमाएका प्रतीकले करिब एक दशकको समयमा तयार पारेका यस कृतिको तिहारअगाडि नै फिल्मी शैलीमा फस्टलुक्स सार्वजनिक गरिएको थियो। जुन नेपाली कृतिको विमोचनमा नयाँ शैलीको रहेको थियो। कृतिको विमोचन कार्यक्रममा प्रदीप गिरी ऐतिहासिक विषयवस्तु भएको पुस्तकको रुपमा विश्लेषण गरेका थिए। यसै गरी केदारभक्त माथेले साहित्यमा सबै विधाको समिश्रण भएको र दुर्गालाल श्रेष्ठ कविताको बिम्बमा रचना भएको कृतिको रुपमा विश्लेषण गरेका थिएयस कृतिलार्इ बुकहिल प्रकाशनले पाठक माझ ल्याएको हो। कृतिको मूल्य ४५० रहेको छ।

post image

बिनिता सिवाकोटी कार्तिक ७,काठमाडौँ सोच्दा सोच्दै समय गएको पत्तै हुदैन , कहिले काहिँ त साचै सिरियस नै भईदो रहेछ , हो त्यहि सिरियस भएको समयमा सम्झिन पुगीदो रहेछ आफ्नो सम्झिन मन नलाग्ने बिगत्का पल !! अनि दोस दिन मन लाग्दो रहेछ आफ्नो भाग्य , आफ्नो जीवन र यो दोषी मनलाई जसले कसैलाई माया गर्ने गल्ति गरिरह्यो !

यो दोषी मन र दिमाग दुबैले सोचेकै त हो म् अब माया प्रेमको चक्करमा पर्दिन र आफ्नो मन अरु कसैलाई दुखाउने मौका दिन्न ,आफ्नो परिवारको रोजाईलाइ नै आफ्नो रोजाई बनाउछु ! तर फेरी तिमि आइदिन्छौ , मिठा मिठा कुरा गरेर यो दुखि मनलाई खुशीले भरिदिन्छौ , कैयौं सपना देखाउछौ ,धर्ति मा भएको मलाई मायाको पंख लगाई आकाशमा उडाउछौ ! म् तिमि संगै जीवन बिताउने सपना बुन्दै तिमिसंगै उड्ने प्रयत्न गर्छु !तिमि मलाई भबिष्य का सुन्दर संसारलाइ अगाडी प्रस्तुत गर्छौ , त्यहि मायाको सागरमा म् डुब्न थाल्छु ,तिमि माथि यी आँखाले पनि अन्धो बिश्वास गरिदिन्छन ! यो मनले पहिलेको बिगतलाई वर्तमान परिस्थिति संग दाज्न खोज्छ , अझ खुशी मिल्छ जव तिमीलाई समझदार प्रेमीको रुपमा भेट्छु !

जव म् सपनाको संसारमा मायाको पंख लगाई उड्न थाल्छु अनि काटिएको चंगा जस्तै काटिएर तिमि बिलिन भइदिन्छौ ! तिमि फिर्ता लिएर जान्छौ सबै माया र विश्वासका पंखलाइ , पुन एक्लो बनाउछौ, आकाशबाट धर्तीमा बजार्छौ !! सागरको गहिराइमै एक्लै डुब्न छाड्छौ!!

के तिमीले सोच्चछौ डोरी काटिएको चंगा झैँ म् भौतारिएर कहाँ कहाँ रुदै हिंड्छु होला ? के तिमीले कहिले सोच्छौ सागरमा एक्लै डुब्न छाडेका तिमीले मलाई कति निस्सासिएर त्यस गहिराइबाट म् बाहिर निस्किन्छु होला ? आफ्ना आशु लुकाई हास्न मैले कति हासो को नाटक गर्नुपर्छ ! तिमि त जान्छौ तर यस्ता पिडाले म मा कस्तो नकारात्मक असर पर्छ होला तिमि कहिले सोच्दैनौ बरु म् तिम्रो लायक छैन भन्दै आफ्नो हात र दिएका साथ् फिर्ता लिन्छौ !!

जव म् बिस्तारै आफ्नो घाउमा मल्हम लगाउदै हास्न सिक्ने कोसिस गर्छु , तिमि जस्तालाइ कहिले विश्वास नगर्ने माया नगर्ने कसम खान्छु अनि फेरी आगमन  हुन्छ नयाँ मान्छेको जसले भन्छ सबै मान्छे उस्तै हुदैनन् , म् बुझ्छु तिमीलाई , एकचोटी मौका देउ मलाई , विश्वास गर मलाई ,, अनि यो मनले यो पापी दोषी आँखाले देखि देखि तिमीलाई म् माथि खेलवाड गर्ने मौका दिन्छ ! एउटा जीवनमा धेरै जनाले खेलेर जान्छन , कोहि रुदै पुन हास्न सिक्छन कोहि सहन नसकी आत्महत्याको बाटो रोज्छन !!

आँखीर को हो दोषी विश्वास गर्ने मन , अभागी जीवन, उसको असलियत देख्न नसक्ने ति आँखा ???

सानो प्रयास

post image

कार्तिक २,काठमाण्डौं । यमपञ्चक अर्थात् तिहारको तेस्रो दिन आज साँझ ऐश्वर्य, धनधान्य र सम्पन्नताकी देवी लक्ष्मीको पूजा आराधना गरी श्रद्धा भक्तिपूर्वक लक्ष्मीपूजा पर्व मनाइँदैछ । सफासुग्घर र लिपपोत नगरिएको घरमा लक्ष्मीले बास गर्दिनन् भन्ने मान्यताका आधारमा आज बिहानै घर सफा सुग्घर र लिपपोत गरी दीपावली गरेर लक्ष्मीलाई आमन्त्रण गरिन्छ । आज विशेषगरी घरका झ्याल, ढोका, चोटा, कोठा, सङ्घार, कौसी, अटाली र भर्‍याङलगायतका स्थानमा सरसफाइ गरी दीपावली गरिन्छ ।

लक्ष्मी पूजा गरिने कार्तिक कृष्ण औँसीको रातलाई सुखरात्रि पनि भनिन्छ । लक्ष्मी पूजाका लागि आज साँझ आँगनदेखि मूलढोका हुँदै लक्ष्मी स्थापना गरी पूजा गर्ने पूजा कोठासम्म गाईको गोबर र रातोमाटोले लिपपोत गरेर चामलको पीठो र अबिरले लक्ष्मीको पाइला बनाई लक्ष्मी आउने बाटो देखाइन्छ । पाइलैपिच्छे केराको सुत्लो अथवा माटाको पालामा दीप प्रज्ज्वलन गरी झिलीमिली बनाइन्छ । दीपावली गरिसकेपछि पूजा कोठामा दियो, कलश र गणेशसहित लक्ष्मी स्थापना गरेर गरगहना, पैसा, धान, चामल, फलफूल, सेलरोटी र फूलमाला चढाई विधिपूर्वक लक्ष्मीको पूजा गरिन्छ ।

लक्ष्मी पूजापछि कन्या केटी र छोरी चेलीलाई लक्ष्मीको प्रतीक मानी पूजा गरी दक्षिणासमेत दिने प्रचलन रहिआएको छ । आज घरमा लक्ष्मीपूजा गरेपछि धनदौलत वा अन्य सामान घर बाहिर पठाए लक्ष्मी बाहिर जान्छिन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ । लक्ष्मी पूजा सन्ध्याकालमा गरी मध्यरातमा घरका नारीले नाङ्लो ठटाएर लक्ष्मी भागोस् लक्ष्मी र धनधान्यको आगमन होस् भनी कामना गर्ने शास्त्रीय विधि रहेको धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले जानकारी दिए।

आज साँझ युवती समूह बनाई घरघरमा भैलो खेल्छन् । भगवान् विष्णुले यमपञ्चकको पाँच दिन स्वर्ग, मत्र्य र पाताल तीनै लोकको शासन गर्ने वरदान पाएका बलिराजाले भलो होस् भनी घरघरमा गाउन लगाएको सम्झनामा भैलो खेल्ने गरिएको हो । भलो होस् भन्ने शब्द समयक्रममा अपभ्रंश भई भैलो हुन आएको पनि उनले बताए । आज भैलो खेल्न आउनेलाई धान, चामल, फूलमाला, पैसा र सेलरोटी दिइन्छ । भैलो खेल्न आउनेलाई दिइने दान कात्तिकको दान भएकाले नदिएमा राम्रो नहुने र दिएमा पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ ।

लक्ष्मी पूजाका अवसरमा आज शहर बजारमा दीपावली गरी झिलीमिली बनाइन्छ । कूल परम्पराअनुसार कतै आजै बिहान गाईको पूजा गर्ने प्रचलनसमेत छ । शास्त्रीयरुपमा भने औँसीपछि कार्तिक शुक्ल प्रतिपदा लागेपछि मात्र गाई पूजा गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको धर्मशास्त्रविद् गौतमले जानकारी गराए । २ कात्तिक, काठमाडौँ । यमपञ्चक अर्थात् तिहारको तेस्रो दिन आज साँझ ऐश्वर्य, धनधान्य र सम्पन्नताकी देवी लक्ष्मीको पूजा आराधना गरी श्रद्धा भक्तिपूर्वक लक्ष्मीपूजा पर्व मनाइँदैछ । सफासुग्घर र लिपपोत नगरिएको घरमा लक्ष्मीले बास गर्दिनन् भन्ने मान्यताका आधारमा आज बिहानै घर सफा सुग्घर र लिपपोत गरी दीपावली गरेर लक्ष्मीलाई आमन्त्रण गरिन्छ । आज विशेषगरी घरका झ्याल, ढोका, चोटा, कोठा, सङ्घार, कौसी, अटाली र भ¥याड लगायतका स्थानमा सरसफाइ गरी दीपावली गरिन्छ ।

लक्ष्मी पूजा गरिने कार्तिक कृष्ण औँसीको रातलाई सुखरात्रि पनि भनिन्छ । लक्ष्मी पूजाका लागि आज साँझ आँगनदेखि मूलढोका हुँदै लक्ष्मी स्थापना गरी पूजा गर्ने पूजा कोठासम्म गाईको गोबर र रातोमाटोले लिपपोत गरेर चामलको पीठो र अबिरले लक्ष्मीको पाइला बनाई लक्ष्मी आउने बाटो देखाइन्छ । पाइलैपिच्छे केराको सुत्लो अथवा माटाको पालामा दीप प्रज्ज्वलन गरी झिलीमिली बनाइन्छ । दीपावली गरिसकेपछि पूजा कोठामा दियो, कलश र गणेशसहित लक्ष्मी स्थापना गरेर गरगहना, पैसा, धान, चामल, फलफूल, सेलरोटी र फूलमाला चढाई विधिपूर्वक लक्ष्मीको पूजा गरिन्छ ।

लक्ष्मी पूजापछि कन्या केटी र छोरी चेलीलाई लक्ष्मीको प्रतीक मानी पूजा गरी दक्षिणासमेत दिने प्रचलन रहिआएको छ । आज घरमा लक्ष्मीपूजा गरेपछि धनदौलत वा अन्य सामान घर बाहिर पठाए लक्ष्मी बाहिर जान्छिन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ । लक्ष्मी पूजा सन्ध्याकालमा गरी मध्यरातमा घरका नारीले नाङ्लो ठटाएर लक्ष्मी भागोस् लक्ष्मी र धनधान्यको आगमन होस् भनी कामना गर्ने शास्त्रीय विधि रहेको धर्मशास्त्रविद् एवं नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले जानकारी दिए। रासस

post image

बिपिन खनाल कार्तिक १,काठमाडौँ
.
बिहानै म उठ्नु पहिल्यै
पुजा-पाठ गरेर
तिमी रुममा चिया लिएर आउनु
अफिस जान ढिलो हुन्छ
छिटो उठ्नुस् भन्दै तिम्रा
चिसा हातले मेरा गाला सुमसुमाउनु
निदाएकै नाटक गरेर
मैले तिम्रो हात समातेर तान्दा
“धत्!तपाईं त” भन्दै लजाउनु
खाजा-नास्ता तयार गराएर
मलाई पनि तयार गराउनु
पर्स खै भनी मैले सोध्दा
संधै बिर्सिनुन्छ है भन्दै कराउनु
म अफिस निस्किनु पहिला
ढोकामा मलाई कस्सेर अंगालोमा भर्नु
आज छिटो आउनुस् है भन्दै
ऑखाबाट ओझेल नहुंदा सम्म बाई गर्नु
अफिसमा पनि मलाई
२-२ घन्टामा फोन गरिरहनु
आज हामी फिल्म हेर्न जाने है भन्दा
दिउंसैबाट चिटिक्क परिरहनु
कहिले काहि अफिसबाट राती आउंदा
खाना नखाई नबस्नु नि
आज ढिलो हुन्छ भनेन भनेर
ठुस्स हुदै कोठामा नपस्नु नि
एक गास मैले तिमीलाई ख्वाइदिउंला
अनि एक गास तिमी मलाई ख्वाइदिनु
तिम्रा लागि यो धोद्रे स्वरले गीत गांउदा
तिमी पनि मलाई साथ दिदै गीत गाईदिनु
मायाप्रेम कै बात मारेर हामी
रात यस्सै कटाउंला
मैले झ्यालबाट जुन हेर्दै
जुनभन्दा तिमी सुन्दर रहेको जताउंला
तिमी लाजले आंखा बन्द गर्दै
मेरो छातीमा आफ्नो शिर टेकाउनु
हजुरलाई म यत्ति धेरै माया गर्छु भन्दै
हात सकेसम्म तन्काएर देखाउनु
हाम्रो भविष्यको बारेमा
कहिलेकाहि तिमी एक्कासी गम्भीर हुनु
तिमी जस्तै सानी गुडिया चाहिन्छ भन्दा
“ईस्” भन्न मेरो अनुहारलाई हातले छुनु
म हर्षका साथ बच्चाबच्चीको नाम सोचुला
हाम्रो नामसंग मिल्ने सुन्दर नाम रोजुंला
फुटबल टिम चाहिन्छ है भन्दा
“हं” भन्दै तिमी मुख ठुलो पार्नु
मैले लडाएर काउकुती लगाउंदा
हांस्दा-हांस्दा तिमी आंखाबाट मोती झार्नु
म संधै तिमीलाई यस्तै साथ दिउंला
जे होस्,जसरी होस् संगै हामी जिउंला
एक-अर्कालाई आफ्नो जिवन समर्पित गर्दै
हामी प्रेमको नमुना बनौला
सुखका दिनहरु बुढेसकालमा हांस्दै
औला भाचेर गनौंला
के तिमी म संग बिहे गर्छौ?
मेरो मायालाई बिश्वास गर्दै
के मेरो भर पर्छौ?
तिमीलाई म संधै हसांउछु त भन्दिन
तर कहिल्यै रुवाएर म झुटो बन्दिन
के तिम्रो जीवनको बास्ना मेरो जीवनमा छर्छौ?
संधै साथ दिन्छु,के तिमी मसंग बिहे गर्छौ?

post image

बिनिता सिवाकोटी कार्तिक १,काठमाडौँ ।

मेरो प्यारो मान्छेको दुलही बन्न मन छ

सात जुनी त भन्दिन एक जुनीलाई उनकै खुसीको कारण बन्न मन छ

गल्ति गर्दा गाली गर्ने , नदेखाई माया गर्ने सासुकी बुहारी हुन मन छ

सासु शब्द हटाएर आमाको ठाउँ दिई ,जीवनभर सारा जिम्मेदारी लिई आराम दिने मन छ

कहिले रिसाउने त कहिले पक्का साथी मानी संगै हास्ने नन्दकी भाउजु बन्न मन छ

मेटाएर उनका सबै चिन्ता , उनको घरलाई उनकै घर सम्झिने यादगार पल दिने मन छ

दुखि हुँदा टाढा बाटै थाहा पाउने ,अनि सबैलाई सम्झाउदै माया गर्ने बाबाकी प्यारी छोरी बन्ने मन छ

थाकेर आउँदा अफिस बाट ,मुड अफ हुँदा टेन्सनले, मिठो कुरा गर्दै हसाउने मन छ

त्यसैले त जिन्दगीका उतारचडाब उनीसंगै बिताएर

कहिले कम नहुने अजम्बरी माया दिने मन छ !!!!!

post image

असोज ३, काठमाण्डौं ।  तेस्रो संविधान दिवसका अवसरमा आज साँझ राष्ट्रपति कार्यालय शीतल निवासमा आयोजित सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा जलपान समारोहमा नेपालको ईतिहाँसमै जम्बो भनिएको मन्त्रिमण्डलका सदस्यहरुको भने सहभागिता नगन्य थियो । यस्तो लाग्दथ्यो कि नेपालमा मन्त्रीहरु नै कम छन् । कार्यक्रममा मन्त्रीहरुकोलागि छुट्याईएका हरेक चेयरहरु भ्याकेन्ट देख्दा सहभागीहरु खसाखस कुरा गर्दै थिए कि नेपालमा अब मन्त्रीहरु कार्यक्रममै हिँड्न छोडेछन् ।

कार्यक्रममा उपराष्ट्रपति, कावा प्रधानमन्त्री, कामु प्रधान्यायाधीश, पूर्वप्रधानमन्त्री, विभिन्न दलका नेता, कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधि र उच्च पदस्थ व्यक्तित्वको सहभागिता थियो । सो अवसरमा नेपाल सांस्कृतिक संस्थानका कलाकारले विभिन्न जातजातिका नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए । हुन पनि कार्यक्रम पूर्ण रुपमा राष्ट्रिय भावनाले ओतपोत भएको थियो । साँस्कृतिक कार्यक्रममा सहभागी भिआईपीदेखि भिभिआईपीहरु मख्ख नै थिए । सबै खाले नृत्यहरु प्रर्दशन गरिएको थियो, जसका कारण सहभागीहरुले भरपुर मजा लिईरहेका छन् । नृत्य प्रस्तुतिबाट सबैभन्दा बढि मजा लिनेमा नेपालस्थित् विदेशी नियोगका प्रमुखहरु थिए । कार्यक्रममा मिथिलासम्बन्धी तीन ओटा गीत थिए ।

राष्ट्रपतिको निम्तो मान्न मुलुकका कार्यकारी प्रमुख अर्थात प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले पाएनन् । उनी आजमात्रै अमेरिकाको न्यूयोर्कमा हुने राष्ट्रसंघीय ७२ औं महासभालाई सम्बोधन गर्न त्यता प्रस्थान गरे । यतिवेला प्रधानन्यायधिश गोपाल पराजुली पनि विदेशमा नै छन् । उनी पनि आजको कार्यक्रममा सहभागी थिएनन् । सभामुख ओनसरी घर्तीमगर पनि आजमात्रै श्रीलंका प्रस्थान गरिन् ।

सरकारको तर्फबाट कार्यवाहक प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका उपप्रधानमन्त्री विजयकुमार गच्छदारको सहभागिता रहेको थियो भने न्यायलयबाट कामु प्रधानन्यायाधिश दिपकराज जोशी सहभागी थिए । तर व्यवस्थापिका संसदका उपसभामुख गंगा यादवको भने उपस्थिति देखिएन् । यता सरकारका मन्त्रीहरुमा क्रमशः अर्थमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, आपुर्तिमन्त्री शिव कुमार मण्डल, खानेपानी मन्त्री महेन्द्र यादव, कृषिमन्त्री रामकृष्ण यादव, सुनिल थापा, दिपक बोहरा र पर्यटनमन्त्री जितेन्द्र देवमात्रै सहभागी थिए । प्रमुख दल नेपाली कांग्रेसका शीर्ष नेताहरु कोही पनि सहभागी थिएनन् ।

तर प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेबाट अध्यक्ष एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली आँफै उपस्थित् थिए भने नेताहरु एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री माधव नेपाल र झलनाथ खनाल पनि थिए ।
मधेशी दलहरुबाट कोही पनि शीर्ष नेताहरुको सहभागिता थिएन् । उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनको भने सहभागिता थियो । भि.आई.पी.हरुको उल्लेख्य सहभागिता नहुँदा राष्ट्रपतिले आयोजना गरेको चियापानमा त्यति बाक्लो भने उपस्थिति देखिएन् । अन्यथा कार्यक्रमको अत्यन्तै कुशल व्यवस्थापन गरिएको थियो ।

उक्त अवसरमा राष्ट्रपति भण्डारीले संविधानले राजनीतिक संक्रमण समाप्त गर्नुका साथै लोकतन्त्रको संस्थागत विकासका लागि मार्ग्चित्रण प्रदान गरेको बताईन ।उनले तीनै तहको निर्वाचनपश्चात जनआकांक्षा अनुरुप मुलुकको सर्वतोमुखी सामाजिक आर्थिक विकासलाई केन्द्रबिन्दुमा राखी अघि बढ्न सरकार, सबै राजनीतिक दल र आमजनता समक्ष आह्वान समेत गरिन् । राष्ट्रपति भण्डरीले लोकतन्त्र, वाक स्वतन्त्रता, मौलिक हक, जनतामा निहित सार्वभौमसत्ता, मानवअधिकार र सामाजिक न्यायसहितको दु्रत तथा आर्थिक सामाजिक रुपान्तरणका लागि नेपाली जनाताको आकांक्षा र अथक संघर्षको प्रतिफलका रुपमा नेपालको संविधान रहेको उल्ल्ेख गर्दै समाजवाद उन्मुख अर्थ व्यवस्था निर्माण गरी समृद्ध नेपाल र सुखी नेपाली बनाउने संविधानको भावना र मर्म कार्यान्यन गर्न हरेक नेपाली अग्रसर भएको बताएकी थिईन् ।

post image

असोज ३,काठमाडौं । गायिका मिलन अमात्य पछिल्लो समय निकै चर्चामा छिन् ।  उनी अहिले पति मेन्सन आमात्यसँगको डिभोर्सको कारणले चर्चामा छाएकी छन् । सोमबार गायिका मिलन र पति मेन्सको सम्बन्ध विच्छेदको समाचार धेरै मिडियाको प्रथामिकतामा पर्यो । करीव ६ वर्षको वैवाहिक जीवनलाई अन्त्य गर्दै मिलन र मेन्सनले काठमाडौं जिल्ला अदालतमा सम्बन्ध बिच्छेद गरेको विषयले सामाजिक संजालमा समेत हल्लिखल्ली मच्चियो ।

‘केही दिन अघि नेपाल आइडलमा अतिथी कलाकारका रुपमा सहभागी मिलनले सहकर्मी गायक दीपक लिम्बुसँगको सम्बन्धको कारणले मेन्सनसँगको सम्बन्धलाई बिराम दिएकी हुन् ।’  यी र यस्तै चर्चा अहिले सामाजिक संजालमा हुने गरेका छन् ।  मिडिया र सामाजिक सञ्जालमा भएका आफ्ना अनेक टिकाटिप्णीको विषयमा गायिका मिलनले पनि मुख खोलेकी छन् । उनले आफ्नो सामाजिक सञ्जालफेसबुकमा एउटा लामो स्टाटस लेखेकी छिन् ।

मिलनले स्टाटसमा दीपक लिम्बुसँगको प्रेमको कुरो झुट रहेको बताउदै डिभोर्सको समाचारमा भने सत्यता रहेको खुलाएकी छन् ।

 

post image

असोज १, काठमाडौं । रामेछापमा जन्मेर राष्ट्रिय जीवनमा महत्वपुर्ण योगदान पुर्याएका विभिन्न ब्यक्तित्वहरुलाई रामेछाप सांस्कृतिक कलाकार समाजले सम्मान गरेको छ । राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा गृहराज्यमन्त्री श्यामकुमार श्रेष्ठले श्रष्टाहरुलाई प्रमाणपत्र सहित सम्मान गरे । ‘दशैं तिहार शुभकामना आदानप्रदान, श्रष्टा सम्मान तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम २०७४’ मा रामेछापका कलाकारहरुले विभिन्न सांगितिक कार्यक्रमहरु समेत प्रस्तुत गरेका थिए ।

त्यस अवशरमा राष्ट्रसेवक वेलबहादुर कार्की, अभिनेत्री मिथिला शर्मा, लोक दोहोरी गायक नारायण रायमाझी, लगायत विभिन्न विधाका उत्कृष्ट ब्यक्तित्वहरुलाई सम्मान गरिएको थियो । यस्तै, जनसवाल दैनिकका सम्पादक रामजी बगाले र अनलाईन खवरका पत्रकार मातृका पौडेललाई समेत सो अवशरमा सम्मान गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि रहेका रामेछापबाटै प्रतिनिधित्व गर्ने गृहराज्यमन्त्री श्रेष्ठले शहिद गंगालाल र वामपन्थि नेता पुष्पलाललाई जन्म दिएको जिल्लाबासी भएकोमा आफुलाई गर्व लागेको बताए । उनले साहित्यकार कृष्णलाल अधिकारी जन्मेको रामेछाप हरेक संघर्षमा अगाडि रहेको बताए । सो अवशरमा गृहराज्यमन्त्री श्रेष्ठले संविधान कार्यान्वयन र निर्वाचन सरकारको प्राथमिकता रहेको बताए । कार्यक्रममा सो जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदद्धय आङटावा शेर्पा र कमला सुवेदी बिशिष्ट अतिथि रहेका थिए ।

रामेछाप सांस्कृतिक कलाकार समाजका अध्यक्ष प्रकाश कटुवालले समाजले प्रत्येक वर्ष दशैं तिहारका अवशरमा यसप्रकारको जमघट एवं शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रम आयोजना गर्ने गरिएको बताए । उनले यस्ता कार्यक्रममले श्रष्टाहरुलाई थप प्रोत्साहन दिने भन्दै सबैलाई शुभकामना दिएका थिए ।
कार्यक्रममा चर्चित कलाकारहरु प्रकाश कटुवाल,अमृत खाती, नारायण रायमाझि, हास्यकलाकार महादेव त्रिपाठी लगायतले आ–आफ्ना सांस्कृतिक कोशेलीहरु प्रस्तुत गरेका थिए ।

post image

असोज १, काठमाडौं । आश्विन संक्रान्तिका दिन आज कालीगढहरुले विश्वकर्मा बाबाको पूजा गरी मनाउँदैछन् । द्वापर युगमा भगवान कृष्णलाई राक्षसहरुले दु:ख दिएपछि विश्वकर्माले समुद्रको बीचमा भेद द्वारका बनाई लुकाएको धार्मिक विश्वास रहिआएको छ । एकै रातमा समुद्रको बीचमा भेद द्वारकाको निर्माण गरेकाले विश्वकर्मालाई सफल वास्तुविदका रुपमा मानी त्यसै समयदेखि पूजा गर्ने परम्परा चलेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्राध्यापक डाक्टर रामचन्द्र गौतम बताउनुहुन्छ ।

प्राचीन भारत वर्षका चारदिशाका रक्षक देवतामध्ये द्वारकालाई पश्चिम दिशाको रक्षक देवताका रुपमा समेत मानिन्छ । विश्वकर्माले निर्माण गरेको भेद द्वारका अहिले पनि भारतको गुजरात राज्यमा समुद्रको बीचमा रहेको छ । विश्वकर्मालाई वास्तु विद्याका विशिष्ट ज्ञाताका रुपमा समेत मान्ने गरिन्छ । यसैको सम्झनामा नेपालका कालीगढहरुले आज भव्य रुपमा विश्वकर्मा बाबाको पूजा गरी उहाँको विद्वताको सम्मान गर्ने र यसो गरेमा आफूमा पनि विश्वकर्माको गुण विकास हुने विश्वासका साथ विश्वकर्माको पूजा गर्ने गर्दछन् ।

आजको दिनलाई वास्तु दिवसका रुपमा समेत मनाउने चलन छ । आज घर–घरमा भएका मेसिनयुक्त सामानको पूजा पनि गर्ने चलन छ । दुई पांग्रे र चार पांग्रे सवारी साधनको पूजा गरेर बाहिर निकाल्ने गरिन्छ ।

यसैबीच आज विज्ञान दिवस पनि मनाइदैंछ । विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले विज्ञान विषयमा उत्कृष्ट अङ्क ल्याउने विद्यार्थी, हाजिरी जवाफ प्रतियोगिताका विजयी समूह र यस वर्षका लागि विज्ञान दिवसको नारा लेख्ने दुई जनालाई पुरस्कृत गरेर विज्ञान दिवस मनाउन लागेको छ । पाँच बर्षअघि देखि नै यो दिवस मनाउने गरिए पनि जनस्तरसम्म पुग्न सकेको छैन ।

post image

प्रबिण बस्नेत, भदौ ३१, काठमाण्डौं । नेपालस्थित थाई दूतावासको आयोजनामा काठमाण्डौमा एक दिवसीय थाइ फेष्टिबल २०१७ को आयोजना गरिएको छ । नेपाल र थाईल्याण्डबिचको द्धैत्य सम्बन्धलाई बृद्धि गर्दै दुई देश बिचको साँस्कृतिक र पर्यटन प्रबद्धन गर्नका लागि दूतावासले बर्षेर्नी यस्ता महोत्सव आयोजना गर्दै आईरहेको छ ।

महाराजगन्ज स्थित थाई रेसिडेन्टमा आयोजना गरीएको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नेपालका लागि थाइल्यान्डका राजदूत भाकाभात टान्स्कुलले फेष्टिबल आयोजना गर्नुको कारण पर्यटन, व्यापार र लगानीका माध्यमबाट नेपाल र थाइल्याण्डबीचको द्धिपक्षीय सहयोग आदान प्रदानलाई वृद्धि गर्नु रहेको बताए ।

थाई महोत्सवलाई सम्बोधन गर्दै पररास्ट्र सचिव शंकरदास बैरागीले थाइल्यान्ड–नेपाल बिचको पर्यटन र बाणिज्य साझेदारी बढाउने उद्धेश्यले आयोजना गरीएको यस महोत्सवले नेपाल र थाईल्याण्डबिचको सम्बन्धमा अझ सुदृढ हुर्’ भयो ।

सचिव बैरागीले नेपाल र थाईल्याण्डमा रहेका धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तब्यहरुले दुई देशलाई चिनाउन मद्धत मिलेको बताउँदै नेपालमा भगवान गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी, भगवान पशुपतीनाथ, जनकपुाम लगायतका र्थिस्थलहरुमा बढी भन्दा बढी थाई पर्यटकहरुलाई भित्रयाउन सके दुबै देशलाई फाईदा हुने बताए ।

सचिव बैरागीले नेपाल र थाईल्याण्डको साँस्कृतिक र आध्यामिक पहिचान मिल्ने खालको भएकोले पनि यसले दुबै देशलाई चिनाउने बताए । उहाले भुकम्पमा थाइ सरकारले गरेको सहयोग अथक रहेको पनि स्मरण गर्नु भयो ।

त्यस्तै थाई महोत्सवमा  थाइ हस्तकलाका सामाग्रीहरु ,थाइ खाना लगाएत विभिन्न नृत्य तथा खेल समेत देखाइएको थियो । कार्यक्रममा विभिन्न देशका राजदुत, नेपाल पर्यटन बोर्ड, विभिन्न कुटनितिक बिभागका प्रमुख लगायतको उल्लेख्य सहभागीता रहेको थियो ।

post image

भदौ २८,काठमाडौँ । प्रख्यात कबि नवराज पराजुली बुबा बनेका छन् । उनलाई पुत्रीलाभ भएको छ । गतहप्ता फेसबुकमार्फत उनले आफ्नो छोरीको तस्बिर एक कबितासहित सार्वजनिक गरेका थिए ।

छोरी,
उनीहरुले सही भनेको बाटोमा नहिँड्नु,
उनीहरुले गलत भनेको बाटोमा नहिँड्नु,
अफ्नो बाटोमा हिँड्नु,
आफ्नो बाटोमा हतार नगरि हिँडिरह्यौ भने
ढिलाचाँडो तिमीले एकदिन अर्को आफुलाई भेट्नेछौ
तिम्रो बाबाले जस्तै । 💕💕
यो  ‘भ्रमाण्ड’मा स्वागत छ,छोरी

एकदिन अघीमात्र उनले आफ्नो छोरीको न्वारनको नाम सार्वजनिक गरेका छन् ।” आज न्वारनमा पुरोहितले पातमा लेखिदिनुभएको मेरी छोरीको नाम कस्तो छ ? “भन्दै उनले फेसबुकमा पोस्ट गरेका छन् । कवि नवराज पराजुलीको कविता संग्रह सगरमाथाको गहिराइलाई यस वर्षको पद्मश्री पुरस्कार दिइएको थियो।

post image

बिनिता सिवाकोटी भदौ २७,बिराटनगर । ”नेपाल आइडलका सान निसान” बाट नेपाल आइडलमा आफ्नो नाम बनाएका निसान भट्टराई आज आफ्नो गृहजिल्लामा प्रस्थान गरेका छन् ।

 

११.३० मा बिराटनगर पुगेका निसानको स्वागतको लागी हजारौ दर्शक तथा शुभचिन्तकहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।

दर्शकहरुको माया पाएर नेपाल आइडलको उत्कृष्ट ३ मा पर्न सफल प्रतियोगी निसानलाई आज पनि शुभचिन्तकहरुले अथाह माया देखाएका छन् ।

निसानसंग तस्बिर खिच्ने देखि लिएर अटोग्राफ लिनेको भिंड उल्लेखनीय रहेको छ । 

उपस्थित दर्शकको माया र आशिर्वादसंगै निसानको मालाले अनुहार नै छोपेको स्थानिय मित्र बिपिन  भट्टराईले बताएका छन् ।

त्यसैगरी बिराटनगरको कार्यक्रमपश्चात उनी इटहरी,पथरी,हुँदै उर्लाबारी जानेछन् । यस संगै दमक र बिर्तामोड पनि जाने योजना बनाएका निसान समय अभावका कारण पुग्न नसक्ने स्रोतले जनाएको छ ।  

post image

भदौ १९,पोखरा । इन्डोनेशियाको बालीमा आयोजित एशियन एस्ट्रोलोजर सम्मान कार्यक्रममा चर्चित  युवा ज्योतिष हरिहर अधिकारीले ‘बेस्ट रिसर्च इन एस्ट्रोलोजी’ अवार्ड प्राप्त गरेका छन् । एशियन एस्ट्रोलोजर कँग्रेसको आयोजनामा इन्डोनेसियाको बालीमा भएको १८ औँ सम्मेलनको अवसरमा अधिकारीले यो अवार्ड प्राप्त गरेका हुन् । यो अवार्ड पाउने हरिहर नेपालका पहिलो ज्योतीष हुन् । अधिकारीलाई अन्तराष्ट्रिय हिन्दु पुजारी पण्डित डा भि रमेश शास्त्री र बाली सँस्कृत इन्स्टिच्यूटका डाइरेक्टर वेद व्रम्हा श्री डा रमेश शास्त्री गुरुजीले अवार्ड हस्तान्तरण गरेका थिए ।

अधिकारीले नेपालमा रहेर ज्योतिषशास्त्रमा पुर्याएको योगदान र अनुसन्धानलाई कदर गर्दै यो अवार्ड प्रदान गरेको एशियन एस्ट्रोलजर कँग्रेसले जनाएको छ ।अधिकारीले गरेको ‘सोध’को आधारमा उनलाई यो अवार्ड दिईएको कँग्रेसले जनाएको छ । सम्मेलनको क्रममा उनले आफ्नो सोधपत्र समेत प्रस्तुत गरेका थिए । उनले ‘आत्महत्या’को विषयमा सोध गरेका थिए । ‘मैले आत्महत्याको सोँच आउनुमा ग्रहदोश हुन्छ कि हुँदैन ? भन्ने विषयमा सोधपत्र प्रस्तुत गरेको थिएँ ।’ हरिहरले भने–‘र, जुरीले मलाई उत्कृष्ट ठहर गर्दै यो अवार्ड प्रदान गरेको हो ।’

हरिहर सहित यो अवार्डका लागि ५ जनाको मनोनयन परेको थियो । भारतका दुईजना, बंगलादेशका १ जना र मलेशियाका १ जनालाई उछिन्दै हरिहरले यो अवार्ड प्राप्त गरेका हुन् । ‘यो अवार्ड म सँगै नेपालकै लागि पनि विशेष हो ।’ हरिहरले खुशी व्यक्त गर्दै भने–‘यसले नेपालका ज्योतिश, वास्तुशास्त्रीहरुलाई अन्तराष्ट्रियकरण गराउन अझै योगदान दिने मैले ठानेको छु ।’इन्डोनेशियाको बालीमा भएको यो सम्मेलन आइतबारदेखि शुरु भएको हो । सम्मेलनमा भारत, नेपाल, मलेशिया, थाइल्याण्ड, बंगलादेश, श्रीलंका लगाएतका देशहरुबाट ज्योतिष, वास्तुविद र तान्त्रिकहरुले सहभागिता रहेको छ । आइतबार बालीका राजाले यो कार्यक्रमको उद्घाटन गरेका थिए । सम्मेलन मंगलबारसम्म चल्नेछ ।

 

post image

बिनिता सिवाकोटी भदौ १९,काठमाडौँ । साँझको ७ बजिसकेको थियो आफ्नो काम सकेर हतार हतार सिनामंगलस्थित बस स्टेन्डमा आएर बस पर्खे ,केहि समयमै गौशाला ,चाबेल,चक्रपथ,बसुन्धरा भन्दै आफ्नै रुटको गाडी आयो र गाडी चडीयो पनि । ढोका मै लखेको रहेछ जिब्रोको गरिमा मिठो बोलीमा कति सुन्दर भनाई यहि सोच्दै ड्राइभर भन्दा पछाडिको महिला सिट भनेर लेखिएको रहेछ म त्यहि गएर बसे । उक्त बसमा महिलाको लागि सिट पनि छुट्याइएको थियो , जिब्रोको गरिमा मिठो बोलीमा पनि लेखिएको थियो तर त्यस गाडीका ड्राइभर र खलासी दुबैको मुखबाट भने १ घन्टाको यात्रामा एकचोटी पनि मिठो बोलि सुन्न पाइएन ।

त्यसो त उनीहरु पब्लिक बस चलाउने मान्छे र पब्लिक सर्वसाधारणकै सेवा सुबिधाका लागि खटिएका मान्छे तर बोली भने तिनै सर्वासाधारणको अगाडी उनीहरुले सुन्न नसक्ने सब्द उच्चारण बारम्बार गरिरहेका थिए । महिला सिट छ तर त्यहि महिलाको अगाडी के बोल्ने र के नबोल्ने कस्तो शब्द प्रयोग गर्ने सायद उनीहरुलाई थाहा थिएन कि ? तर भाडा कति लाग्छ ,कहाँ मान्छे चडाउने कहाँ मान्छे ओराल्ने, ट्राफिक देखे अर्को बाटो जाने देखि लिएर सम्पूर्ण कुराको ज्ञान थियो उनीहरुमा ,फेरी सभ्यताको बोली बोल्न भने कसरि बिर्से होलान ?

त्यस्तो शब्द जुन सुनेर सबैको मुटु नै चिसो हुन्छ,तर ड्राइभर र खलासी दाइले त यसरि गर्वका साथ् बोलिरहेको देखिन्थ्यो कि उनीहरु धेरै अमुल्य बोलि बोल्दैछन त्यो पनि एकचोटी नभएर बारम्बार ,कतै भय थियो होला उनीहरुमा त्यो अमुल्य बोलि यात्रा गरिरहेका पेसेन्जरले नसुनिदिने पो हुन कि भनेर ।

सबै कुराको नियम कानुन थियो बसमा बाँकी एउटा कुराको त्यो हो उनीहरुको सभ्यता तै पनि हामि पेसेन्जर केहि भन्न नसकेर चुपचाप उक्त अमुल्य बोलि सुनिरहेकाथीयौं  । कुरा आजको मात्र हैन दिनहुँ बसमा यात्रा गर्दा यी अनमोल बचनहरु सुनिरहन पाइन्छ  । हामि सुनिरहन्छौँ उनीहरु बोलिरहन्छन् । अनमोल वाणी निकाल्न पनि केहि कारणनै नचाहिने अर्को बसले ओवर टेग गर्दा नि निस्किने , ट्राफिक जाम हुँदा पनि निस्किने यति सम्म कि पेसेन्जरले पछाडी जानु भन्दा मानेन भने उक्त बाणी पेसेन्जरले पनि नसुनी यात्रा सफल नै नहुने । कुन भाषाको प्रयोग थियो त्यसमा नेपाली त नहुनु पर्ने सभ्यता र संस्कारका खानि हामी कसरी निस्किन्थ्यो त्यस्तो बोलि ,फेरी लाग्यो सायद संस्कृत पो हो कि हैन हैन अंग्रेजी थियो होला जुन मलाई बुझ्न गाह्रो पर्यो । तर आज सम्म त्यस्तो अंग्रेजी त कुनै स्कुल र क्याम्पसले त सिकाएन मलाइ ।कसैलाई थाहा भए भनिदिनुहोला ………………………..।

post image

भदौ १९,काठमाडौँ ।  पत्रकार यज्ञशको नयाँ कृति ‘भुइयाँ’ आइतबार विमोचन भएको छ । नेपाल मानव अधिकार आयोगकी आयुक्त मोहना अन्सारी र आख्यानकार कुमार नगरकोटीले पुस्तकको संयुक्तरुपमा विमोचन गरेका हुन् । कार्यक्रममा पुस्तकमाथि टिप्पणी गर्दै नगरकोटीले लेखकको कथ्य बुन्ने तरिका, बिम्बको प्रयोग, पोइटिक वाक्यले भुइयाँ पुस्तक फिक्सनजस्तै लागेको टिप्पणी गरे । अन्सारीले ‘रिसर्च मेथोडोलोजी’ सिकाउन पुस्तक उपयोगी हुने बताइन् ।

पुस्तकका लेखक यज्ञशले पहिला एकजना महिलाबाट शुरु गरिएको कथामा अन्य थुप्रै महिलाको पनि कथा समेटिएको बताए । पटकथा लेखक यज्ञशको यसअघि अनुवाद गरिएका दुई कृति मोहनदास र नेलकटर प्रकाशित छन् । पुस्तक फाइनप्रिन्टले प्रकाशन गरेको यो पुस्तकको मूल्य ३ सय ८८ रुपैँया रहेको छ ।

post image

भदौ १५,काठमाडौं।  कवि नवराज पराजुलीको कविता संग्रह सगरमाथाको गहिराइलाई यस वर्षको पद्मश्री पुरस्कार दिइएको छ। खेमलाल हरिकला लामिछाने प्रतिष्ठान, चितवनले पराजुलीको कविता संग्रहलार्इ पद्मश्री पुरस्कारका लागि छनोट गरेको हो।

मनोनयनमा जनकराज सापकोटाको कहर, कुमार नगरकोटीको घाटमाण्डु, राज सरगमको छाउघर, नविन विभासको रोल्पा सुइना र पराजुलीको सगरमाथाको गहिराइ परेका थिए। मनोनयनमा परेकोमध्ये पराजुलीको कृति सगरमाथाको गहिराइलाई पद्मश्री पुरस्कारमा छनोट गरिएको हो।पुरस्कारको राशी दुई लाख रुपैयाँ रहेको छ।

 

post image

भदौ १४,काठमाडौं ।  पाँचौं राष्ट्रिय स्रष्टा सम्मानबाट गीतकार राजेन्द्र थापा सम्मानित भएका छन् । गीतिकारिताको क्षेत्रमा पुर्‍याएको योगदानको कदर गर्दै एक लाख एक रुपैयाँ नगद राशिसहित गीतकार थापालाई गीतकार संघ नेपालले सम्मानित गरेको हो । राजधानीमा मंगलबार आयोजित कार्यक्रममा उपप्रधान एवं शिक्षामन्त्री गोपालमान श्रेष्ठले थापालाई नगदसहित दोसल्ला ओढाई तामपत्र प्रदान गरे

शिवसंगम राई र नृपध्वज खड्कालाई भने संघले ५१ हजार नगद राशिको वर्ष गीत पुरस्कार संयुक्त रूपमा प्रदान गरेको छ । राईको ‘ऋणै ऋणको’ र खड्काको ‘हातको ठेला’ बोलका गीत उत्कृष्ट १० मा परेका थिए । त्यस्तै प्रवास-डायस्पोरा स्रष्टा पुरस्कार बेलायत निवासी जानुका राईले प्राप्त गरेकी छन् । उनका दुई गीतिसंग्रह र तीन एल्बम प्रकाशित छन् ।

 

post image

भदौ ६,काठमाडौँ । नेपाली फिल्म संगीतमा मीना निरौला चितपरिचित नाम हो । उनले गाएका ‘ठमेल बजार…’, ‘काले दाइ…’ जस्ता गीत खुब चले । उनै गायिका अब पलेँटी शृंखलामा प्रस्तुत हुँदै छिन् जहाँ उनी यसअघि सहायक गायिकाका रूपमा सहभागी भइसकेकी थिइन् । ‘पलेँटी मेरो घर र संगीतको गुरुकुल हो,’ उनले भनिन्, ‘यहाँ स्थान पाउनु मेरो लागि अहोभाग्य हो ।’ एकल प्रस्तुति दिन लागेकी मीनाले संगीतकार आभासका सृजनाहरू सुनाउनेछिन् । नेपालयको आर शालामा अंग्रेजी महिनाको अन्तिम शुक्रबार आयोजना हुने गरेको शृंखलामा यसपटक बैरागी काइँला, मञ्जुल, दिनेश अधिकारी, श्रवण मुकारुङ र आभासले रचेका गीत समावेश हुनेछन् ।

गायिका निरौला करिब एक दशक पहिलेदेखि पलेँटीसित आबद्ध छिन् । उनले गीतकार रत्नशमशेर थापा, किरण खरेल, राममान तृषित, दिनेश अधिकारी, शान्ति ठटाल, संगीतज्ञ अम्बर गुरुङलगायत स्रष्टाको प्रस्तुति छँदा आफ्नो सहगायन प्रस्तुत गरिसकेकी छन् । उत्तरपूर्वी भारतका अगुवा कलाकार शान्तनु कुमार लिम्बूमार्फत मीना नेपाल भित्रिएकी थिइन् । ‘संगीतकै लागि काठमाडौं आएकी थिएँ,’ उनले भनेकी छन्, ‘पलेँटीको साथ पाएर अगुवाहरूसित मञ्च सेयर गर्न पाएँ ।’ संगीतकार आभासले चाहिँ मीना बहुआयामिक स्वरकी प्रतिभाशाली गायिका भएको बताए । पलेँटीका संयोजकसमेत रहेका आभासले यसपालिको कार्यक्रममा झन्डै १६ वटा गीत छानेका छन् । गायिका निरौला र बेनुका राईलाई लिएर संगीतकार आभासले केही महिनाअघि तीन दर्जनभन्दा बढी बालगीत रेकर्ड गराएका थिए ।

post image

भदौ २,काठमाडौँ । मृत्युको मुखमा रहेका कविताराम श्रेष्ठलाई बेलायतमा एक समारोहबीच सम्मान गरिएको छ । प्रवासी नेपाली साहित्य समाज बेलायत (प्रभात) ले श्रेष्ठलाई वेब्रिजमा सम्मान गरेको हो । ७० वर्षीय श्रेष्ठलाई अक्सिजनको सिलिन्डरसहित कार्यक्रममा सहभागी गराइएको थियो ।

श्रेष्ठले चिकित्सकले मिति दिए पनि आफूलाई मृत्युसँग डर नभएको बरु मृत्युचाहिँ आफूसँग हारिरहेको बताउँदा दर्शकदीर्घा स्तब्ध भएका थिए । सम्मान तथा विमोचन कार्यक्रम गरिदिएकामा आफू सधैं ऋणी रहने उल्लेख गर्दै आफ्नो विमोचित पुस्तक ‘लाइट अफ दि हिमालय’ अन्तिम कृति भएको बताए । राजदूत दुर्गाबहादुर सुवेदीले सम्मानपत्र हस्तान्तरण गर्दै श्रेष्ठले नेपाली साहित्य क्षेत्रमा दिएको योगदान साहित्यजगत्ले सधैं स्मरण गरिरहने बताए । राजदूतले श्रेष्ठको नयाँ पुस्तक ‘लाइट अफ दि हिमालय’ को विमोचन पनि गरे । नयाँ कृतिबारे राजेन्द्र क्षेत्री, रुपक श्रेष्ठ, एलिजाबेथ इभान र मुलीवीर राईले समीक्षात्मक टिप्पणी गरेका थिए ।

कार्यक्रममा श्रेष्ठबारे मुलीवीरद्वारा निर्मित डकुमेन्ट्री पनि देखाइएको थियो । श्रेष्ठका ३७ पुस्तकसहित दुई डकुमेन्ट्री सार्वजनिक भइसकेका छन् । उनी एकदशकदेखि यूकेको वकिङमा बस्दै आएका छन् । भिजिटिङ प्रध्यापकका रूपमा लामो समय काम गरेका श्रेष्ठको अधिकांश समय साहित्य क्षेत्रमा बितेको थियो । श्रेष्ठलाई साहित्य समाजले सन् २००८ मा पनि पहिलोपटक सम्मान गरेको थियो ।

 

post image

साउन ३१,काठमाडौं । कलात्मक समर्थनका लागि ‘म गोविन्द बन्छु’ बोलको गीत सार्वजनिक भएको छ।गुणस्तरीय चिकित्सा सेवा र शिक्षाको लागि २३ दिनदेखी अनशनरत डाक्टर केसीको पक्षमा विभिन्न प्रदर्शन भइरहँदा उनको नाममा ‘गोविन्द एन्थम’ बनेको हो। अंकित बाबु अधिकारीको स्वर, शब्द र संगीतमा गीत तयार भएको छ भने गीतको संगीत संयोजन  रन्जेन झाले गरेका हुन्।

आर्टमाण्डुले प्रस्तुत गरेको गीतको लिरिकल भिडियो रञ्जित मानन्धरले तयार गरेका हुन् भने भिडियो सम्पादन एसडी योगीको रहेको छ। डाक्टर केसीको ११ औं पटकको अनशन जारी छ। उनको समर्थनमा विभिन्न समूह, संस्था तथा व्यक्तिले सरकारलाई दबाब दिने योजनासहितका कार्यक्रम, र्‍याली, रिले अनशन लगायत आयोजना भइरहँदा अंकित बाबु अधकारी र युनिटले यसरी तयार गरेका छन्  रचनात्मक समर्थन हेनुहोस भिडियोमा :

post image

साउन २९,काठमाडौँ । साढे तीन दशकदेखि वैचारिक एवम् प्रगतिवादी साहित्यका माध्यमबाट नेपाली समाजको समग्र रूपान्तरण गर्ने अभियानमा समर्पित हुँदै विशेषगरी कविता र निबन्धलेखनमा सक्रिय श्यामललाई विसं २०७३ को साहित्य सन्ध्या पुरस्कार दिइने भएको छ ।

त्यसैगरी दिवङ्गत मधुकर तथा कमला राणाकी सुपुत्रीका रूपमा भूमिहीन एवम् विपन्न परिवारमा जन्मिएर सानैदेखि अनुशासित, लगनशील, व्यावहारिक, इमानदार, निष्ठावान् मनोहर मावि सामाखुसी, काठमाडौँ कक्षा १२ की छात्रा सविता राणालाई ‘साहित्य सन्ध्या–मन पुरस्कार दिइने भएको छ । ती पुरस्कार आगामी भदौ ३ गते प्रदान गरिने सन्ध्याका रमेश पोखरेलले जानकारी दिनुभयो । रासस

post image

बिनिता सिवाकोटी साउन २९,काठमाडौँ ।

 

अब बेला भएन र सरकार तीन करोड जनता रोदन मा परिसक्यो

राप्तिको पुल भत्किसक्यो, कैयौं को ज्यान लिइसक्यो

अब बेला भएन र सरकार तीन करोड जनता डुबानमा परिसक्यो

पुर्बको कोशी उर्लिएर खत्राको संकेत दिइसक्यो

कैलेको नाकबन्दी कैलेको आफ्नै मन बन्दी यि निरीह छिमेकी को लात कति सहने

बचाउ बचाउ भनी चिच्याउदा पनि टुलुटुलु हेरि रहने

अब त बेला भएन र सरकार बाढीले मन संगै शरीर ढलिसक्यो

सुत्केरि, बुढा बुढी , केटा केटी सबैलाइ खाइसक्यो

धेरै रात बिचल्ली मा परि ननिदाएका ती आँखा हरु

बाँस गास कपास बाट बन्चित भएका ती मौन भाका हरु

ए अबत बेला भएन र सरकार पहिरोमा घर बगेर गई सक्यो

करोड जनताको उ ठि बास भइ सक्यो

कतिन्जेल बन्द गर्ने ती आँखा ,कतिन्जेल नखोल्ने त्यो मुख

अनि कतिन्जेल सुनेर पनि नसुने जस्तो गर्ने

यहाँ यतिको मृत्यु, यति बेपत्ता छन् रे

मृतकका आत्मा भौतारिदा भौतारिदै थाकिसके रे

सायद अझै बेला भएको छैन होला सरकार

अरुको लगेको हो सबथोक मेरो त छंदै छ नि घरबार

post image

साउन २७,काठमाडौं ।  नाटक ‘को १ छ, छ १ छ’ मण्डला थिएटरमा शुक्रबारबाट मञ्चन हुँदैछ ।नाटकमा  एउटा छोटो दूरीको यात्रामा एक युवकमाथि घटेको घटना र त्यो घटनाले उसले भोगेको मानसिक उथलपुथललाई कथात्मक रुपमा प्रस्तुत गरिएको छ। सांगीतिक नाटक आधा सुरका रूपमा चिनिएका संगीतकार रोशनराज थापाको कथा, परिकल्पना तथा निर्देशनमा तयार भएको हो । नाटकमा संगीत पनि उनकै छ ।  लोटस इन्टरटेनमेन्टको उत्पादन तथा जिरो सर्कल इन्टरटेनमेन्टको प्रस्तुतिमा मञ्चन हुन लागेको नाटक सिजन दाहालले तयार पारेका हुन् ।

निर्देशक थापाका अनुसार एउटा ग्रामीण भेगको युवकले एक दिवसीय बस यात्राका क्रममा एउटी युवती भेटेपछि युवतीको सुन्दरताबाट प्रभावित भएर काल्पनिक यात्रा सुरु गर्छ ।  उनले भने, ‘सांगीतिक नाटक भएकोले यसमा गीतसंगीतको प्रधानता छ भने संवादको विरलै प्रयोग छ ।’ललितकला क्याम्पसबाट संगीत विषयमा अध्ययन गरेका रोशनले थुप्रै नाटक तथा फिल्ममा संगीत दिइसकेका छन् । उनले प्रत्यक्ष संगीत दिएका नाटकमा ‘डिग्री माइला’, ‘मितज्यू’, ‘सिरुमारानी’, ‘एक बोली एक दाम’ छन् भने फिल्ममा ‘कबड्डी’, ‘डाइङ क्याण्डल’, ‘धनपति’ पर्छन् । नाटक भदौ १७ गतेसम्म मञ्चन हुनेछ ।

post image

साउन २४,काठमाडौँ। राजधानीमा गत आइतबार आयोजना गरिएको छैठौं संस्करणको ‘म्युजिक खबर अवार्ड २०७४’मा गायक रामकृष्ण ढकालको एल्बम ‘आवरण’ले ‘सर्वोत्कृष्ट एल्बम सुगम संगीत’को अवार्ड पाएको छ। अवार्डमा रामकृष्णकै स्वर रहेको ‘म लडेको मात्र’ले ‘सर्वोत्कृष्ट गायक सुगम संगीत’को अवार्ड पोल्टामा पार्‍यो।

गीतसंगीतका विभिन्न ३४ विधामा अवार्ड वितरण गरेको थियो

 पप विधा(पुरुष)- उत्कृष्ट गायक अमिर देउला(मेरो भविष्य)

 महिला –  उत्कृष्ट गायिका आकांक्षा बस्याल(म पग्लन्छु)

उत्कृष्ट संगीत- राहुल प्रधान (‘कहाँ पुगें म)

लोकदोहोरी विधा

उत्कृष्ट नवप्रतिभा पुरुषतर्फ- रविन लामिछाने( ‘गोरखातिर जानु)

महिलातर्फ – कल्पना सुनुवार( ‘डाँडैमा बिजुली आयो)

प्रकाश भट्ट उत्कृष्ट म्यूजिक भिडियो निर्देशक, मोडल महिलातर्फ ‘निष्ठुरी मायालु’का लागि गीता राई उत्कृष्ट म्यूजिक भिडियो मोडल र पुरुषतर्फ ‘तिमी फूल हौ काली’का लागि दुर्गेश थापा उत्कृष्ट म्यूजिक भिडियो मोडल तथा पूर्णकला बिसीले उत्कृष्ट गायिका लोकदोहेारीको अवार्ड पाइन्। त्यस्तै लोकदोहोरी विधाकै लागि ‘आँशु झारिरहें’का लागि कस्तुप पन्तले उत्कृष्ट शब्द, ‘उही खोलीमा पानी’का लागि बसन्त थापाले उत्कृष्ट भाका, ‘आज गाउँमा’का लागि कृष्ण रेउलेले उत्कृष्ट गायक लोकदोहोरी, ‘आमाको तस्बिर हातैमा’का लागि विरही कार्कीले उत्कृष्ट लोकगीतको अवार्ड उचाले। त्यस्तै, पार्श्वतर्फ लक्ष्मण सुवेदीले फिल्म ‘लालजोडी’को ‘घिटिघिटि’ गीतका लागि उत्कृष्ट चलचित्र गीतकार, दुर्गा परियारले फिल्म ‘ब्रासलेट’को ‘मेरो जिन्दगीमा’का लागि उत्कृष्ट चलचित्र पार्श्व गायिका, गायक कृष्ण काफ्लेले फिल्म ‘छक्का पञ्जा’को ‘देखन चम्पा’का लागि उत्कृष्ट चलचित्र ‘पार्श्व गायक’ र दीपक शर्माले यसै गीतका लागि उत्कृष्ट चलचित्र संगीतकारको अवार्ड पोल्टामा पारे।

सुगम संगीततर्फ ‘अजम्बरी माया’का लागि रमेश विमानले उत्कृष्ट गजल, ‘तिमी बोल’का लागि मिरा कार्कीले उत्कृष्ट नवप्रतिभा महिला सुगम संगीत र उत्कृष्ट म्युजिक भिडियो मोडल महिला सुगम संगीत, ‘लजालु रूप’का लागि कमल श्रेष्ठले उत्कृष्ट नवप्रतिभा पुरुष सुगम संगीत, ‘कर्मै खोटी’का लागि सनम कठायतले उत्कृष्ट म्यूजिक भिडियो मोडल पुरुष सुगम संगीत, ‘तिम्रै पिरले’का लागि उत्सव दाहालले उत्कृष्ट म्यूजिक भिडियो छायाँकार सुगम संगीत, ‘हजार चोट’का लागि टेकेन्द्र शाहले उत्कृष्ट म्यूजिक भिडियो सम्पादन सुगम संगीत र नारायण ढकालले उत्कृष्ट म्यूजिक भिडियो निर्देशक सुगम संगीतको अवार्ड चुमे।  यसैगरी ‘मायालु तिम्रो रोजाइमा’का लागि भोला पौडेलले उत्कृष्ट ध्वनि मु›ण सुगम संगीत र सुदिप सागरले उत्कृष्ट संगीत संयोजक सुगम संगीत, ‘धेरै पछि’का लागि भीषण मुकारुङ र सुनिता थेगिमले उत्कृष्ट युगल गायनको अवार्ड हात पारे।

 सुगम संगीत, ‘नदेख्नु पर्थ्यो’का लागि डा. कृष्णहरि बरालले उत्कृष्ट गीतकार सुगम संगीत, ‘नजरमा तिम्रो’का लागि जुना प्रसार्इंले उत्कृष्ट गायिका सुगम संगीत, ‘काँडा छोए फूल बन्छ’का लागि सुनिल मास्केले उत्कृष्ट संगीतकार सुगम संगीत र ‘बिरामी छ देश’का लागि डा. नवि अधिकारीले उत्कृष्ट राष्ट्रिय भावको गीतको अवार्ड पाए। म्युजिक खबर डटकमले आयोजना गरेको अवार्डमा गीतकार रत्नशमशेर थापालाई ‘म्युजिक खबर दीर्घ साधना सम्मान’ दिइएको थियो। अवार्डमा ‘हारमा पनि’का लागि रामभक्त जोजिजूलाई ‘जुरी अवार्ड’, ‘डाँडैमा बिजुली’का लागि शंकर बिसीलाई ‘पपुलर अवार्ड’, ‘काँडा छोए फूल’का लागि त्रिलोक रानालाई ‘इन्करेजमेन्ट अवार्ड’, ‘ती नजर’का लागि उदेश श्रेष्ठलाई ‘पब्लिक च्वाइस अवार्ड’ दिइयो।

कार्यक्रममा गायक शिशिर योगी र गायिका सत्यकला राईलाई ‘म्यूजिक खबर दशकको स्रष्टा सम्मान’, बालगायक बेगेन्द्र बुढालाई ‘म्यूजिक खबर बालप्रतिभा प्रोत्साहन सम्मान’, गायक बुद्धिमान घिसिङलाई ‘म्यूजिक खबर डायस्पोरा संगीत सम्मान’ र डा. नवराज लम्साललाई ‘म्युजिक खबर संगीत पत्रकारिता पुरस्कार’ दिइएको थियो।

सडकमा लडेकी एक बृद्दा आमा

प्रकाशित मिती : Sunday
post image

बिनिता सिवाकोटी,साउन २२,काठमाडौँ

साझ को समय सबैजना आफ्नो घर सजाउनलाई उज्यालो बनाउन लागिपरेका छन । म पनि आफनाे पसलमा बति बाल्न के लागेकाे थिए बाहिर बाट मानिसहरुकाे ठुलो रूपमा आवाज आयो ।आज फेरि के भयो यहाँ सोच्दै म वाहिर निस्किए त्यहा एक बृद्धा आमा लडिरहेकाे देखे । सबै ले वाहालाई वरिपरि बाट धेरिरहेका थिए । कसेले उहाँका लागि पानी किनेर लयाइदिएका थिए त कसैले वाहा को चर्चापरिचर्चा गरिरहेका थिए । कस्ता छाेरा छाेरि हाेलान जसले एउटि आमालाई सम्म बाटो मा ल्याएर बेबारिसे अवस्थामा छाड्छ्न।त्यस्तो सन्तान जन्मिनु भन्दा त नजन्मिएकै बेस ,त्यो भिड यस्तै यस्तै कुराहरुले गुन्जमान थियो ।

कसैले ती बृद्धा आमा लाई दयाको भाव ले हेर्दै थिए त कसैले सहानुभूति देखाउदै थिए । बेहोश आमा केही होस मा आउनुभयो ,अब के चाहिन्थ्यो त्यो भिड लाई सबैले एकै स्वोर मा सोधे आमा तपाईं कहाँ बाट आउनुभयो ?कसरी आउनुभयो ?घरमा कोको छ्न ?छोरा छोरी कति छ्न???? यी सबै प्रश्न को जवाफ दिन नसकेर आमा भक्कानो छाडेर रुनुभयो।भिडमा अचनाक सन्नाटा छायो।आमाले आफुलाइ सम्हाल्दै भन्नुभयो , जुन छोराछोरी को लागि सारा जिन्दगी सुम्पिए, हरेक खुसी दिन आफू रोए ,आज उनिहरुले नै मलाइ पागल बोक्सी बुडि को उपनाम दिएर मलाइ बिच सडकमा मर्न छाडिदिए।आमा फेरि रुन थाल्नुभयो … सारी को सप्को ले आँसु पुछ्दै बाकी कुरा सुनाउनुभयो ।दिन भरि छोरा अफिस मा हुन्छ ,बुहारीलाई भोक लाग्यो भन्दा पनि त बुडि हाम्रो खुन र मासु खाएर अगाइनस र अझै भोक लाग्यो भन्छेस!!!
आमाको आँखा आसुले टिल्पिल थिए र आमा संगै म लगायत त्यो भिड स्तब्ध भयौं ।एउटा नारिले अर्को नारी जो उ आफ्नै श्रीमान् को आमा लाई कसरी त्यस्तो बोल्न सक्छे…… म पनि त नारी हु … भोलि कतै म बाट पनि यस्तो पाप त हुने हैन ? हैन हैन कदापी म यस्तो गर्नेछैन ।मेरा आमाबुबा बाट मैले त्यस्तो सस्कार पाएको छुइन।म आफ्नो आमालाइ जतिकै मेरो श्रीमान् कि आमालाइ पनि माया मान सम्मान दिने छु। यो सोच बाट म फेरि झस्किए र आमा तर्फ ध्यान दिए ।कति दिन भयो भोक्भोकै यो चिसो मा रात काटेको…. सबैलाई काल आउँछ तर म बुडिलाई त भगवान ले पनि बोलाउदैनन……………..!यो सुन्नासाथ अर्को पसले आन्टी ले आमा को लागि केही खानेकुरा ल्याइदिनु भयो भने कसैले आमालाइ केही पैसा सहयोग गरे।अब आमा लाई कहाँ राख्ने त आज कस्ले बास दिने त …. धेरै बेर कुरा चल्यो तर कसैले आफ्नो घरमा लगेर एक रात बास दीने हिम्मत गरेनन् ।तर त्यो पुन्य को काम मैले नगरी सकिन,पसल बन्द गरेर घरमा लिएर आए।यो सबै घटना हरु आमा बुवालाइ सुनाए,वहाँ हरुले पनि आमाको राम्रो ख्याल राख्नुभयो र मलाइ स्यावासी पनि दिनुभयो । आमा लाई खाना खुवाएर सुताएपछी हामिले सल्लाह गर्यौ ,भोलि पुलिस बोलाइ जिम्मा लगाउने र वाहा लाई न्याय दिलाउने प्रण गर्यौ।।।(सानो प्रयास)

post image

साउन २०,काठमाडौं । धर्म, संस्कृतिका प्रकाण्ड विद्वान् आचार्य खेमराज केशवशरणको ८१ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । सन्त शिरोमणिका नामले पनि परिचित उनको बुधबार राति १० बजे सिफलस्थित निवासमा निधन भएको हो ।उनका शिष्य नारायणशरण घिमिरेका अनुसार एक महिनाअघि मस्तिष्कघातबाट पीडित आचार्य केशवशरण उपचारपछि हेर्न र हात चलाउन सक्ने भइसकेका थिए । उनका श्रीमती, दुई छोरा र दुई छोरी छन् । कान्छो छोरो गिरिधर उपाध्याय स्वदेशमै रहे पनि जेठो छोरो मोहन अमेरिकाबाट शुक्रबार मात्र आइपुग्ने भएकाले उनको दाहसंस्कार शुक्रबार बिहान १० बजे गर्ने तय भएको छ ।

 देवघाटमा आफ्नो देह विसर्जन गर्ने इच्छाबमोजिम असार २४ गते उनलाई हेलिकोप्टर चार्टर गरी त्यता लगिएको थियो । त्यहाँ २२ दिन राखेर भागवत वाचन, गण्डकीको जलमा लगेर स्नानलगायत कर्मकाण्ड गरिएको थियो । आफैंले निर्माण गरेको शरणागती आश्रममा बस्ने उनलाई त्यहाँको गर्मीले गाह्रो भएपछि पाँच दिनअघि मात्र काठमाडौं ल्याइएको थियो ।मोरङको लेटाङ जाँतेमा १९९३ सालमा जन्मिएका उनको लेखनमा पनि रुचि थियो । उनले ‘गौरी’ पत्रिकामा आठ वर्षदेखि ‘साधनाको पाइला’ शीर्षकको स्तम्भ लेख्दै आएका थिए । उक्त स्तम्भका लागि अझै दुई वर्ष पुग्ने लेख आफूसँग रहेको सम्पादक अर्जुन लामिछानेले बताए ।उनी नेपाली र संस्कृत भाषाका प्रकाण्ड विद्वान् हुनुका साथै अंग्रेजी, हिन्दी, मैथली, अवधिलगायत धेरै भाषाका पनि ज्ञाता थिए । उनको व्यक्तित्व र कृतित्वमा आधारित रहेर थुप्रै विद्वान्ले लेखेका लेख समेटी १४ सय पृष्ठको अभिनन्दनग्रन्थ पनि प्रकाशन भएको थियो ।

सामाजिक सेवा राष्ट्रिय परिषदन्तर्गतको हिन्दू धर्म सेवा समन्वय समितिको पहिलो अध्यक्षसमेत रहेका केशवशरणले अन्तर्राष्ट्रिय शरणागति आध्यात्मिक प्रतिष्ठान स्थापना गरेर सोहीमार्फत अमेरिका, अस्ट्रेलियालगायत मुलुकमा पनि १२ वर्षसम्म श्रीमद्भागवत् वाचन र प्रवचन गराएका थिए । रेडियो नेपालमा प्रत्येक शनिबार बिहान झन्डै तीन दशक प्रसारित उनको कार्यक्रम ‘लक्ष्य चिन्तन’ कार्यक्रम निकै लोकप्रिय मानिन्छ । उनले २०२४ सालमा संस्कृत कृति ‘हर्ष चरित्र’लाई नेपालीमा अनुवाद गरेका थिए ।नेपाली, संस्कृत, अंग्रेजीलगायत भाषामा भजन र आह्वान संगीत गरेका उनका ४४ पुस्तक प्रकाशित छन् भने आठवटा प्रकाशनोन्मुख छन् । उनका थुप्रै भजन रेडियो नेपालमा रेकर्डिङ गरिएका छन् ।

अब त आराम दे जिन्दगी

प्रकाशित मिती : Thursday
post image

साउन १९,काठमाडौँ 

कबिता

संधै कति नयाँ मोडमा, पुर्याउँछौ जिन्दगी
के बिराएं किन यति, रुवाउँछौ जिन्दगी
जति थाक्छु त्यति नै म टुट्दै जान्छु दिनहुँ
राखेर याद पापको पुण्य भुलाउँछौ जिन्दगी
गल्ती सबै बाट हुन्छ ,भगवानले नि गर्थे रे 
म हुँ केवल मान्छे कती,सताउँछौ जिन्दगी
फुल्न खोज्नु गल्ती हो र,फूल बनेर कसैमा
किन आफ्नै नजर बाट,गिराउँछौ जिन्दगी
एकै पटक मार्देउ बरु , जाती हुन्छ मलाइ
बारबार किन शुलि माथि ,चढाउँछौ जिन्दगी।।।। 

(स्व. सुशील कोइराला )

post image

साउन १९,काठमाडौं । भक्तराज आचार्य सङ्गीत प्रतिष्ठान र सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरको सहकार्यमा यसवर्षको भक्तराज आचार्य राष्ट्रिय सङ्गीत सम्मान २०७४ वरिष्ठ गायक तथा नाट्यकर्मी हरिप्रसाद रिमाललाई प्रदान गरिएको छ । कार्यक्रममा सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरद्वारा वरिष्ठ गायक तथा नाट्यकर्मी रिमाललाई नगद ५० हजारसहित सम्मानपत्र हस्तन्तरण गरिएको थियो । रिमाल अस्वस्थ्यताका कारण उपस्थित हुन नसकेकाले सो पुरस्कार तथा सम्मानपत्र  उनकी पत्नी कल्याणी रिमालले ग्रहण गरेकी थिइन् ।

यस्तै  सोही क्रममा भक्तराज आचार्य अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गीत पुस्कार २०७४ भने वरिष्ठ संगतिकार चन्द्रराज शर्मालाई प्रदान गरिएको थियो । कार्यक्रममा  कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक चन्द्र टण्डनले आगामी दिनमा पनि सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले यस प्रकारका गायक तथा नाट्य क्षेत्रकासाथै विभिन्न प्रकारका सामाजिक कार्यमा सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे । कम्पनीले “सेवा नै परम धर्म हो ” भन्ने सिद्धान्तको अनुशरण गर्दै विभिन्न सामाजिक क्रियाकलाप गर्दै आएको छ ।

post image

बिनिता सिवाकोटी साउन १८,काठमाडौँ । सुशील कोइराला एक युबक जसले केही दिन अघी फेसबुकमा समाप्त लेख्दै आत्महत्या गरे ।

 

 

 

 

 उनले गत शुक्रवार राति १ बजेर २० मिनट मा समाप्त भन्दै स्ट्याटस लेखेर झुन्डिएर आत्महत्या गरेका थिए ।

 

 

 

 

 

 

 

केही समयदेखी उनले फेसबुकमा मर्मस्पर्शी स्ट्याटस लेख्ने गरेका थिए, तर कसले सोचेको थियो होला र, सुशील यति धेरै पिडामा छन् की उनले संसार बाटै बिदा लिनेछन ।

 

 

 

 

 

 

 

 

उनको मृत्युपस्चात धेरै टिकाटिप्पणी भए उनी मानसिक तनाबमा रहेको भन्ने कुरा पनि आए तर उनी के कारणले तनाबमा थिए ,त्यो कुरा अहिले सम्म पत्तो लागेको छैन ।

 

 

 

 

 

 

आफ्नो श्रीमती र साना छोराहरुसंग खुसि जीवन बिताइरहेका सुशील कुन पिडा बाट गुज्रिरहेका थिए जसले गर्दा उनले आत्महत्या रोजे ।

 

 

 

 

 

 

उनले आत्महत्या गर्नु अघी लेखेका स्ट्याटस यस्ता रहेका छन् ,जसलाई पढ्दा जो कोहि को आँखा रसाउँछ। जुलाई २६ मा १० .२ मिनट जाँदा सुशील कोइरालाले लेखेको स्ट्याटस :

समय र भाग्यको यो
खेल कस्तो हो
मलाई मात्र पिडा दिने
झेल कस्तो हो
नग्न बनाई बजार मा 
छर्नु पर्ने किन
सरिर हैन आत्मा बेची
मर्नु पर्ने किन
हिजो मेरो आफ्नो हुने
आज भागेछ
सायद मेरो साथले उस्लाई
लाज लागेछ
मात्र मैले उस्को साथ
खोजेको थिएँ
मेरो दुख बुझ्छ भन्दै
रोजेको थिएँ
तर आज मलाई छोडी
अन्त गयो की
मलाई जिम्दो लास बनाई
जन्त गयो की
खाडल भित्र मलाई पारी
भागी गयो उ
मेरो मनमा आफ्नो फोटो
दागी गयो उ
के हो दैब ? तेरो लेखाई
रैछस पापी तँ
मेरो जिवन बर्बाद पार्ने
भैछस पापी तँ …..

जुलाई २६ मा १० .००  मिनट जाँदा सुशील कोइरालाले लेखेको स्ट्याटस :

ए रात आईज न ल
निल्न मलाई
उनको सपना बोकी
चिल्न मलाई
अब तँ मात्र मरो हो 
भर छैन कसैको
खुलेर कराउँछु म त
डर छैन कसैको
खुसी र हाँसो के हो
कालो मात्र देख्छु
मर्नु पर्ने हुलमा आफ्नै
पालो मात्र देख्छु
ए रात भन्देन मलाई
मर्ने कसरी सहज
डुब्नै लागेँ आँसुमा अब
तर्ने कसरी सहज
सास त भाग्यले खायो
छाती पिरले
मुटु मा प्वाल पार्छ याद
राती तिरले
भत्केको घर भो सरिर
छोडेर गए सब
दुखी छस तँ भन्दै नाता
तोडेर गए सब
ए रात भन्देन मलाई
गरूँ के अब
तँ पनी चुप लागी बस्दा
मरूँ के अब …….? 

जुलाई १६ मा ११ .१७ मिनट जाँदा सुशील कोइरालाले लेखेको स्ट्याटस :

एक क्षण निद पाउन
खानु पर्ने दबाई
म सत्य छु है भन्न
लानु पर्ने गबाई
आज बाट स्लिपिङ ट्याब्लेट
खान थालेँ मैले
आफ्नो लास मसान तर्फ
लान थालेँ मैले
एक मिठो निद मलाई
आउने छ की अब
मेरो सपना गित बनी
गाउने छ की अब
दुई ट्याब्लेट मात्र खान्छु
भनेको छु मैले
महिना दिनलाई साठी ट्याब्लेट
गनेको छु मैले
ब्लड प्रेसर बडेको छ
छाती दुख्छ मेरो
तिम्लाई पाउने सपना सब
राती लुक्छ मेरो
पिउँछु रक्सी आज भोली
देख्छु पिडा तिम्रो
हात कमाई फेसबुकैमा
लेख्छु पिडा तिम्रो
टाडा किन बन्छौ सानु
बोली देउन बिन्ती
आखिर के छ सत्य कुरा
खोली देउन बिन्ती
दुई चार दिन हो मात्र अब
खान्छु सबै दबाई
लास बन्छु कसम तिम्रो
लान्छु सबै गबाई
ग्यालेरी भ्यालुमा सायद तिम्रो फोटो छ
डराउने है कारण
अर्को लाइ साथ बोकी मलाई
कराउने है कारण
ढुक्क बस सानु तिमी
राम्रो तिम्रो भयो
मेरो हातको सिन्दुरको रङ
चाम्रो तिम्रो भयो
सायद मेरो जन्म गतेमा
मर्ने छु की म
साउन मैना आत्महत्या
गर्ने छु की म ……….😭

 

 

 

 

 

 

 

 

 

post image

साउन १३, काठमाण्डौं ।  राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले रक्षाबन्धन पर्वको उपलक्ष्यमा ब्रह्मकुमारी राजयोग सेवा केन्द्रका राजयोगी तथा राजयोगिनीसित रक्षाबन्धन ग्रहण गरेकी छन् ।
शीतल निवासमा शुक्रबार बिहान राष्ट्रपति भण्डारीले रक्षाबन्धन ग्रहण गर्नुभएको सेवाकेन्द्रका राजयोगी रामसिंह ऐरले जानकारी दिए ।

यसैगरी प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले शुक्रबार नै सेवा केन्द्रका राजयोगी तथा राजयोगिनीसित प्रम निवास बालुवाटारमा रक्षाबन्धन ग्रहण गरे ।

सो अवसरमा राष्ट्रपति भण्डारी र प्रम देउवालाई सेवा केन्द्रका निर्देशक राजयोगिनी राजदिदी, राजयोगी ऐर, राजयोगी तिलकबहादुर शाही, राजयोगिनी अमरजित कौरलगायतले राखी प्रदान गरेका थिए । रासस 

post image

साउन १३, काठमाण्डौं । प्रत्येक वर्ष साउन शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने नागपञ्चमी पर्व शुक्रबार परम्परानुसार घरका मूलढोकामा नागको चित्र टाँसी पूजार्चना गरेर मनाइँदैछ । घरका ढोकामा नागको चित्र टाँसी पूजा गर्नाले चट्याङ र आगलागीका साथै सर्प, बिच्छीलगायत विषयुक्त जीवबाट रक्षा गर्ने शास्त्रीय मान्यता रहेको नेपाल पञ्चांग निर्णायक समिति अध्यक्ष प्रा. डा. रामचन्द्र गौतमले बताउनुभयो । बराहपुराणमा उल्लेख भएअनुसार यसै तिथिमा ब्रह्माको नागराजसँग संवाद भएकाले नागपूजाका लागि प्रसिद्ध भएको हो ।

अनन्त, वासुकी, पद्म, महापद्म, तक्षक, कुलीर, कर्कट र शंख गरी आठ नागको आज पूजा गरी दुबो, गाईको दूध, अक्षता आदि चढाइएका घरमा अगस्त्य, पुलस्त्य, वैशम्पायन, सुमन्तु र जैमिनी ऋषिले अग्निभय र विषयुक्त जीवको भयबाट बचाउने चतुर्वर्ग चिन्तामणिमा उल्लेख गरिएको छ ।

नागपञ्चमीका दिन बिहान सबेरै पुरोहितद्वारा नागको पूजा गरेर घरको मूलद्वारमा नागको चित्र टाँसी घरधनीले पनि नागपूजा गर्ने शास्त्रीय परम्परा छ । आजका दिन आफ्ना कुलनागका थानमा पनि विशेष रूपमा पूजा गरी खीर, रोटीलगायत प्रसाद चढाइन्छ । यस उपलक्ष्यमा पशुपतिको वासुकी मन्दिर, धापाखेलस्थित नागदह, नक्सालस्थित नागपोखरी, कर्कोटकको बासस्थान रहेको मानिने टौदहलगायत स्थानमा मेला लाग्छ ।

नागपञ्चमी र रक्षाबन्धन एकै दिन
प्रत्येक वर्ष श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिनमा मनाइने उपाकर्म (यज्ञोपवीत धारणसम्बन्धी प्रक्रिया), ऋषितर्पणी र रक्षाबन्धन शुक्रबार श्रावण शुक्ल पञ्चमीकै दिन मनाइँदैछ । साउन १३ गते श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिन अर्धरात्रिपूर्व खण्डग्रास चन्द्रग्रहण परेकाले नागपञ्चमीकै दिन उक्त पर्व मनाउनुपर्ने ‘सत्कर्म रत्नावली’, ‘निर्णय सिन्धु’, ‘कृत्यबाटिका’लगायत ग्रन्थमा उल्लेख गरिएकाले शुक्रबार यो पर्व मनाउन लागिएको नेपाल पञ्चांग निर्णायक समितिले जनाएको छ ।

यसअघि विसं १९६३ र ०८२ तथा २०२८ र ०४७ मा पनि नागपञ्चमीका दिन उपाकर्म, ऋषितर्पणी र रक्षाबन्धन पर्व मनाइएको धर्मशास्त्रविद् प्रा डा गौतमले जानकारी दिनुभयो । सत्ययुगमा दानवद्वारा लखेटिएका देवगणलाई गुरु बृहस्पतिले रक्षा विधान तयार गरी “जेले गर्दा अत्यन्त बलशाली दानवराज बलि बाँधिए, त्यसले म तिमीलाई बाँध्छु, यसले तिमी सुरक्षित बन, विचलित नहोऊ” भनी डोरो बाँधेर जोगाएका थिए भन्ने पौराणिक मान्यताका आधारमा चलेकोे रक्षाबन्धनको परम्परा आज पनि प्रचलित छ ।

यसै कारण रक्षाबन्धन गर्ने बेलामा गुरुपुरोहितले ‘येन बद्धो बलिराजा दानवेन्द्रो महाबल, तेन त्वां प्रतिबध्नामि रक्षेमा चलमाचल’ भनी रक्षासूत्र, रक्षाबन्धन अथवा डोरो बाँध्ने वैदिक परम्परा रहेको प्रा डा गौतमले बताउनुभयो । मानव रक्षाका लागि जप, तप र पूजा गरी मन्त्रिएको रक्षाबन्धन अर्थात् डोरो वैदिक परम्पराको मन्त्रोच्चारण गर्दै ब्राह्मण¬पुरोहितले यजमानको नाडीमा बाँधिदिने गर्छन् ।

आजकै दिन तागाधारीले आफ्नो जनै (यज्ञोपवीत) फेर्छन् । यसका लागि बिहीबारदेखि कपाल मुण्डन गरी एक छाक मात्र खाएर चोखोनितो गरी बसिन्छ । यसरी व्रत बसेका तागाधारीले आज बिहानै पोखरी, ताल, तलाउ, नदी र कुण्डमा गई गाईको गोबर, खरानी, दतिवन र सप्तमृत्तिका लगाएर स्नान गर्छन् । स्नानपछि जौ, तिल र कुशद्वारा ऋषिलाई तर्पण गरी वैदिक रुद्राभिषेक पद्धतिबाट मन्त्रिएको नयाँ जनै फेरिन्छ । ऋषिलाई तर्पण गर्ने भएकाले आजको दिनलाई ऋषितर्पणी पनि भन्ने गरिएको छ । आजकै दिन शरीर शुद्ध गरी देवता, सप्तर्षि र पितृलाई पनि तर्पण दिइन्छ । आजको दिन सप्तर्षि काश्यप, अत्रि, भारद्वाज, गौतम, जमदग्नि, वशिष्ठ र विश्वमित्रलाई तर्पण दिने गरिन्छ ।

वैदिक गुरु परम्परानुसार जनैलाई ब्रह्मसूत्र अथवा ज्ञानको धागोसमेत भनिन्छ । जनैका दुई शिखामध्ये एउटा शिखामा रहने तीन डोरालाई ब्रह्मा, विष्णु र महेश्वरको प्रतीकका रुपमा पुजिन्छ । अर्को डोराको तीन शिखालाई भने कर्म, उपासना र ज्ञानको त्रियोगका रुपमा मानिन्छ । आज बिहानै यजमान आफ्ना गुरुपुरोहितकहाँ गई यज्ञोपवीत मन्त्रने गर्छन् । आजकै दिन मन्त्रिको जनै वर्षभरिका धार्मिक कर्ममा प्रयोग गरिनाका साथै फेर्नलाई समेत उपयोग गरिन्छ । कुनै पनि धार्मिक कर्म गर्दा र जुठो, सूतकबाट चोखिँदा आजकै दिन मन्त्रिएको यज्ञोपवीत फेरेर शुद्ध भइन्छ भन्ने वैदिक मान्यता छ ।
आजका दिन ११ थरिका गेडागुडी मिसाई भिजाएर टुसा उमारी क्वाँटी बनाएर खाइन्छ । यसरी क्वाँटी खानाले शरीरमा रोग नलाग्ने, पेट सफा हुने र वर्षायामभर खेतीपातीको काम गर्दा शरीरमा लागेको चिसो निकाली भित्रदेखि नै तापको सञ्चार हुन्छ भन्ने मान्यता छ ।
नेपालको तराई क्षेत्रमा भने आजकै दिन दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई राखी बाँध्छन् । यसबाट दिदीबहिनी र दाजुभाइका बीचमा प्रेम सम्बन्ध बढ्छ भन्ने सामाजिक मान्यता छ । काठमाडौंको पशुपति र मणिचूड, रसुवाको गोसाइँकुण्ड, ललितपुरको कुम्भेश्वर, सिन्धुपाल्चोकको पाँचपोखरी, धनुषाका जनकपुरधाम, धनुषसागर र गंगासागर, जुम्लाको दानसाधु एवं नवलपरासीको त्रिवेणीधामलगायत ताल, पोखरी र कुण्डमा लाग्ने मेला श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिन साउन २३ गते नै लाग्ने समितिले जनाएको छ ।
“जात्रा, उत्सव, पूर्णिमा तिथि श्राद्ध र पूर्णिमाको व्रत साउन २३ गते नै गरिन्छ, यसका लागि ग्रहणमा पनि शुभ मानिन्छ”, उहाँले भन्नुभयो । यदि श्रावण शुक्ल पूर्णिमा संक्रान्तिका दिनमा परे पनि नागपञ्चमीकै दिन रक्षाबन्धन, उपाकर्म र ऋषितर्पणी पर्व मनाउनुपर्ने शास्त्रीय प्रमाण रहेको समितिका सदस्य सचिव सूर्यप्रसाद ढुंगेलले जानकारी दिनुभयो ।

post image

साउन १२,काठमाडौँ । भारतीय उपन्यासकार अरून्धती रोयको नयाँ उपन्यास ‘दी मिनिस्ट्री अफ अटमस्ट ह्यापिनेस’ सन् २०१७ को बुकर प्राइजको सम्भावित सूचीमा परेको छ।रोयको यो उपन्यासले भारतीय समाजका विसङ्गति देखाउन खोजेको छ।बीस वर्ष पहिले प्रकाशित उनको पहिलो उपन्यास ‘गड अफ स्मल थिङ्स’ ले पनि सन् १९९७ मा यो पुरस्कार जितेको थियो।

रोयसँग पाकिस्तानी उपन्यासकार मोहिन हामिदको ‘एक्जिट वेस्ट’ पनि यो सूचीमा छ। हामिदले विभिन्न सहरमा यात्रारत शरणार्थी जोडीको प्रेमकथामा यो उपन्यास लेखेका छन्।यस्तै अली स्मिथको ‘अटमन’ र जेडि स्मिथको ‘स्विङ टाइम’ ले पनि यो सूचीमा ठाउँ पाएको छ यस्तै छनोटकर्ताको रोजाइमा पाउल अस्टरको ‘४३ २ १’, सेबस्टियन बेरीको  ‘डेज विथआउट इन्ड’, इमिली फ्रिडल्डको ‘हिस्ट्री अफ उल्भ्स्’, माइक म्याककर्म्याकको ‘सोलार बोन्स’ पनि परेका छन्।३ पुस्तकको लामो सूचीमा जोन म्याक ग्रेगरको ‘रिजर्भोवयर १३’, फिरोना मोज्लीको  ‘इल्मेट’, जर्ज सन्डर्सको ‘लिंकन इन दी बार्डो’,क्यामिला श्यासीको ‘होम फायर’ पनि छन्।

बुकर प्राइज जित्ने किताब भने अक्टोबर १७ मा घोषणा गरिने छ।विजेताले ५० हजार बेलायती पाउण्ड पुरस्कार पाउने छन्।गत वर्षको बुकर प्राइज भने इजरायली लेखक डेबिट ग्रसम्यानले ‘अ हर्स वक्स इनटु अ बार’ नामक उपन्यासका लागि पाएका छन्।

post image

बिनिता सिवाकोटी साउन ९,काठमाडौँ ।

कथा 

सरीता एक एकल नारी हुन। पति को मृत्यु पछी उनी  आफ्नो ८ बर्षे छोरा सहित एउटा कलेजको क्यान्टीन चलाएर बस्छिन । आफ्नो र छोराको दैनिकी चलाउन र छोराको उज्जवल भविष्यको लागी उनी  दिनरात मेहेनत गर्छिन।बीहानै उठेर बिद्यार्थीका लागी खाजा तयार गर्छीन। उनले कलेजमा कतीबाट मानसम्मान पनी पाएकी छीन भने केही बिधार्थी र सरहरुको गिद्धेनजर बाट पनी उनी बच्न सकेकी छैनन्। सरहरु खाजा खानेनिहु गरि उनको नजिक आउने ,हात समाउन खोज्ने त कहिले तलदेखी माथी सम्म घुरेर हेर्छन । उनी त्यो नजर र दुर्व्यवहार बाट बच्न धेरै प्रयास पनि गर्छिन् ।यी सबै व्यबहार बाट थकित उनी कसैको सरणमा पनि जानसक्दिनन,उनलाइ एउटै पीरले सताइरहन्छ यो क्यान्टिन पनि रहेन भने छोरा लाई लिएर कहाँ भौतारिने ,के होला उसको भबिष्य  ?? परिवार को बिरुद्ध गएर अन्तर्जातिय प्रेम बिबाह गरेकी उनलाई घर र माइती दुबै तर्फबाट कुनै साथ छैन!
एकरात को कुरा हो ,छोरा लाइ खाना खुवाइसकेर  सुताउछिन र आफू पनि सुत्ने तरखर मा हुन्छिन् अचानक ढोकामा ढक ढक आवाज आउछ ।
उनी डराउदै सोध्छिन यतिबेला को हो??
को हो यतिराती…….. लामो सास फेर्छिन र फेरि भन्छिन् हैन को हो ???
यति भन्न नपाउदै केही केटाहरु उनको ढोका नै तोडि भित्र आउछन र सरिता माथी आइलाग्छन,र जवर्जस्ती गर्नथाल्छन ।सरिता ति पापीहरुको प्रतिकार गर्छिन् ,बचाउ…… बचाउ ….. कोहि छ … बचाउ …!!!!!!!!!!

उनका चीत्कार हावामै बिलाउँछन्  , उनी आफुलाई बचाउन एक कुना देखी अर्को कुना दौडिन्छिन । अन्तत उनी आफ्नो इज्जत जोगाउन असमर्थ हुन्छिन् !! ती पापिहरुले उनलाइ गिद्द ले जस्तै लुछी लुछी जिउदो लास बनाएर छाडिदिन्छन।

छोरा उठेर रुन थाल्छ, ममि …..मम्मी … उठ्नुन मम्मी!!!!!

छोरा को आवाज सुनेर उनी उठछिन र छोरा त्यही छाडेर जङ्गल तर्फ लाग्छिन ,र आत्महत्या गर्ने निणय गर्छिन् ।एउटा भिर मा पुगेर हाम्फाल्न लाग्छिन त्यतिबेलै उनको अन्तर्मन बाट आवाज आउछ ” सरिता पर्खी त त मर्छेस तर त्यो नाबालक को के हुन्छ हँ  ? जस्ले पहिलै आफ्नो पिता गुमाइसकेको छ ।अनि कतिन्जेल नारी हरु आफ्नो इज्जत गुमाएर आत्महत्या गर्ने त ?? सुरुवात त बाट हुनुपर्छ ,नारी हिंसा विरुद्ध तैले आवाज उठाउनुपर्छ ,अब त जाग्नुपर्छ र पापिहरुलाइ सजाय दिलाइ सम्पुर्ण पीडित नारीको उद्द्धार गर्नुपर्छ ,अब त सबैको सहारा बन्नुपर्छ ”

सरिता झसङ्ग हुन्छिन् ,अब आत्महत्या हैन ती पापिहरुको अन्त्येष्टि गर्ने र समाजमा सम्मानपुर्बक बाच्ने र सबै नारीहरुलाइ न्याय दिलाउने प्रण गर्छिन् र घर तिर लाग्छिन।
( यो पुरुसवादी समाजमा एक महिला जो एकल छिन उनलाइ हेर्ने पुरुषको नजर किन सधैं गलत हुनेगर्छ)

post image

साउन ३,काठमाडौँ । बेलायतमा रहेका ठूला प्रकाशन गृहसँग सम्पर्क गरी नेपाली साहित्यलाई अंग्रेजी पाठकमाझ पुर्‍याउन पहल गरिने भएको छ ।
बेलायतमा रहेका अधिकांश नेपाली साहित्यिक संस्थाका प्रतिनिधि सम्मिलित साझा बेलायत साहित्यिक मञ्चले अनुवाद साहित्यलाई बेलायती बजारमा ल्याउन पहल गर्न लेखक गोपी सापकोटाको अगुवाइमा कार्यदल गठन गरेको छ ।
नेपालको साझा प्रकाशन बचाउने अभिप्रायले बेलायतमा स्थापना भएको साझा बेलायत साहित्यिक मञ्चले चाँडै साझाका पुस्तकहरूको बृहत् प्रदर्शनीसहित साहित्यिक सन्ध्या र च्यारिटी कार्यक्रम गर्ने भएको छ । लन्डनमा आइतबार मञ्चका संयोजक विकलचन्द्र आचार्यको अध्यक्षतामा भएको बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो । मञ्चले साझा प्रकाशनबाट प्रकाशित एक लाख रुपैयाँ बराबरका कृतिहरू किनेर साझालाई सहयोग गर्ने प्रतिबद्धतासमेत व्यक्त गरेको छ ।
मञ्चका सदस्यहरू जयालक्ष्मी राई, कृष्ण बजगार्इं र वासु शर्माले साझा प्रकाशनका लागि आफ्नातर्फबाट सक्दो सहयोग हुने बताए । पछिल्लो समय बेलायतको नेपाली डायस्पोरा नेपाली साहित्यका लागि उर्वर भूमि बन्दै गएको छ । गत मार्चमा यहाँ बेलायतमा रहेका १६४ नेपाली सर्जकका कविताहरूको संग्रह प्रकाशित भएको थियो ।

post image

साउन २, काठमाडौँ ।आइतबार साँझ सडक दुर्घटनामा परी घाइते भएका लेखक तथा साहित्यकार विकास केसीको निधन भएको छ ।

आइतबार साँझ बुटवलबाट देवदहतर्फ जाँदै गर्दा केसी सवार लु १० प २३१९ नम्बरको मोटरसाइकललाई उही  दिसाबाट गइरहेको लु १ ख ९४६२ नम्बरको बसले ठक्कर दिएको थियो ।

ठक्कर दिने बस र चालक नियन्त्रणमा रहेको पश्चिम क्षेत्रीय ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । ५५ वर्षे केसी मालेमा अध्ययन केन्द्रका अध्यक्ष, प्रगतिशील लेखक संघ रुपन्देहीका उपाध्यक्ष ,नागरिक मञ्चका महासचिव ,बुटवल साहित्य कला संस्कृति प्रतिष्ठानका सदस्य थिए ।

 

post image

साउन १,काठमाडौँ ।  मलेसियामा कार्यरत तेह्रथुमका कवि दिलदुःखी जन्तरेले आफ्नो नवीनतम कविताकृति ‘पालामकी राजकुमारी’ बजारमा ल्याएका छन् ।

सो कृतिको साहित्यकार वैरागी काइँला, प्राज्ञ अमर गिरी र शशी लुमुम्बू, चलचित्र विकास बोर्डका सदस्य उत्तम केसी लगायतले शुक्रबार विमोचन गरे ।

सो अवसरमा काइँलाले परम्परागत र मौलिक संस्कृतिमाथि बाह्य संस्कृतिको प्रभाव परिरहेका बेला जन्तरेले सांस्कृतिक सम्पदालाई महत्वका साथ आफ्ना कवितामा समेटेको बताए ।

प्राज्ञ गिरीले सांस्कृतिक चेतनाले राष्ट्रियता मजबुद हुने उल्लेख गर्दै कविहरूले जीवन र जगत्को बोध गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । प्राज्ञ लुमुम्बूले कृति मुन्धुमी भावभूमिमा आधारित रहेर रचिएको बताए ।

साहित्यकार टङ्क भट्टराई, नियात्राकार तथा कवि जय छाङ्छा र कवि चन्द्र रानाहँछाले जन्तरेका कवितामा परदेशी पीडा, स्वदेशप्रेम र स्व–संस्कृतिप्रतिको प्रगाढ आस्था प्रतिबिम्बित भएको टिप्पणी गरे । रासस

post image

साउन १, काठमाडौँ । आज साउनको पहिलो दिन अर्थात साउने सक्रान्ति पर्व हिन्दु धर्मावलम्बीहरुले मनाउँदै छन् । मानो खाई मुरी उव्जाउने कथन अनुसार धान रोपाईको काम सकिएको दिनका रुपमा आज साउने सक्रान्ति पर्व मनाउने प्रचलन छ । आजकै दिनबाट सूर्य कर्कट राशीमा प्रवेश गर्ने भएकाले यसलाई कर्कट सक्रान्ति पनि भनिन्छ । महिनाभर हिलोमा पसेर खेतीपाती गर्दा लुतो आउन सक्ने भएकाले किसानहरु शरिर सफा राखी किसानहरु लुतो फाल्ने गर्दछन् ।

कागती, अम्वा, अनार नास्पाती, आदी फलफुल चढाई कण्डारक नामक राक्षसको पूजा गर्नाले लुतो, खटिरा जस्ता चर्मरोगको प्रकोपबाट वच्न सकिने विश्वास रहिआएको छ । सूर्य मिथुन राशिबाट कर्कट राशिमा प्रवेश गर्ने साउन १ गतेलाई साउने संक्रान्तिका रुपमा मनाइन्छ । माघ १ गते अर्थात् मकर संक्रान्तिका दिन उत्तरतर्फको यात्रा गर्ने सूर्यले आजैदेखि दक्षिणको यात्रा गर्ने भएकाले दक्षिणायन पनि कर्कट संक्रान्तिकै दिनदेखि सुरु हुने मान्यता छ ।

“साउने संक्रान्तिका दिन कण्डारक नाम गरेको रात्रिचर (राति हिँड्ने) को पूजा गरी बलेको अगुल्टो फालेपछि बर्खाभर खेतबारीको काम गर्दा लागेको छालाको रोग, खटिरा, लुतो आदि निको हुने शास्त्रीय मान्यता रहेको छ” – नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले भने । साउने संक्रान्तिपछि नेपालमा चाडपर्वको लहर सुरु हुन्छ ।

post image

असार ३०, काठमाडौं । फोटोपत्रकार क्लबको आयोजनामा पत्रकारिता र शुरक्षा बिषयमा २ दिने फोटोप्रदर्शनी शुक्रबारबाट सुरु भएको छ । राजधानीको बबरमहलस्थित आर्ट काउन्सिलमा सुरु भएको फोटोप्रदर्शनीको उद्घाटन सभाामुख ओनसरी घर्ती मगरले गनर्’ भएको  छ । पत्रकार तथा फोटोपत्रकारहरुले आफू जोखिममा परेर गरेका कार्यहरुका तस्बिर प्रदर्शनीमा राखिएको फोटोपत्रकार क्लबले जनाएको छ ।

फोटोपत्रकार, पत्रकार, सर्वसाधारण, मिडिया सँचालक लगायत नीतिनिर्माण तहमा बस्नेहरुलाई नेपालका फोटोपत्रकार र पत्रकारको शुरक्षास्थिती बारे जानकारी गराउनु फोटोप्रदर्शनीको मुख्य उद्येस्य रहेको क्लबले जनाएको छ । ब्याबसायिक फोटो पत्रकारीताको जोखिमपूर्ण अबस्था बारे बुझ्दै यसको अबस्थालाई सुधार गर्दै लैजानु पनि यो प्रदर्शनीको उद्येस्य रहेको छ ।

इन्टरनेशनल मिडिया सपोर्टको सहयोगमा सुरु भएको यो फोटो प्रदर्शनीमा ४५ वटा फोटोहरु समाबेश गरिएको छ । शुक्रबार र शनिबार गरी २ दिनसम्म चल्ने यो फोटोप्रदर्शनीमा पत्रकार तथा फोटोपत्रकारहरु कस्तो किसिमका चुनौतीको सामना गरेर कार्यक्षेत्रमा खटिएका हुन्छन भन्ने सबैले बुझ्ने बिश्वास फोटोपत्रकार क्लबले लिएको छ । फोटो प्रदर्शनी प्रदर्शनीमा प्रबेश निशुल्क रहेकोले सर्बसाधारणलाई फोटो अबलोकन गर्न पनि फोटोपत्रकार क्लबले  आब्हन गरेको छ ।

 

post image

असार २९ , काठमाण्डौं । आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २०४ औँ जन्मजयन्ती आज बिहीबार विविध कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ। ‘अध्यात्म रामायण’लाई नेपाली भाषामा भावानुवाद गरी भानुले नेपाली भाषा, साहित्य, धर्म, दर्शन र राष्ट्रियतामा योगदान पुर्याएका थिए। भानु प्रतिष्ठानलगायत विभिन्न साहित्यिक सङ्घसंस्थाले आयार्यको २०४ औँ जन्मजयन्ती आज मनाउँदै छन्।

विसं १८७१ असार २९ गते तनहुँको चुँदीरम्घामा जन्मेका आचार्यले पृथ्वीनारायण शाहले नेपालको भूगोललाई एकताबद्ध गरेपछि ‘रामायण’मार्फत नेपालीबीचको भावनात्मक एकतालाई जोड्ने काम गरेका थिए। भानुभक्तले नेपाली भाषामा भावानुवाद गरेको ‘रामायण’ नेपालका विभिन्न जातजातिले घर घरमा लय हालेर पढ्न थालेका थिए। पिता धनञ्जय र माता धर्मावतीदेवीबाट जन्मेका आचार्यका ‘प्रश्नोत्तर’ ‘भक्तमाला’ ‘वधूशिक्षा’ ‘रामगीता’ तथा दर्जनौँ फुटकरलगायत साहित्यिक कृति प्रकाशित छन्।

‘प्रश्नोत्तर’ कृतिमा मानिसलाई नैतिक र व्यावहारिक बन्ने उपदेश दिइएको छ भने ‘वधूशिक्षा’मा छोरी र बुहारीलाई अर्तीउपदेश दिइएको छ। उनका फुटकर कवितामा कान्तिपुर र प्रकृतिको वर्णन, ढिलो प्रशासनतन्त्रलाई व्यङ्ग्य गरिनाका साथै समाजका यथार्थपरक घटना र परिवेशलाई चित्रण गरिएको छ।

भानुजयन्तीकै अवसरमा बुधबार साहित्यिक दौड गरिएको छ। राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको घर लैनचौर काठमाडौँबाट वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशीको घर बखुंबहाल, ललितपुरसम्म साहित्यकार लक्ष्मण सापकोटा ‘रामायण’ बोकेर भानुको पहिरनमा दौडिएका थिए। भारतको दार्जिलिङमा पनि हरेक वर्ष भानुजयन्ती भव्य रुपमा मनाउने गरिन्छ। उनको विसं १९२३ असोज ६ गते निधन भएको थियो।

अबला हैन सक्षम नारी

प्रकाशित मिती : Monday
post image

बिनिता सिवाकोटी असार २६,काठमाडौँ।

कथा

दुर्गम गाउँ जहाँ एक परिवार बस्छ ।त्यस परिवारम पुरुष को संख्या एक छ भने महिलाको संख्या पाँच । ती एक पुरुष हुन हर्कबहादुर ,उनको छोरा पाउने आश र बंश धान्ने झिनो सासले गर्दा श्रीमती लाई दिनहुँ जसो यातना दिइरहन्छन ।

त्यसो त उनी आफ्नो छोरिहरुलाइ पनि मनपराउदैनन । एउटा बाबु हुनुको कुनै कर्तब्य उनले पुरा गरेका छैनन् ।आज पनि ऊनी रोमा माथी आइलागेका छन् । रोमा रुदै बाहिर आउछिन त्यसैबेला सपना (छोरी )मेलपात बाट आइपुग्छिन र आइलागेका हर्कबहादुरबाट रोमा लाई बचाउने प्रयास गर्छिन् ।तर उन्लाइ पनि हर्कबहादुरले कुटपिट गर्छन् ।सोही दिन सपना ले कसम खान्छिन ,पुरुवादी समाजलाई परिवर्तन गर्ने र लैङ्गिक विभेद को अन्त्य गरि नारिलाइ सम्मान दिलाएर छाड्ने ।

तर उनको यो लक्ष्य सजिलो थिएन ,त्यो पनि त्यस्तो समाजमा जहाँ छोरिको अस्तित्व केवल बच्चालाई जन्म दिने मसिन र एउटा निशुल्क कामदार जो नमरिन्जेल सम्म आराम पाउदिनन। सधैं जसो उनी आज पनि मेलापातको लागी निस्किएकी छन् उनले बाटोम केही छिमेकीका छोराहरु स्कुल जादै गरेको देख्छिन ।त्यस्मध्ये एक सुमनले सपना लाइ गिज्याउदै भन्छ ओए साथिहरु हेर त घासवाली डोको बोकेर हिडेकी हा….. हा…..हा… ।सपना सधैं मौन हुन्थिन् तर आज उनको सहनसक्ती टुट्छ र आइलाग्छिन ओइ क भनिस फेरि भन त ? सुमनले भन्छ हेर चिडियाको त बोली पनि निस्किदो रैछ हा.. हा त्यतिकैमा सपना रिसले आफुसङ्ग भएको हसिया निकाल्छिन र सुमनहरु आफ्नो बाटो लाग्छन् ।

अब आफू पनि स्कुल गएर पढ्ने र इ सबैलाई पछाडि पार्ने सोच्दै डोको छाडेर उनी स्कुलतर्फ लाग्छिन र झ्यालबाट पढाएको सुन्छिन। तर बिडम्बना न त उनिसङ्ग कपि कलम छ न त किताब नै , भन्छन् नि खाने मुखलाई जुँगाले छेक्दैन तुरुन्तै एउटा सिन्का भाँचेर ल्याउछिन र भुईमा लेख्न थाल्छिन। दिनहुुँ हतारहतार घास काटेर उनी स्कुलतिर लाग्छिन र स्कुल सकेर भारी लिएर घर फर्किन्छिन।आजपनि उनी झ्यालबाहिर बाट सुनिरहेकि हुन्छिन त्यतिकैमा सरले उनलाइ देख्नुहुन्छ र पछाडि आएर बोलाउनुहुन्छ उनी डराउदै काम्न थाल्छिन र भाग्छिन।

उनको सातो जान्छ अब सरले घरमा भनिदिनुभयो भने बुवाले मार्नुहुन्छ उनी भारी बोकेर यस्तै कुरा मनमा खेलाउदै घरतिर लाग्छिन ।घर पुग्दा सरलाई बसिरहेको देख्छिन र आतिन्छिन ,सरले सपनालाइ नडराउ यहाँ आउ भनेर नजिक बोलाउनुहुन्छ र हर्कबहादुर र रोमालाइ सपनाको पढ्ने इच्छा रहेको जानकारी गराउनुहुन्छ र उनलाइ स्कुल पठाउन अनुरोध गर्नुहुन्छ यति सुन्नासाथ हर्कबहादुर रिसले तात्तिन्छन र सरमाथी नै जाइलाग्छ्न मेरो छोरी म ज गरु स्कुल पठाउ कि नपठाउ तपाइँलाई के को टाउको दुखाइ छोरी पढ्ने जात हैन । यति भनेर सपनामाथी हात उठाउन खोज्छन तर सरले सपना लाई जोगाउनुहुन्छ ।हर्कबहादुर जि तपाई आफ्नो छोरीलाई पढाउनसक्नुहुन्न भने म पढाउछु उन्लाइ म पूरा गर्छु उनको सपना यदि अब पनि तपाईं बीचमा आउनुभयो भने म पुलिस मा उजुरी गर्छु तपाइको बिरुद्ध ।हर्कबहादुर डराउछन भने सपना आफ्नो समाज परिवर्तन र आफू पढेर सबैलाइ पढाउने इच्छा पूरा हुने सम्झेर खुसिको आसु झार्छिन ।

आज सपना एक्काइसौं बसन्त पार गर्दै बाइसौ बर्शमा प्रवेश गरेकिछिन र सपना लाई जन्म दिनको सुभकामना दिन उनलाइ गिज्याउने सुमन देखि लिएर उनलाइ सधैं हेलाको नजरले हेर्ने हर्कबहादुर सम्म उपस्थिती देखिन्छ ।अब सपना दुर्गम गाउकी सुगम सिक्षित र सक्षम नारी बनेकी छिन् ।उनी एक परिवारकि सपना बाट पुरै गाउँकि सपना बनेकी छिन,सबै गाउले कि प्रेरणा कि स्रोत बनेकी छिन् । उनकै पहलमा आज त्यस गाउमा स्वस्थ्यचौकी ,र विभिन्न तालिमकेन्द्रहरु खोलिएका छन् ।

उनी हप्ताहप्ता मा जनचेतना कार्यक्रमको सन्चालन गर्छिन र आफुले जानेका सबै कुराहरु सिकाउछीन।गाउलेहरु सपना जस्ती छोरिको कल्पना गर्दै छोराको आसलाइ त्याग्दै श्रीमतीलाई यातना दिन छाडेका छन् भने महिलाहरु घरायसी काम सकेर प्रौढ शिक्षा हासिल गर्न आउने र तालिममा सहभागी हुन्छन् ।केही महिलाहरुले त सानो ब्यबसाय नै सुरु गरेका छन् ।
जन्मदिनमा सुभकामना सहित आज उनलाइ गाउलेहरुले विशेष सम्मान दिदैछन ।उक्त कार्यक्रममा सर पनि आउनुभएको छ जस्को साथ र बिस्वासले आज सपना यस स्थान सम्म आइपुगेकी छिन् ।कार्यक्रममा सपनाले सरको साथ नपाएको भए आज म कसैको साथ दिन लायकको हुनेथिइन भन्दै ध्न्यवाद दिन्छिन ।
मैले केही हद्सम्म समाज परिवर्तन गर्नसके र अझै परिवर्तन गर्नु छ जस्मा अब तपाईं हरु सबैको साथ चाहिन्छ भन्दै गाउलेहरुलाई आग्रह पनि गरिन ।

(भनिन्छ एउटा नारी शिक्षित भइन भने एउटा घर एउटा समाज र पुरै देशलाई परिवर्तन गर्नसक्छिन उनलाइ अधि बढ्नमा साथ दिउ ,सहयोगी हात दिउ )

post image

असार २५,काठमाडौं । मदन पुरस्कार गुठीले मदन पुरस्कारका लागि ‘श्रेष्ठ सूची’ मा परेका ९ कृतिको नाम सार्वजनिक गरेको छ। १९५ पुस्तक मध्ये गुठीले आइतबार नौ पुस्तक सार्वजनिक गरेको हो।

यसअघि गुठीले सीधै मदन पुरस्कार घोषणा गर्ने गरेको भए पनि गत वर्षदेखि उत्कृष्ट १० पुस्तकको नाम सार्वजनिक गरी त्यसमध्येबाट एउटालाई पुरस्कार दिने गरेको हो।

यस पटकका उत्कृष्ट नौ कृति-
१) गुहा, गुहालेख, गुहाचित्र एवं अन्य सम्पदा – पुरुषोत्तमलोचन श्रेष्ठ
२) छाउघर (उपन्यास) – राज सरगम
३) तपन (उपन्यास) – शरद पौडेल
४) दोहाको सिधा उडान (नियात्रा)- जय छाङ्छा
५) धृतराष्ट्र (खण्डकाब्य) – घनश्याम कँडेल
६) प्रतिनायक – हरि अधिकारी
७) म स्त्री अर्थात आइमाई (कविता) – सीमा आभास
८) शुक्रराज शास्त्रीको चस्मा (कथा) – राजेन्द्र पराजुली
९) सगरमाथाको गहिराई (कविता) – नवराज पराजुली

post image

असार २५,काठमाडौं । गीतकार गोविन्दराज शिवाकोटीको एकल शब्द रचनामा गायक कृष्ण भट्टराईले स्वर दिएको एल्बम ‘कुल कुल’ सार्वजनिक भयो ।
राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा वरिष्ठ गीतकार रत्नशमशेर थापा, संगीत रोयल्टी संकलन समाजका अध्यक्ष सुरेश अधिकारी, गीतकार संघका अध्यक्ष चुडामणी देवकोटा लगायतले एल्बम सार्वजनिक गरे ।
कार्यक्रममा गायक कृष्ण भट्टराईले आफू सांगीतिक यात्रामा निरन्तर रहिरने बताउदा गीतकार संघका अध्यक्ष चुडामणी देवकोटा, संगीत रोयल्टी संकलन समाजका अध्यक्ष सुरेश अधिकारीले शुभकामना दिए ।
गीतकार रत्नशमशेर थापाले गायक भट्टराई राम्रो प्रतिभा भएको उल्लेख गर्दै गीतकार शिवकोटीका शब्दहरुमा पनि फरक पन पाएको बताए ।
एल्बम भित्र कुलकुल, आज फेरी, तिमीलाई नदेख्दा  जस्ता तीन गीत समावेश छन् । जसमा शंकर थापा, अर्जुन पोखरेल र धनु ग्याङ्मीले संगीत गरेका छन् ।

post image

असार २३,काठमाडौं । रेडियो नाटक ‘जुनेली’ स्रोतामाझ लोकप्रिय बन्दै गएको छ। हरेक शुक्रवार साँझ ७:१५ बजे रेडियो सगरमाथा १०२ थोप्लो ४ मेघाहर्जबाट साप्ताहिक रुपमा प्रशारण हुँदै आएको धारावाहिक रेडियो नाटक जुनेली श्रोता माझ लोकप्रिय छ।

स्वास्थ्य, शिक्षा, वातावरण, गाउँ, घर परिवार र समाजमा दिन प्रतिदिन घटिरहेको घटनालाई नाटकमा उठाउने गरिएको छ। नाटकमा उठाइने गरेको विषयवस्तु नै नाटकको लोकप्रियताको कारण भएको छ।जुनेली रेडियो सगरमाथालगायत रामेछापको रेडियो कैरन, सिन्धुपाल्चोकको रेडियो मेलम्ची, इटहरीको रेडियो परिवर्तन नुवाकोटको रेडियो जाल्पा र नुवाकोट एफएमलगायत पूर्व पश्चिकका अन्य थुप्रै एफएम रेडियो बाट समेत प्रशारण हुन गरेको छ।

रेडियो सगरमाथाको सहकार्यमा जदौ थियटरले निर्माण गर्दै आएको धारावाहिक रेडियो नाटक जुनेलीले आफ्नो प्रशारणको ३२ औँ भागसम्म आइपुग्दा समेत कुनै पनि संघ संस्था, विज्ञापन दाताको समेत सहयोग पाएको छैन्।कुनैबेला गोविन्द बाजेको नामले चर्चामा आएका गोविन्द बाजे अर्थात् निरज राज सुवेदी यस नाटकका लेखक , निर्देशक हुन्। उनलाई समन्त आचार्यले सहयोग गर्दै आएका छन्। सुवेदीले हाँस्य टेलीश्रृखला अमिलो पिरो, जीवन चक्र, थोरैभए पुगिसरीको निर्देशनको साथसाथै रुपमती, सेतो गुलाब, भोक र भित्ताहरु, झ्याँइकुटी झ्याँइ, तितो सत्य , जस्ता लोकप्रिय टेलिश्रृखलामा अभिनय समेत गरिसकेका छन्।

समन्त आचार्य, गोपपिकृष्ण थपलिया, कमल बोहरा, विमला केसी, रचना पौडेल, सावित्री सिवाकोटी, शलीना थापा, वासुदेव खनाल, हरिकृष्ण गौतम, कमल भारती, विष्णु परियार, रत्नबहादुर प्रजापति शिवराज पौडेल यस नाटकका मुख्य कलाकारहरु हुन भने श्रेया नेपालले यस नाटकको उद्घोषणमा आफ्नो आवाज दिदै आएकी छिन्।

पर्खाई

प्रकाशित मिती : Thursday
post image

मन्दिरा दाहाल असार २२,काठमाडौं ।

कबिता

औशीको रातमा
जुनको पर्खाइ झैँ
म पागल बनिसके
केवल आशाहरुका तुनाबुनालाई
सिउंदै कति जीउंछु होला र खै !
यो जीन्दगी
बिवशता ले दुरी तन्काइदिएको भनौ या,
अभागी मेरो छैटौं
कोर्दा कोर्दै पक्कै मसि सिद्दिएको हो क्यारे
तिमीलाई भेट्ने दिन को फिक्स्ड डेट तोक्दा
हेर
प्रत्येक पटक
तिमि र मेरो संदेश प्रवाह हुँदा
उत्तिनै खेर भेट्न चाहाने यो बिचलित मन
कति सम्झाउ बुझाउ कि
म चांडै आउंछु भनि
तिमीले दिएका आश्वासन का २/४ गोलीहरु
औंला भाच्दै खाइरहेकी छु
र त
म बाच्दै छु !
टाढा हुँदाको यो फिलिंग्स
तिमि सामु पोखुं भन्दा भन्दै
छिमेकीले सुनाइदिएका ति
दर्द स्पर्शी शब्दहरुले
कठै
तिम्रो मन कति रोला
अनि म संग
कहिल्यै नभेट्ने बचन
तिमीले दिँदा
साच्चैनै मेरो पर्खाइ
टुंगिएझैँ लाग्छ
त्यहि भएर त म बाँच्न मन गर्दिन
कतै तिमि नआईदेउला
कतै तिमि हराइदेउला
त्यस पश्चात मैले कहाँ खोजु
काहाँ पर्खु तिमीलाई
तिम्रै तस्बिर छातीमा राखी
पर्खाइमै निदाउछु
आजकल त पुरै पर्खिन थालेकी छु
सामाजिक संजाल मा होस् या
यो शहरको जन्जाल मा
पुरै पर्खन्छु तिमीलाई
थाहा छ तिमि यही जुनीमा
फर्केर आउछौ
अनि त म
मेरो जीवन को वाचा बाधेर
पर्खिरहेछु,
तिम्रै जीवन हुनलाई
पर्खिरहेछु !!!!

नयाँ परिभाषा

प्रकाशित मिती : Wednesday
post image

बिनिता सिवाकोटी असार२१,काठमाडौँ।

कबिता

मायाको नया परिभाषा
तिमि बाट सिके आज
पाउनु हैन एहेसासमा
रमाउन
तिम्रा याद मा हराई
आफैलाई पाउन
तस्बिर र कैद ति आवाजमा
दुवै जना
तिमि मै समर्पित
मृत तर जीवित हुन
तिमि बाटै सिके आज
कम हैन अझ गाढा मायाको
छाप राख्न तिमि बाटै सिके आज

त्यसैले तिमी मेरो हुनुपर्छ

प्रकाशित मिती : Sunday
post image

संगीता भट्टराई असार १८,काठमाडौँ।

कबिता

कहिलेकाही मात्र कहिलेकाही
कसैको सम्झनामा डुब्छु म
त्यो तिमि हौ
मेरो त्यो डुबाइमा
कुनै पागलपन छैन
न म तिम्रो लागी केहि बिशेष गर्न सक्छु
न मेरा हरेक धड्कन तिम्रो लागी धड्कन्छ
न म तिमि बिना मर्ने छु
बस् तिमि साथ हुन्छौ भने
त्यो क्षितिज पारीको जीवनसम्म
यात्रा सहज हुनेछ
त्यसैले तिमि मेरो हुनुपर्छ 

तिमि र म टाढा हुँदा
तिमि कुनै कारणले दुख्छौ
तब फिल्ममा र सिरियल मा जस्तो
न कुनै अबसगुन हुन्छ
न मेरो मन ले तिमि दुखमा परेको थाहा पाउंछ
अहँ मेरा कुनै इन्द्रियहरुले
कुनै सन्देश दिदैन
जव तिमि आफ्नै ठानी
सबै कुरा सुनाउंछौ
तव मेरा श्वासप्रश्वास प्रणाली बाहेक
सबै अङ्ग मौन भइदिन्छन
तिमि सङै रुन भन्दा सम्झाउन थाल्छु
तिम्रो मुहारमा रुञ्चे हासो देखेर
म तिमिबाट टाढा रहिरहन सक्दिन
मेरै कान छेउ आएर
खुसुक्क भनेको कसरी बिर्सु
खुशीहरु हराएका हैनन लुकेका हुँदा रहेछन्
हेर आज आँसु मुस्कुराउंदै आयो
हो त्यतिबेला लाग्छ
जिन्दगिको रुन्चे हाँसो हास्न भएपनि
तिमि मेरो हुनुपर्छ

मलाई म हुनुमा गर्व छ
कसैले छुटाउन सक्दैन मेरो
परिवार सङको सम्बन्ध
न म तिम्रो लागी नै मेरो परिवार सङ्को नाता टुटाउन सक्छु
न म तिमिलाइ तिम्रो कर्तव्य पुरा गर्न रोक्छु
हामी दुबैले आफ्नो सपनाको पृष्ठभुमि उनिहरुमाझ तयार पारेका थियौ
त्यसैले भरोसा बन्नुपर्छ ति हाम्रो खुशिमा मुस्काउने ओठहरुको
जव हामी हाम्रै दुनियाँमा खुसी भईरहेका हुन्छौ
म तिमिलाइ बिर्सिरहन सक्दिन
एउटा बेग्लै स्थान छ तिम्रो लागी मेरो परिवारमा
आशा छ तिमिले पनि मेरो स्थान सुरक्षीत राख्ने छौ
त्यो स्थान भर्नु छ दुबै मिलेर
पछिका सात जन्म त भन्दिन
यो एक जन्म तिमि सङ्ग
सपना बाट्न चाहान्छु
त्यसैले तिमि मेरो हुनुपर्छ

post image

असार १५,काठमाडौँ । तिज आउन केहि समय बाँकी रहँदै तीजका गित सर्वत्र बजारमा उपलब्ध भएका छन् । यसैबीच  भावना आचार्यले २०७४ सालको तीजको कोशेली ‘कलाकारको जिन्दगी कति रमाईलो…’ भन्ने गीत बजारमा ल्याएकी छन्। ‘कलाकारको जिन्दगि’‘ बोलको भिडियो युट्युबमा सार्वजानिक गरिएको छ। यस गीतको शब्द र संगीत भावना आचार्यको रहेको छ।

गीतको निर्देशन बब्बु थापाले गरेका छन्। भिडियोको छायांकन दुर्गा पौडेल र नबिन घर्ति मगरले सम्पादन गरेको छ। गीतमा  मोडल दिपाशा बि सी  र दुर्गेश थापाको अभिनय रहेको छ।

post image

असार १४, काठमाण्डौं । जननेता मदन भण्डारीको ६६ औं जन्मजयन्तिको अवसरमा मदन भण्डारी फाउण्डेशनले धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशनलाई सम्मान तथा पुरस्कृत गरेको छ । नेकपा एमालेका अध्यक्ष एवं पुर्व प्रधानमन्त्रि केपी शर्मा ओलीको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न कार्यक्रममा मदन भण्डारी राष्ट्रिय पुरस्कारूबाट नगद १ लाख रुपैया सहित धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशनका तर्फवाट कुञ्जना घिमिरे सुन्तली र सिताराम कट्टेल धुर्मुस सम्मानीत भएका हुन् ।
२०७२ बैशाख बैशाख १२ गते र बैशाख २९ गते गएको प्रलयकारी भूकम्पमा परेकाहरुको पिडामा मल्हम लगाउद्यै काभ्रे,सिन्धुपाल्चोक तथा बर्दीवासमा नमूना मुसहर एकीकृत नमूना बस्ती तयार पारेको धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशनलाई मदन भण्डारी फाउण्डेशनले धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेसनलाई सम्मान गरेको हो ।

मदन भण्डारीको जन्मजयन्तीको अवसरमा आयोजित बिशेष कार्यक्रममा आयोजित अन्तरक्रियामा फाउण्डेसनलाई एमाले अध्यक्ष ओलीले सम्मान गरेका हुन् । सम्मान ग्रहण गरेसँगै सिताराम कट्टेल धुर्मुसले अनलाईन समयसँग भने,बिशेष गरि यो सम्मानको भागिदार हाम्रा सम्पुर्ण सहयोगी महानुभावहरु हुनुहुन्छ ।

जसले हाम्रा हरेक परियोजनाहरुमा तन, मन र धनले साहायता गर्नुभयो, तपाई सम्पुर्ण सहयोगी मनहरु प्रति हामी निकै कृतज्ञ छौं । साथै यस प्रकारका सम्मान बाट हामीलाई समाजका लागि, दुखी, पिडित र असाहायहरुका लागी तथा समग्र राष्ट्र निर्माणका लागि अझ बढी काम गर्ने प्रेरणा, हौसला र उर्जा मिलेको छ । र हाम्रो आगामी परियोजना अब विश्वले चिन्नेछ नेपाल, नेपाल भित्रको नेपाल ‘नमुना नेपाल’ निर्माणका लागि पनि यसरी नै साथ र सहयोग गर्नुहुनेछ भन्ने आशा राखेका छौं ।‘राष्ट्र निर्माण, तपाई हाम्रै अभियान’ ।

post image

असार १४,काठमाडौँ । यस वर्षको ‘भानु-सूर्योदय स्रष्टा सम्मान’ साहित्यकार गीता केशरीलाई प्रदान गरिएको छ।मैतीदेवीस्थित यसअघि सूर्याेदय भनिने एसएबी आवासीय विद्यालयले हरेक वर्षको आदिकवि भानुभक्त आचार्य जयन्तीको पूर्वसन्ध्यामा दिँदै आएको सो सम्मान आज आयोजित एक कार्यक्रमकाबीच नेपाली काँग्रेसका नेता एवम् पूर्वउपप्रधानमन्त्री प्रकाशमान सिंहले हस्तान्तरण गर्नुभयो।

सम्मानको राशि रु १५ हजार छ । केशरी नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्वसदस्यसचिवसमेत हुनुहन्छ। सो अवसरमा नेता सिंहले मुलुक नयाँ संविधानको कार्यान्वयको चरणमा रहेको र स्थानीय तहको निर्वाचनपछि शिक्षाको अधिकार स्थानीय तहमा गएकाले अभिभावकले आफ्नो नजिकका जनप्रतिनिधिसँग मिलेर काम गर्नुपर्ने बताउनुभयो।

काठमाडौँ महानगरपालिका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले निर्वाचनमा आफूलाई जिताएर सहयोग गरेजस्तै स्मार्ट सिटी बनाउने अभियानमा साथ दिन आह्वान गर्नुभयो।
कार्यक्रममा प्रमुख शाक्य, उपप्रमुख हरिप्रभा खड्गी र २९ नं का वडाध्यक्ष कुश ढकाललाई सम्मान गर्नुका साथै विद्यालयबाट हालै माध्यमिक शिक्षा परीक्षा कक्षा १० (एसइई)मा सफल भएका विद्यार्थीलाई बिदाइ गरिएको थियो।

विद्यालयका संस्थापक प्रिन्सिपल लक्षबहादुर केसीले सुलभ शुल्कमा गुणस्तरीय शिक्षा दिँदै आएको दाबी गर्नुभयो। रासस

post image

बिनिता सिवाकोटी असार १३,काठमाडौँ । साँझको ७ बजिसकेको थियो आफ्नो काम सकेर हतार हतार सिनामंगलस्थित बस स्टेन्डमा आएर बस पर्खे ,केहि समयमै गौशाला ,चाबेल,चक्रपथ,बसुन्धरा भन्दै आफ्नै रुटको गाडी आयो र गाडी चडीयो पनि । ढोका मै लखेको रहेछ जिब्रोको गरिमा मिठो बोलीमा कति सुन्दर भनाई यहि सोच्दै ड्राइभर भन्दा पछाडिको महिला सिट भनेर लेखिएको रहेछ म त्यहि गएर बसे । उक्त बसमा महिलाको लागि सिट पनि छुट्याइएको थियो , जिब्रोको गरिमा मिठो बोलीमा पनि लेखिएको थियो तर त्यस गाडीका ड्राइभर र खलासी दुबैको मुखबाट भने १ घन्टाको यात्रामा एकचोटी पनि मिठो बोलि सुन्न पाइएन ।

त्यसो त उनीहरु पब्लिक बस चलाउने मान्छे र पब्लिक सर्वसाधारणकै सेवा सुबिधाका लागि खटिएका मान्छे तर बोली भने तिनै सर्वासाधारणको अगाडी उनीहरुले सुन्न नसक्ने सब्द उच्चारण बारम्बार गरिरहेका थिए । महिला सिट छ तर त्यहि महिलाको अगाडी के बोल्ने र के नबोल्ने कस्तो शब्द प्रयोग गर्ने सायद उनीहरुलाई थाहा थिएन कि ? तर भाडा कति लाग्छ ,कहाँ मान्छे चडाउने कहाँ मान्छे ओराल्ने, ट्राफिक देखे अर्को बाटो जाने देखि लिएर सम्पूर्ण कुराको ज्ञान थियो उनीहरुमा ,फेरी सभ्यताको बोली बोल्न भने कसरि बिर्से होलान ?

त्यस्तो शब्द जुन सुनेर सबैको मुटु नै चिसो हुन्छ,तर ड्राइभर र खलासी दाइले त यसरि गर्वका साथ् बोलिरहेको देखिन्थ्यो कि उनीहरु धेरै अमुल्य बोलि बोल्दैछन त्यो पनि एकचोटी नभएर बारम्बार ,कतै भय थियो होला उनीहरुमा त्यो अमुल्य बोलि यात्रा गरिरहेका पेसेन्जरले नसुनिदिने पो हुन कि भनेर ।

सबै कुराको नियम कानुन थियो बसमा बाँकी एउटा कुराको त्यो हो उनीहरुको सभ्यता तै पनि हामि पेसेन्जर केहि भन्न नसकेर चुपचाप उक्त अमुल्य बोलि सुनिरहेकाथीयौं  । कुरा आजको मात्र हैन दिनहुँ बसमा यात्रा गर्दा यी अनमोल बचनहरु सुनिरहन पाइन्छ  । हामि सुनिरहन्छौँ उनीहरु बोलिरहन्छन् । अनमोल वाणी निकाल्न पनि केहि कारणनै नचाहिने अर्को बसले ओवर टेग गर्दा नि निस्किने , ट्राफिक जाम हुँदा पनि निस्किने यति सम्म कि पेसेन्जरले पछाडी जानु भन्दा मानेन भने उक्त बाणी पेसेन्जरले पनि नसुनी यात्रा सफल नै नहुने । कुन भाषाको प्रयोग थियो त्यसमा नेपाली त नहुनु पर्ने सभ्यता र संस्कारका खानि हामी कसरी निस्किन्थ्यो त्यस्तो बोलि ,फेरी लाग्यो सायद संस्कृत पो हो कि हैन हैन अंग्रेजी थियो होला जुन मलाई बुझ्न गाह्रो पर्यो । तर आज सम्म त्यस्तो अंग्रेजी त कुनै स्कुल र क्याम्पसले त सिकाएन मलाइ ।कसैलाई थाहा भए भनिदिनुहोला ………………………..।

गोफ्लेको कथा

प्रकाशित मिती : Monday
post image

बिनिता सिवाकोटी असार १२,काठमाडौँ ।

गर्मि मौसम …….
असिन पसिन बनेर मुस्किलले खाना खाए
उफ्…..यो गर्मि पनि कति बढेको
बेडमा यताउता पल्टिरहदा पनि एक झुल्को निन्द्रा देखिएन ..
टावलले पसिना पुछ्दै लागे छत तर्फ ….
आहा ! चि………….सो……. महसुस भयो
सिरिरिरिरिरी हावा चल्यो
हो यति बेला छत् मा बसेर हावा खानु को आभास नै बेग्लै ….साच्चिकै बातावरण कति सितल ..
अचानक नजर कुनै कालो चिजमा गर अड्कियो … के रहेछ म नियाल्न थाले
घडीले एघार बजाइ सकेको रहेछ, यति राति हैन के हो यो ?
अरे ….मलाई भ्रम भएको हो कि कतै भुत…..
म आत्तिए छाती ढक्क फुलेर आयो
त्यो कालो चिज बिस्तारै चलमलायो ……
भाग्यो……. भा………ग्यो…..भाग्यो त्यो चिज बेगले भाग्यो
गेट नजिकै पुगेर चुकुललाई स्पर्स गर्यो अफसोच उसको त्यो स्पर्स गेटलाई सह्य भएन
कर्याक्कक्क्क……
ठुलो आवाज आयो
उत्तिनै खेर एउटी महिलाको चिच्याहट मिसिएको स्वर सुनियो
ए लौन ए लौन सितेका बा …झट्टै आउ तल यो गोफले फेरी भाग्न लागेछ … चारै तिर बत्ति बल्यो ति सबै अदृस्य चिज छर्लङ्गै देखियो मलाई झन उत्सुकता बढेर आयो बास्तविकता बुझ्नको लागि
ए त्यो सांग्लोले न ए त्यो उता बाट बाध त ….गोफले आफु तिनीहरुको प्रतिकार मा लागिरह्यो तर उसको के हि लागेन आखिरमा बाधेर घिसार्दै उसलाई भित्र लगे….
म वाल्ल परिरहे
गोफ्लेको त्यो संघर्स त्यो इच्छाले म पिरोलिए उसको त्यो बाहिरी बातावरण र स्वतन्त्रता प्रतिको चरम चाहनाले म स्थिर रहन सकिन.. हिजो सम्म त्यो पागल भनेर वास्ता नगर्ने यो मेरो अति गरिब सोचलाई आज किन किन यो सब ले गर्दा अमिलो पन ल्याइदियो ,,,
अनि मन् चस्स दुखो
मलाई पोल्यो भत्भती म के गरु कसो गरु यता उता गरिरहे त्यो हावा त्यो मौसम ले अह छोएन मलाई म भित्र तितो पन जाग्यो ….
धेरै सोचे आकास् मा हेरे त्यो जुन त्यो ताराको प्रकास ले एउटै खबर ल्याए झैँ लाग्यो “ त्यो त मात्र होस् जसले अब गोफ्लेको भित्रि रहस्य बुझ्न सक्छेस , त्यो त मात्र हो मात्र त ” ..
लामो सास फेरे
मलाई एउटा आट आयो मैले मेरै विश्वास गरे अनि आफै संग एउटा प्रण गरे ए गोफले त मसंग छस अब हेर त जस्ता कैयौ गोफले हरु को ओठ को मुस्कान बन्न चाहन्छु र म बन्ने छु म आए गोफले
सुरुवात तै बाट गर्दैछु म सरासर गोफ्लेको घर गए …….